Farmakoterapia napadów migrenowych – klasyczne tryptany i nowoczesne gepanty

Cel
Migrena stanowi przewlekłe schorzenie neurologiczne i jedno z najpoważniejszych wyzwań zdrowia publicznego na świecie. Standardowe leczenie napadów migreny obejmuje niesteroidowe leki przeciwzapalne, tryptany, alkaloidy sporyszu oraz leki przeciwwymiotne, jednak skuteczność tych terapii bywa ograniczona, a ich stosowaniu mogą towarzyszyć działania niepożądane. Celem niniejszego przeglądu było podsumowanie aktualnej wiedzy dotyczącej skuteczności i bezpieczeństwa tryptanów – leków od lat stanowiących podstawę terapii doraźnej – oraz nowszej grupy leków, jaką są gepanty, w leczeniu napadów migreny.

Przegląd literatury
Przeszukano bazy PubMed, Google Scholar i Cochrane Library, uwzględniając publikacje z ostatniej dekady (stan wiedzy na początek maja 2025) o charakterze metaanaliz i randomizowanych badań klinicznych. Analiza danych wskazuje, że zastosowanie tryptanów pozostaje leczeniem pierwszego wyboru w napadach o umiarkowanym i dużym nasileniu. Najwyższą skuteczność wykazują eletriptan (40 mg p.o.) oraz sumatryptan (6 mg s.c.), przy czym sumatryptan charakteryzuje się również najszybszym początkiem działania. Połączenie sumatryptanu z naproksenem przewyższa skutecznością monoterapię. Najczęstsze działania niepożądane – zmęczenie, zawroty głowy, senność, nudności i dyskomfort w klatce piersiowej – miały zazwyczaj łagodny, przemijający charakter. Gepanty (ubrogepant, rimegepant, zavegepant) wykazują istotną skuteczność w przerywaniu napadów, szczególnie w redukcji objawów towarzyszących, takich jak nudności, fotofobia czy fonofobia. Cechują się dobrą tolerancją i brakiem działań sercowo-naczyniowych, co czyni je cenną alternatywą dla pacjentów z przeciwwskazaniami do stosowania tryptanów. Najlepiej udokumentowaną skuteczność wykazują ubrogepant (50–100 mg) i rimegepant (75 mg).

Wnioski
Podsumowując, tryptany utrzymują ugruntowaną pozycję w terapii napadów migreny, natomiast gepanty poszerzają spektrum możliwości terapeutycznych, oferując dostosowanie leczenia do indywidualnych potrzeb pacjentów.



Migraine is a chronic neurological disorder and a major public health concern worldwide. Standard management of acute migraine attacks includes nonsteroidal anti-inflammatory drugs, triptans, ergot alkaloids, and antiemetics; however, their efficacy is often limited and may be associated with adverse events. This review aims to summarise current evidence on the effectiveness and safety of triptans, long-established first-line agents for the acute treatment of migraine, and the newer class of medications known as gepants.

Literature review
A systematic literature search was conducted in PubMed, Google Scholar, and the Cochrane Library (state of knowledge as of early May 2025), including studies published over the past decade, with particular emphasis on meta-analyses and randomised controlled trials. The analysis indicates that triptans remain the treatment of choice for moderate-to-severe migraine attacks. Eletriptan (40 mg orally) and sumatriptan (6 mg subcutaneously) demonstrate the highest efficacy, with sumatriptan also exhibiting the fastest onset of action. Combination therapy with sumatriptan and naproxen is more effective than monotherapy. The most common adverse events—fatigue, dizziness, somnolence, nausea, and chest discomfort—are generally mild and self-limiting. Gepants (ubrogepant, rimegepant, and zavegepant) are effective in aborting migraine attacks and alleviating associated symptoms, such as nausea, photophobia, and phonophobia. They are generally well tolerated and pose no cardiovascular risk, thereby providing a valuable alternative for patients with contraindications to triptans. The strongest clinical evidence supports the use of ubrogepant (50–100 mg) and rimegepant (75 mg).

Conclusions
In conclusion, triptans maintain a well-established role in migraine therapy, whereas gepants expand the therapeutic spectrum, enabling individualised treatment tailored to patients’ specific needs.