Wstęp

Poczucie trudności poznawczych (subjective cognitive decline – SCD) może odzwierciedlać deficyty poznawcze lub być powiązane z depresją. Rezerwa poznawcza (cognitive reserve – CR) rozumiana jako bogate i różnorodne doświadczenie i wiedza zdobyte w trakcie życia może sprzyjać kondycji poznawczej w późnych latach życia, chronić przed depresją oraz zmniejszać poczucie deficytów. Wyniki dotychczasowych badań nie są jednolite. Badania miały na celu stwierdzenie, czy i w jaki sposób poziom CR, nasilenie depresji, wiek oraz poziom funkcji poznawczych pozwalają przewidzieć ryzyko większego poczucia trudności poznawczych u osób dorosłych, czy analizowane związki ujawnią się w odniesieniu do różnych typów skarg oraz czy będą charakteryzowały różne grupy osób dorosłych.

Materiał i metody

Badania objęły dwie niezależne grupy (N1 = 130, N2 = 90) dorosłych Polaków. Do oceny funkcji poznawczych wykorzystano test M^oCA, do nasilenia depresji – BDI II, nasilenia poczucia trudności poznawczych – DEX-S, MFS, SCL i MMQ. Wskaźnikiem CR była suma punktów uzyskanych w kwestionariuszu dotyczącym aktywności w różnych sferach życia, poziomu wykształcenia i aktywności zawodowej.

Wyniki

Wyższe nasilenie depresji zwiększało ryzyko pojawienia się poczucia trudności poznawczych, natomiast lepsza sprawność poznawcza je zmniejszała. Rezerwa poznawcza i wiek nie były predyktorami większego poczucia deficytów poznawczych.

Wnioski

Istnieją różne mechanizmy poczucia trudności poznawczych: związane z wyższym nasileniem nastroju depresyjnego i/lub związane z deficytami poznawczymi. Znaczenie nastroju depresyjnego w kształtowaniu SCD jest bardziej istotne u młodszych dorosłych, natomiast wraz z wiekiem w formułowaniu SCD wzrasta rola sprawności kognitywnej.