Ciężka postać łysienia plackowatego – nowy konsensus terapeutyczny
123RF
Łysienie plackowate (AA) to przewlekła choroba autoimmunologiczna, która powoduje utratę włosów i silny stres psychiczny. Przed pojawieniem się inhibitorów JAK leczenie miało zmienną skuteczność i brakowało mu spójnych wytycznych. Aby to zmienić, amerykańscy dermatolodzy opublikowali pierwszy oficjalny konsensus dotyczący terapii dorosłych pacjentów z ciężką postacią tego schorzenia.
Łysienie plackowate to choroba dotykająca miliony osób, która w swojej ciężkiej postaci prowadzi do rozległej utraty włosów oraz głębokich obciążeń psychospołecznych. Zanim do praktyki klinicznej trafiły inhibitory kinaz janusowych (JAK), postępowanie opierało się na metodach o zróżnicowanej skuteczności i niejednoznacznej sile dowodów naukowych. Dotychczasowy brak ujednoliconych wytycznych utrudniał podejmowanie optymalnych decyzji terapeutycznych, co skłoniło panel amerykańskich dermatologów do opracowania pierwszego spójnego konsensusu leczenia dorosłych z ciężką postacią choroby, opublikowanego na łamach „JAMA Dermatology”.
Podstawą projektu był systematyczny przegląd literatury w bazie PubMed obejmujący badania z randomizacją oraz próby obserwacyjne opublikowane do grudnia 2024 roku u pacjentów powyżej 18. roku życia z wynikiem w skali SALT powyżej 20 proc. Na tej podstawie panel 31 doświadczonych klinicystów ocenił w trzech rundach anonimowych ankiet zasadność 29 metod leczenia, przyjmując próg wspólnego konsensusu na poziomie minimum 70 proc.
Wypracowane porozumienie jednoznacznie wskazało doustne inhibitory JAK jako podstawową, długoterminową formę leczenia ciężkiego łysienia plackowatego u dorosłych. U pacjentów ze współistniejącymi chorobami atopowymi alternatywną opcję stanowi dupilumab.
W ramach terapii wspomagającej, dobieranej zależnie od lokalizacji ognisk, specjaliści rekomendują minoksydyl (miejscowy lub doustny), glikokortykosteroidy podawane śródogniskowo, ogólnoustrojowo bądź w postaci preparatów miejscowych o dużej sile działania, a także miejscowe inhibitory JAK oraz analogi prostaglandyn. Równolegle z farmakoterapią zalecono zapewnienie chorym stałego wsparcia psychospołecznego.
