Streszczenie
2/2011
vol. 6
Artykuł oryginalnyZaburzenia teorii umysłu oraz empatii w schizofrenii i chorobie afektywnej dwubiegunowej
Neuropsychiatria i Neuropsychologia 2011; 6, 2: 85–92
Data publikacji online: 2011/09/30
Wstęp: Badania dotyczące poznania społecznego przeprowadzone w ostatnich latach wskazują na istnienie zaburzeń teorii umysłu ( Theory of Mind – ToM) oraz empatii u chorych na schizofrenię oraz chorobę afektywną dwubiegunową (ChAD). Celem pracy jest porównanie deficytów poznania społecznego w obu chorobach.
Materiał i metody: W badaniu wzięło udział 20 pacjentów z rozpoznaniem schizofrenii oraz 20 osób z diagnozą ChAD, wśród których 8 było badanych po przebyciu epizodu maniakalnego, a 12 po epizodzie depresji. Grupę kontrolną stanowiło 40 osób zdrowych. Do badania ToM użyto testu oczu ( Reading the Mind in the Eyes – RME) stworzonego przez Simona Barona-Cohena. Empatię oceniano za pomocą wielowymiarowego testu empatii ( Multifaceted Empathy Test – MET) autorstwa Izabel Dziobek. Do oceny funkcji poznawczych wykorzystano testy baterii CANTAB badające funkcje motoryczne ( Motor Screening Task – MOT), pamięć ( Pattern Recognition Memory – PRM) oraz planowanie poznawcze ( Stockings of Cambridge – SOC).
Wyniki: W obu grupach chorych stwierdzono deficyty ToM w porównaniu z grupą kontrolną, istotnie większe u chorych na schizofrenię w porównaniu z osobami z ChAD. Obie grupy przejawiały deficyty poznawczego aspektu empatii, przy czym chorzy na schizofrenię istotnie gorzej niż pacjenci z ChAD rozpoznawali emocje negatywne. Osoby z ChAD po epizodzie manii wykazywali największą patologiczną nadczynność afektywnego aspektu empatii, a nieco mniejszą, ale istotnie większą niż osoby zdrowe, również chorzy na schizofrenię. W obu grupach diagnostycznych odnotowano gorsze wyniki w zakresie szybkości psychomotorycznej, pamięci oraz planowania poznawczego w porównaniu z grupą kontrolną. Nie stwierdzono zależności między wynikami badań funkcji poznawczych a zaburzeniami ToM oraz afektywnego i poznawczego aspektu empatii zarówno w schizofrenii, jak i ChAD.
Wnioski : Zarówno u chorych na schizofrenię, jak i ChAD występują zaburzenia w zakresie ToM oraz poznawczego i afektywnego aspektu empatii. W zakresie ToM oraz negatywnego poznawczego aspektu empatii są one bardziej nasilone u chorych na schizofrenię. Zaburzenia afektywnego aspektu empatii są największe u osób z ChAD po przebyciu epizodu maniakalnego. Badanie wykazało niezależność ToM i empatii.
Materiał i metody: W badaniu wzięło udział 20 pacjentów z rozpoznaniem schizofrenii oraz 20 osób z diagnozą ChAD, wśród których 8 było badanych po przebyciu epizodu maniakalnego, a 12 po epizodzie depresji. Grupę kontrolną stanowiło 40 osób zdrowych. Do badania ToM użyto testu oczu ( Reading the Mind in the Eyes – RME) stworzonego przez Simona Barona-Cohena. Empatię oceniano za pomocą wielowymiarowego testu empatii ( Multifaceted Empathy Test – MET) autorstwa Izabel Dziobek. Do oceny funkcji poznawczych wykorzystano testy baterii CANTAB badające funkcje motoryczne ( Motor Screening Task – MOT), pamięć ( Pattern Recognition Memory – PRM) oraz planowanie poznawcze ( Stockings of Cambridge – SOC).
Wyniki: W obu grupach chorych stwierdzono deficyty ToM w porównaniu z grupą kontrolną, istotnie większe u chorych na schizofrenię w porównaniu z osobami z ChAD. Obie grupy przejawiały deficyty poznawczego aspektu empatii, przy czym chorzy na schizofrenię istotnie gorzej niż pacjenci z ChAD rozpoznawali emocje negatywne. Osoby z ChAD po epizodzie manii wykazywali największą patologiczną nadczynność afektywnego aspektu empatii, a nieco mniejszą, ale istotnie większą niż osoby zdrowe, również chorzy na schizofrenię. W obu grupach diagnostycznych odnotowano gorsze wyniki w zakresie szybkości psychomotorycznej, pamięci oraz planowania poznawczego w porównaniu z grupą kontrolną. Nie stwierdzono zależności między wynikami badań funkcji poznawczych a zaburzeniami ToM oraz afektywnego i poznawczego aspektu empatii zarówno w schizofrenii, jak i ChAD.
Wnioski : Zarówno u chorych na schizofrenię, jak i ChAD występują zaburzenia w zakresie ToM oraz poznawczego i afektywnego aspektu empatii. W zakresie ToM oraz negatywnego poznawczego aspektu empatii są one bardziej nasilone u chorych na schizofrenię. Zaburzenia afektywnego aspektu empatii są największe u osób z ChAD po przebyciu epizodu maniakalnego. Badanie wykazało niezależność ToM i empatii.
Słowa kluczowe
schizofrenia, choroba afektywna dwubiegunowa, poznanie społeczne, teoria umysłu, empatia, funkcje poznawcze
Dostępne w
Zintergrowane z
