Stenoza aortalna w krajach rozwiniętych jest najczęstszą nabytą wadą zastawkową serca. Złotym standardem leczenia pozostaje chirurgiczna wymiana zastawki aortalnej, ale u części pacjentów z powodu wysokiego ryzyka okołooperacyjnego wybierana jest metoda przez cewnikowego wszczepienia protezy zastawki aortalnej (transcatheter aortic valve implantation – TAVI).

Powikłaniem pogarszającym wyniki TAVI mogą być incydenty zatorowe w obrębie ośrodkowego układu nerwowego (OUN). Badania z zastosowaniem obrazowania ruchów cząsteczek wody w przestrzeni zewnątrz­komórkowej sugerują, że TAVI, podobnie jak inne interwencje kardiologiczno-kardiochirurgiczne, jest obarczone zwiększonym ryzykiem występowania mikrozatorów. Upośledzenie przepływu naczyniowego w obrębie tkanki mózgowej może spowodować uszkodzenie struktur mózgu i w konsekwencji zaburzenia jego funkcjonowania. Może prowadzić do utrudnień w pooperacyjnym funkcjonowaniu pacjentów i w readaptacji środowiskowej, a jednocześnie być przyczyną dodatkowego stresu u tych chorych.

Świadomość tych zagrożeń u pacjentów wymagających implantacji protezy zastawki aortalnej skłania personel wykonujący tego rodzaju zabiegi do monitorowania nasilenia upośledzenia funkcjonowania mózgu, a postęp technologiczny w zakresie metod i systemów tej endowaskularnej procedury ma na celu zmniejszenie liczby powikłań, w tym ochronę OUN.

Ważnym, ale słabo poznanym zagadnieniem jest ocena funkcji poznawczych w okresie okołozabiegowym i pozabiegowym u pacjentów poddawanych procedurze TAVI. W niniejszym opracowaniu zwrócono uwagę na dwa aspekty – pogorszenie funkcji poznawczych z powodu okołozabiegowego upośledzenia ukrwienia OUN oraz ich potencjalną poprawę wynikającą z poprawy hemodynamicznej po zabiegu. Wpływ TAVI na zaburzenia funkcji poznawczych jest wciąż niejasny i wymaga dalszych badań.