Kolonoskopia z wymianą wodną – nowa jakość w detekcji zmian przednowotworowych
123RF
Kluczowym elementem skutecznej profilaktyki raka jelita grubego jest wysoka jakość kolonoskopii, mierzona m.in. wskaźnikiem wykrywalności gruczolaków (ADR). Klasyczna technika insuflacji powietrzem, choć powszechnie stosowana, bywa ograniczona z uwagi na obecność resztek pokarmowych oraz trudną ocenę wizualną fałdów śluzówki, stwarzając ryzyko przeoczenia istotnych zmian przednowotworowych. Alternatywą jest technika wymiany wodnej (Water Exchange – WE).
Technika wymiany wodnej polega na wprowadzaniu aparatu, gdzie jelito jest stale przepłukiwane wodą z jednoczesnym odsysaniem zanieczyszczeń. W nowym badaniu oceniono, czy metoda WE stosowana w rutynowych kolonoskopiach zapewnia wyższą skuteczność diagnostyczną niż klasyczne techniki.
Retrospektywna analiza objęła ambulatoryjne kolonoskopie wykonane w latach 2019–2024 w tajwańskim ośrodku referencyjnym. Wykorzystując zaawansowane metody statystyczne, utworzono dwie zrównoważone pod względem zmiennych grupy po 2161 procedur. Jako główny punkt uchwytu przyjęto wskaźnik ADR, oceniając dodatkowo stopień przygotowania jelita w skali BBPS, odsetek wykrywanych zmian płaskich (typu SSL) oraz gruczolaków zaawansowanych, a także całkowity czas trwania zabiegu.
Wyniki jednoznacznie wskazują na przewagę WE w kontekście czujności onkologicznej. W grupie badanej za pomocą wymiany wodnej odnotowano wzrost wskaźnika wykrywalności gruczolaków o 14% względem grupy kontrolnej (57,9% vs 44,0%; P < 0,001), co przekłada się na wskaźnik NNT (number needed to treat) równy 8. Najbardziej znaczącą poprawę widoczności uzyskano w prawej części okrężnicy, osiągając ADR na poziomie 31,8% wobec 18,0% przy użyciu powietrza (P < 0,001). Stosowanie wody sprzyjało również częstszemu identyfikowaniu gruczolaków o średnicy ≥10 mm (8,7% vs 6,7%; P = 0,014) oraz zmian typu SSL (1,9% vs 1,0%; P = 0,011), przy jednoczesnym wyraźnym podniesieniu jakości przygotowania jelita (wystarczające oczyszczenie u 97,4% vs 88,4%; średnia ocena BBPS 7,5 vs 6,4; P < 0,001). Procedura w oparciu o WE była jednak zdecydowanie dłuższa - średnio 22,6 minuty w porównaniu do 15,6 minuty przy klasycznej insuflacji (P < 0,001).
Obserwacje te dowodzą, że włączenie metody Water Exchange do rutynowych badań skriningowych istotnie podnosi jakość diagnostyki endoskopowej zwłaszcza w trudno dostępnym prawym odcinku jelita. Co ważne, wzrost skuteczności diagnostycznej odnotowano w odniesieniu do grupy kontrolnej o bardzo wysokiej jakości wyjściowej (ADR na poziomie 44%) dodatkowo przemawiając za wyższością analizowanej techniki.
