Increased prevalence of celiac disease and its clinical picture among patients with diabetes mellitus type 1 – observations from a single pediatric center in Central Europe

Anna Wędrychowicz; Mari Minasyan; Alicja Pietraszek; Janusz Centkowski; Maria Stręk; Joanna Różańska; Kamila Chełmecka; Barbara Zdzierak; Marcelina Wilk; Patrycja Czekańska; Peter Pacut; Zofia Grzenda-Adamek; Jadwiga Małek; Marta Ciechanowska; Małgorzata Stelmach; Joanna Nazim; Jerzy B. Starzyk

doi:10.5114/pedm.2020.103113

Streszczenie

1/2021 vol. 27

Artykuł oryginalny

Zwiększona częstość występowania celiakii i jej obraz kliniczny u pacjentów z cukrzycą typu 1 – obserwacje z pojedynczego ośrodka pediatrycznego w Europie Centralnej

Anna Wędrychowicz ^{1, 2}

,

Mari Minasyan ³

,

Alicja Pietraszek ³

,

Janusz Centkowski ³

,

Maria Stręk ³

,

Joanna Różańska ³

,

Kamila Chełmecka ³

,

Barbara Zdzierak ³

,

Marcelina Wilk ³

,

Patrycja Czekańska ³

,

Peter Pacut ³

,

Zofia Grzenda-Adamek ⁴

,

Jadwiga Małek ²

,

Marta Ciechanowska ²

,

Małgorzata Stelmach ²

,

Joanna Nazim ^{1, 2}

,

Jerzy B. Starzyk ³

Department of Endocrinology of Children and Adolescents, Jagiellonian University Collegium Medicum, Institute of Pediatrics, Krakow, Poland
Department of Endocrinology of Children and Adolescents, University Children’s Hospital in Krakow, Poland
Student Science Circle, Department of Endocrinology of Children and Adolescents, Jagiellonian University Collegium Medicum, Institute of Pediatrics, Krakow, Poland
Department of Pediatrics, Gastroenterology and Nutrition, University Children’s Hospital in Krakow, Poland

Pediatr Endocrinol Diabetes Metab 2021; 27 (1): 1–6

DOI: https://doi.org/10.5114/pedm.2020.103113

Data publikacji online: 2021/02/11

Pełna treść artykułu

AMA

Wędrychowicz A, Minasyan M, Pietraszek A, et al. Increased prevalence of celiac disease and its clinical picture among patients with diabetes mellitus type 1 – observations from a single pediatric center in Central Europe. Pediatric Endocrinology Diabetes and Metabolism. 2021;27(1):1-6. doi:10.5114/pedm.2020.103113.

APA

Wędrychowicz, A., Minasyan, M., Pietraszek, A., Centkowski, J., Stręk, M., & Różańska, J. et al. (2021). Increased prevalence of celiac disease and its clinical picture among patients with diabetes mellitus type 1 – observations from a single pediatric center in Central Europe. Pediatric Endocrinology Diabetes and Metabolism, 27(1), 1-6. https://doi.org/10.5114/pedm.2020.103113

Chicago

Wędrychowicz, Anna, Mari Minasyan, Alicja Pietraszek, Janusz Centkowski, Maria Stręk, Joanna Różańska, and Kamila Chełmecka et al. 2021. "Increased prevalence of celiac disease and its clinical picture among patients with diabetes mellitus type 1 – observations from a single pediatric center in Central Europe". Pediatric Endocrinology Diabetes and Metabolism 27 (1): 1-6. doi:10.5114/pedm.2020.103113.

Harvard

Wędrychowicz, A., Minasyan, M., Pietraszek, A., Centkowski, J., Stręk, M., Różańska, J., Chełmecka, K., Zdzierak, B., Wilk, M., Czekańska, P., Pacut, P., Grzenda-Adamek, Z., Małek, J., Ciechanowska, M., Stelmach, M., Nazim, J., and B. Starzyk, J. (2021). Increased prevalence of celiac disease and its clinical picture among patients with diabetes mellitus type 1 – observations from a single pediatric center in Central Europe. Pediatric Endocrinology Diabetes and Metabolism, 27(1), pp.1-6. https://doi.org/10.5114/pedm.2020.103113

MLA

Wędrychowicz, Anna et al. "Increased prevalence of celiac disease and its clinical picture among patients with diabetes mellitus type 1 – observations from a single pediatric center in Central Europe." Pediatric Endocrinology Diabetes and Metabolism, vol. 27, no. 1, 2021, pp. 1-6. doi:10.5114/pedm.2020.103113.

Vancouver

Wędrychowicz A, Minasyan M, Pietraszek A, Centkowski J, Stręk M, Różańska J et al. Increased prevalence of celiac disease and its clinical picture among patients with diabetes mellitus type 1 – observations from a single pediatric center in Central Europe. Pediatric Endocrinology Diabetes and Metabolism. 2021;27(1):1-6. doi:10.5114/pedm.2020.103113.

Wstęp

Celiakia (celiac disease – CD) jest autoimmunizacyjną chorobą systemową, jedną z chorób najczęściej współistniejących z cukrzycą typu 1 (type 1 diabetes mellitus – T1DM). Cel pracy: Analiza częstości występowania celiakii i jej obrazu klinicznego w populacji dzieci i młodzieży z cukrzycą typu 1.

Materiał i metody

Przeprowadzono retrospektywną analizę danych z dokumentacji medycznej 880 pacjentów z cukrzycą, 429 dziewcząt i 451 chłopców, w wieku 12,14 ±4,0 lat. Wyodrębniono grupę pacjentów z cukrzycą i celiakią, analizując częstość występowania celiakii i jej obraz kliniczny przy rozpoznaniu.

Wyniki

Celiakię zdiagnozowano u 73/880 pacjentów z T1DM (8,3%), u 53/429 dziewcząt (12,3%) i 20/451 chłopców (4,4%), chociaż CD była podejrzewana u 85/880 pacjentów (9,65%) na podstawie wyników badań serologicznych. U większości pacjentów CD została zdiagnozowana już po rozpoznaniu T1DM, u 19/73 (26%) pacjentów, CD i T1DM były rozpoznane w tym samym czasie. Większość pacjentów z CD (72%) przy rozpoznaniu nie miało objawów choroby. Dzieci z CD i T1DM zapadały na cukrzycę w młodszym wieku niż dzieci z cukrzycą bez celiakii. Wiek rozpoznania cukrzycy u dzieci z CD był niższy niż wiek rozpoznania cukrzycy u dzieci bez CD (5,8 ±3,6 roku vs 7,56 ±4,0 roku, p = 0,04). Częstość występowania CD towarzyszącej T1DM w populacji pediatrycznej rasy kaukaskiej aktualnie wynosi 8,3% i jest znamiennie wyższa niż dekadę temu (dane z naszego ośrodka to 5,7%), p = 0.001.

Wnioski

Ze względu na narastającą częstość występowania głównie bezobjawowej celiakii u pacjentów z T1DM, monitorowanie populacji pediatrycznej w kierunku CD, aktualnie oparte na badaniach serologicznych, jest ciągle konieczne. Jednakże pozytywny wynik testów serologicznych u części pacjentów musi zostać zweryfikowany dalszymi badaniami diagnostycznymi.

Słowa kluczowe

celiakia, dzieci i młodzież, objawy, częstość występowania, cukrzyca typu 1