Sukces terapii CAR-T w leczeniu chorób autoimmunologicznych

Wyniki dotyczące bezpieczeństwa z badania opublikowanego w czasopiśmie „Nature Medicine” oraz dwóch badań zaprezentowanych podczas tegorocznych spotkań „Transplantation & Cellular Therapy Tandem Meetings” sugerują, że terapia CAR-T zastosowana u pacjentów z różnymi chorobami autoimmunologicznymi jest nie tylko skuteczna, ale ma także wysoki profil bezpieczeństwa.

Terapię testowano w populacjach chorych na toczeń rumieniowaty układowy, twardzinę układową, idiopatyczne miopatie zapalne, nawracające stwardnienie rozsiane, postępujące stwardnienie rozsiane lub miastenię gravis. Jak podkreślili badacze, dwa główne problemy związane z bezpieczeństwem: zespół uwalniania cytokin i zespół neurotoksyczności komórek efektorowych układu odpornościowego, występowały wtrakcie badań klinicznych z akceptowalną częstością, a (łagodne do umiarkowanych) zdarzenia niepożądane ustępowały samoistnie w ciągu kilku dni.

W międzyczasie aktywność choroby uległa znacznej poprawie u wszystkich pacjentów, bez konieczności dalszego przyjmowania leków specyficznych dla danej choroby.

Nowa perspektywa w leczeniu chorób z autoagresji

– Po raz pierwszy w przypadku ciężkich chorób autoimmunologicznych leczenie przyniosło długotrwały efekt, który po zaprzestaniu leczenia, utrzymuje się do tej pory. Takiego efektu nigdy wcześniej nie osiągnięto – powiedział dr Fabian Müller, starszy lekarz prowadzący i kierownik Oddziału Komórek CAR-T w Szpitalu Uniwersyteckim w Erlangen w Niemczech.

– Wciąż nie jest jasne, jak terapia wpłynie na komponent limfocytów T lub jakikolwiek inny element układu odpornościowego, który może być zaangażowany w patogenezę choroby. Ale to, co do tej pory zaobserwowaliśmy w ciągu kilku lat podawania CAR-T jest ogromnym sukcesem. A jak długo utrzyma się efekt, pokażą długoterminowe badania kontrolne – podkreślił dr Ren Reshef, dyrektor Programu Immunoterapii Komórkowej w Columbia University Irving Medical Center w Nowym Jorku.

Zmniejszone ryzyko zachorowania na raka

Naukowcy wskazali, że pacjenci z chorobami autoimmunologicznymi mają zwiększone ryzyko zachorowania na raka. Zgodnie z niektórymi danymi, winowajca jest przewlekły stan zapalny występujący w chorobach autoimmunologicznych, który indukuje dysfunkcję komórek T. Możliwe więc, że usunięcie stanu zapalnego za pomocą terapii komórkami CAR-T może „faktycznie zmniejszyć ryzyko zachorowania na raka” – zaznaczyli. Dodali jednak, że do potwierdenia takiej tezy potrzebują długoterminowych danych, aby porównać pacjentów cierpiących na aktywną chorobę autoimmunologiczną poddanych standardowemu leczeniu z pacjentami leczonymi komórkami CAR-T.

Badacze przyznali, że kwestią kluczową jest wskazanie odpowiednich kandydatów do tych terapii: – Ze względu na nieznane skutki uboczne, do terapii należy kwalifikować w tej chwili ciężkie, zagrażające życiu przypadki, w których spodziewane jest szybkie uszkodzenie narządów docelowych. Ale uważamy, że nie powinniśmy rozpoczynać leczenia CAR-T zbyt późno, ponieważ jeśli uszkodzenie narządów jest już zbyt poważne, część z nich jest nieodwracalna – powiedział dr Fabian Müller.

FDA chce lepiej zdefiniować punkty końcowe remisji

Autorzy z FDA zwrócili uwagę na trudności związane z oceną aktywności choroby i oceny odpowiedzi klinicznej na terapię komórkami CAR-T. Zainteresowali się również oceną poprawy jakości życia i długoterminowej remisji bez stosowania leków.

– Aby rozwiać te obawy, FDA będzie współpracować z pacjentami, ekspertami w dziedzinie chorób, przedstawicielami branży i innymi zainteresowanymi stronami, aby lepiej zdefiniować złożone punkty końcowe remisji klinicznej, remisji immunologicznej i/lub zatwierdzonego leczenia ukierunkowanego na docelowe punkty końcowe – napisali autorzy raportu FDA.

Przeczytaj także: „Czy allogeniczne komórki STAR-T to przełom w leczeniu tocznia?”, „Immunoterapia zrewolucjonizowała leczenie szpiczaka”, „Polska wobec rewolucji CAR-T”.