Wieś traci poradnie POZ

Jak wynika ze sprawozdania Narodowego Funduszu Zdrowia za 2025 r., w ciągu dwóch lat ubyło 248 umów podmiotów leczniczych w POZ. Zdaniem lekarzy zjawisko to jest szczególnie dotkliwe na terenach wiejskich i w małych miejscowościach, gdzie placówki zamykają się lub są przejmowane przez sieci medyczne, często z kapitałem zagranicznym – informuje o tym „Dziennik Gazeta Prawna”.

Znikanie placówek pierwszego kontaktu

– W niektórych wypadkach lekarze emeryci, którzy prowadzili taką placówkę wiele lat po osiągnięciu wieku emerytalnego, sprzedają placówkę razem z kontraktem młodszym kolegom. Tak się dzieje w miastach, gdzie mamy chętnych lekarzy i dobry kontrakt. Gorzej z placówkami na wsiach czy w miasteczkach z dala od metropolii. Tam nie tylko trudno o chętną lekarską młodzież. Problemem jest niski kontrakt z NFZ na granicy opłacalności, bo np. wieś się wyludniła i do POZ zapisanych jest ledwie tysiąc pacjentów, co sprawia, że budżet poradni się nie spina – tłumaczy dr Tomasz Zieliński, lekarz rodzinny, wiceprezes Federacji Związków Pracodawców Ochrony Zdrowia Porozumienie Zielonogórskie.

Takie sytuacje zna dr Joanna Zabielska-Cieciuch, ekspertka Porozumienia Zielonogórskiego i lekarka rodzinna z Białegostoku.

– Zdarza się, że bardzo już zaawansowany wiekiem doktor postanawia oddać poradnię w dobre ręce, ale nie ma komu, bo we wsi zostało kilkuset pacjentów, a nowy lekarz musiałby nie tylko przeprowadzić się z dala od ośrodków miejskich, ale pogodzić się z tym, że nie zarobi na utrzymanie poradni, która – a ściślej jej kontrakt – staje się łakomym kąskiem dla dużej sieci w ten sposób podwyższającej wartość swojej umowy z NFZ, a część świadczeń realizuje w miejscu bardziej zaludnionym – stwierdza lekarka.

Brak miejsc dla nowych pacjentów 

Jeszcze gorszy scenariusz zakłada przejęcie kontraktu POZ i całkowite zamknięcie dotychczasowej poradni z założeniem, że dotychczasowi pacjenci przepiszą się do najbliższej placówki POZ. Kłopot w tym, że ta nie zawsze ma miejsce dla nowych pacjentów.

– Zdarza się, że poradnia w mieście położonym najbliżej osiągnęła maksymalny pułap zapisów – zgodnie z zarządzeniem NFZ, do jednego lekarza może być zapisanych maksymalnie 2750 pacjentów. Żeby przyjąć dodatkowych, placówka musiałaby zatrudnić dodatkowego lekarza, a brakuje chętnych. Wówczas pacjenci muszą szukać nowego lekarza nie w najbliższej miejscowości, a kilka miejscowości dalej, co jeszcze bardziej ogranicza ich dostęp do lekarza – wskazuje dr Filip Pawliczak z Naczelnej Rady Lekarskiej, który w placówkach POZ konsultuje pacjentów kardiologicznych.

Analogia do aptek 

Proces konsolidacji różnych sektorów ochrony zdrowia z niepokojem obserwuje Jerzy Przystajko, farmaceuta i ekspert systemu.

– Agresywne przejmowanie placówek ochrony zdrowia przez duże korporacyjne podmioty to proces, który dokonywał się też na rynku aptekarskim – mówi.

Dr Tomasz Zieliński tłumaczy, że choć na razie skala przejęć przez zachodnie sieciówki nie jest duża, lekarze czują się w obowiązku uczulić rządzących.

– Lepiej zrobić to zawczasu, nim znajdziemy się w sytuacji aptekarzy, którzy o przetrwanie musieli walczyć z zalewem sieciówek dyktujących dumpingowe ceny nierefundowanych leków. Dlatego uważam, że podstawowej opiece zdrowotnej przydałaby się ustawa na wzór „Apteki dla aptekarza”, która zapobiega konsolidacji aptek przez koncerny z obcym kapitałem – tłumaczy.

Daleko od szosy i wysokich pensjiSztywne limity stawek to prosta droga do kłopotów w mniejszych lecznicach. Dyrektor Szpitala Specjalistycznego im. Stanisława Staszica w Pile Grzegorz Sieńczewski twierdzi, że gdy zniknie zachęta finansowa dla dojeżdżających lekarzy, medycy nie będą chcieli pracować w małych placówkach oddalonych od dużych miast.

Przeczytaj także: „Choroba z wyboru?” i „Powstaje Związek Pracodawców Opieki Koordynowanej”.