Neuropsychiatria i Neuropsychologia
eISSN: 2084-9885
ISSN: 1896-6764
Neuropsychiatria i Neuropsychologia/Neuropsychiatry and Neuropsychology
Bieżący numer Archiwum Artykuły zaakceptowane O czasopiśmie Rada naukowa Bazy indeksacyjne Prenumerata Kontakt Zasady publikacji prac
Panel Redakcyjny
Zgłaszanie i recenzowanie prac online
SCImago Journal & Country Rank
Poleć ten artykuł:
Udostępnij:
streszczenie artykułu:
Artykuł oryginalny

Exploring the relationship between depression and cognitive anosognosia in Parkinson’s disease: a cross-sectional study

Paulina B. Golińska
1
,
Aleksandra Buźniak
1
,
Aleksandra Wybrańska
1
,
Artur Sawicki
1
,
Łucja Bieleninik
1
,
Mariola Bidzan
1

  1. University of Gdańsk, Gdańsk, Poland
Data publikacji online: 2026/01/26
Pełna treść artykułu Pobierz cytowanie
 
Metryki PlumX:
Wstęp
Anozognozja, zwłaszcza nieświadomość własnych zaburzeń poznawczych, jest szeroko omawianym aspektem badań dotyczących różnych chorób neurodegeneracyjnych, w tym choroby Parkinsona. Chociaż związek między anozognozją a depresją był już analizowany w licznych wcześniejszych pracach, otrzymane rezultaty wydają się niewystarczające, głównie ze względu na typowe dla tego typu badań wyzwania metodologiczne, takie jak różnice w doborze próby, zróżnicowane narzędzia pomiarowe czy niewielka liczebność grup badawczych. Celem niniejszego badania była pogłębiona ocena związku pomiędzy depresją a anozognozją poznawczą u osób z chorobą Parkinsona, przy uwzględnieniu perspektywy zarówno pacjentów, jak i ich opiekunów.

Materiał i metody
Przeprowadzono badanie przekrojowe, w którym wzięło udział 96 osób z chorobą Parkinsona oraz ich opiekunowie, co pozwoliło na kompleksową analizę badanych zależności. W celu oceny poziomu depresji oraz funkcji poznawczych pacjenci wypełniali Geriatryczną skalę depresji (GDS) oraz Kwestionariusz dysfunkcji wykonawczych (DEX-P), natomiast ich opiekunowie Kwestionariusz dysfunkcji wykonawczych w wersji dla opiekuna (DEX). Następnie dokonano porównań pomiędzy subiektywnie zgłaszanymi przez chorych trudnościami wykonawczymi a problemami wykonawczymi, które u swoich bliskich odnotowali opiekunowie.

Wyniki i wnioski
Uzyskane wyniki potwierdziły hipotezę o negatywnym związku depresji z anozognozją poznawczą, sugerując, że osoby z bardziej nasilonymi objawami depresji wykazują większy wgląd we własne trudności wykonawcze. Powyższe wyniki omówiono w kontekście poznawczej teorii depresji oraz potencjalnych mechanizmów związanych z depresją w przebiegu choroby Parkinsona, podkreślając konieczność dalszych badań w tym obszarze.



Introduction
Research on anosognosia faces methodological challenges that require careful consideration. Anosognosia, particularly its cognitive subtype related to self-awareness of cognitive deficits, is a critical and widely debated topic in the study of neurodegenerative disorders. Although the relationship between anosognosia and depression has been explored, the findings to date remain inconsistent. This study aimed to investigate the association between depression and cognitive anosognosia in individuals with Parkinson’s disease.

Material and methods
This cross-sectional study involving 96 individuals with Parkinson’s disease and their caregivers was conducted to explore the relationship between depression and cognitive anosognosia. The participants completed the Geriatric Depression Scale (GDS) and the Dysexecutive Questionnaire (DEX-P), while their caregivers independently provided assessments of the participants’ executive functions using the caregiver version of the DEX. Comparisons were made between self-reported and caregiver-reported executive function deficits to evaluate levels of cognitive anosognosia.

Results and conclusions
The findings supported the hypothesis of a negative relationship between depression and cognitive anosognosia, suggesting that individuals with more severe depressive symptoms exhibit heightened self-awareness of cognitive deficits. These results are discussed within the framework of the cognitive theory of depression, providing insight into the complex interplay between mood and self-perception in Parkinson’s disease. However, further research is needed.

słowa kluczowe:

anozognozja, depresja, choroba Parkinsona

© 2026 Termedia Sp. z o.o.
Developed by Bentus.