Coraz więcej wizyt w gabinetach psychiatrów. Dane NFZ

10 października przypada Światowy Dzień Zdrowia Psychicznego. Został ustanowiony w 1992 r. z inicjatywy Światowej Federacji Zdrowia Psychicznego. Jego celem jest zwiększanie świadomości problemów związanych ze zdrowiem psychicznym i mobilizowanie działań na rzecz osób potrzebujących wsparcia.

Z danych przesłanych PAP przez Narodowy Fundusz Zdrowia wynika, że z roku na rok rośnie liczba w gabinetach psychiatrów przyjmujących w ramach NFZ.

Najczęstsze rozpoznania dotyczyły zaburzeń nerwicowych i nastroju

W ramach publicznej ochrony zdrowia z porad psychiatrów skorzystało w tym roku 1,78 mln osób. To o prawie 4 proc. więcej niż rok wcześniej. Dane te dotyczą dzieci i dorosłych oraz obejmują okres od stycznia do lipca – zarówno w 2026, jak i 2025 r.

Najwięcej pacjentów leczyło się na zaburzenia nerwicowe – 600 tys. osób w 2026 r., co stanowi wzrost o prawie 5 proc. w stosunku do 2025 r. (572,3 tys. pacjentów). W tej kategorii rozpoznań są także m.in. zaburzenia lękowe i reakcje na stres.

Na kolejnym miejscu są zaburzenia nastroju – 306,4 tys. w 2026 r. Tych pacjentów także było więcej niż rok wcześniej, o 2,5 proc. (298,8 tys.).

Z roku na rok o prawie 18 proc. wzrosła liczba pacjentów z zaburzeniami zachowania i emocji (97,2 tys. w stosunku do 82,4 tys.), a o ponad 16 proc. z zaburzeniami rozwoju psychologicznego (93,5 tys. w stosunku do 80,1 tys.).

Nieznacznie spadła z kolei liczba pacjentów ze schizofrenią – ze 155,2 tys. osób w 2025 r. do 154,6 tys. w 2026, oraz z zaburzeniami spowodowanymi używaniem substancji psychoaktywnych – ze 196,8 tys. osób do 194,4 tys.

To jedynie część rzeczywistego zapotrzebowania na opiekę psychiatryczną

Konsultant krajowy w dziedzinie psychiatrii prof. Piotr Gałecki, komentując te dane, zauważył, że nie są one precyzyjną miarą częstości zaburzeń w społeczeństwie, co wynika z dostępności świadczeń i gotowości Polaków do szukania pomocy.

– Dane nie obejmują leczenia prywatnego ani osób, które pomocy nie uzyskały – wskazał profesor.

Gałecki zwrócił uwagę, że największą grupę stanowią osoby z rozpoznaniami z kategorii zaburzeń nerwicowych.

– Wzrost do 600 tys. pacjentów pokazuje skalę potrzeb w tym obszarze – podkreślił.

Zaznaczył też, że niewielki spadek liczby pacjentów leczonych z powodu zaburzeń psychotycznych nie oznacza natomiast, że ich potrzeby się zmniejszyły. – Osoby te nadal potrzebują leczenia i wsparcia w codziennym funkcjonowaniu – wskazał profesor.

Znaczny wzrost zarejestrowano w grupie obejmującej ADHD – o około 36 proc. (z 36,5 tys. do 49,7 tys. osób).

– Może to odzwierciedlać większą świadomość i rozpoznawanie wcześniej przeoczonych trudności. Nie dowodzi, że ADHD występuje o tyle częściej. Ponieważ zestawienie łączy dzieci i dorosłych, nie można przypisywać całego wzrostu dzieciom – podkreślił ekspert.

Pomoc blisko domu

Profesor wskazał na potrzebę rozwoju pomocy blisko miejsca zamieszkania, w tym centrów zdrowia psychicznego oraz współpracy ze szkołami i lekarzami rodzinnymi.

– Tegoroczny Światowy Dzień Zdrowia Psychicznego przypomina również, że pacjenci powinni współdecydować o kształcie opieki. Oceniając system, trzeba pytać także o czas oczekiwania i skuteczność leczenia – powiedział Gałecki.

Dane NFZ dotyczą zarówno porad udzielanych ambulatoryjnie – także w pilotażowych Centrach Zdrowia Psychicznego – jak i leczenia szpitalnego i na oddziałach dziennych.

W 2025 roku w publicznej ochronie zdrowia pracowało łącznie 5393 psychiatrów osób dorosłych, w tym 1849 w trakcie specjalizacji. W 2026 – 5427 psychiatrów, z których 2050 jest w trakcie specjalizacji.

Mniej lekarzy w CZP

Spadła obsada lekarska w Centrach Zdrowia Psychicznego – o 277 psychiatrów. W 2025 roku pracowało w nich 2870 lekarzy, rok później – 2593.

Z roku na rok z kolei wzrosła liczba lekarzy psychiatrów dzieci i młodzieży – z 874 do 922. W tym czasie w trakcie specjalizacji było analogicznie 420 i 481 lekarzy.

Coraz więcej L4 z powodu zaburzeń psychicznychW ciągu ostatnich kilku lat liczba zwolnień z powodu zaburzeń psychicznych wzrosła o ponad jedną trzecią, a czas nieobecności w pracy o 43 procent.

Przeczytaj także: „Resort zdrowia chce zwiększyć ryczałt w CZP”