Streszczenie
1/2007
vol. 2
Artykuł poglądowy Neurobiologia reakcji stresowej
Neuropsychiatria i Neuropsychologia 2007; 2, 1: 26–36
Data publikacji online: 2007/07/25
Nazwa stres jest szeroko stosowana w wielu dziedzinach nauki, także w języku powszednim. Niestety, często w różnych, niekiedy przeciwstawnych znaczeniach. Dlatego ustalenie ogólnej i powszechnej koncepcji stresu jest bardzo istotne. Definicja stresu powinna uwzględniać, iż jest on częścią codziennego życia i reakcją na rozbieżność pomiędzy stanem rzeczywistym a oczekiwanym. Ma charakter adaptacyjny, co oznacza, że jego celem jest rozwiązanie sytuacji stresowej i wypracowanie nowych strategii funkcjonowania. Stres ma charakter reakcji biologicznej/psychobiologicznej. W artykule przedstawiono kluczowe informacje na temat podstawowych mechanizmów stresu. Opisano wykonawczą rolę osi podwzgórzowo-przysadkowo-nadnerczowej (HPA) i układu sympatycznego z rdzeniem nadnerczy (SAM). Podkreślono znaczenie mechanizmu zwrotnej kontroli przez glukokortykoidy osi HPA w regulacji przebiegu stresu i jego zakończeniu. Ważną rolę w radzeniu sobie ze stresem odgrywa ośrodkowy układ noradrenergiczny, regulujący poprzez podwzgórze obwodowy układ sympatyczny i wysyłający projekcje do układu limbicznego oraz kory przedczołowej, jak również układ dopaminergiczny, biegnący również do kory przedczołowej. Na końcu wspomniano o znaczeniu kory przedczołowej i hipokampa w rozpoznawaniu stresora i monitorowaniu przebiegu stresu.
Słowa kluczowe
stres, neurobiologia, endokrynologia
Dostępne w
Zintergrowane z