Krew, bus i zniżka

Jedna z posłanek zaproponowała zwiększenie uprawnień Zasłużonych Honorowych Dawców Krwi o stałą, co najmniej 33-procentową ulgę na przejazdy publicznym transportem zbiorowym.

Posłanka Koalicji Obywatelskiej Aleksandra Kot skierowała do Ministerstwa Zdrowia interpelację w sprawie rozszerzenia katalogu przywilejów przysługujących krwiodawcom, w której poinformowała, że przedstawiciele honorowych dawców zwrócili się do niej z prośbą.

Chodziło o wprowadzenie ustawowej, minimalnej 33-procentowej zniżki na przejazdy środkami publicznego transportu zbiorowego dla Zasłużonych Honorowych Dawców Krwi (ktorą samorządy mogłyby ją dobrowolnie zwiększać).

Posłanka spytała, czy takie zmiany są planowane.

Co przysługuje krwiodawcom obecnie?

Obecnie – na mocy ustawy o publicznej służbie krwi – dawcom przysługuje między innymi:

zwolnienie od pracy w dniu oddania krwi oraz w dniu następnym z zachowaniem prawa do wynagrodzenia,
posiłek regeneracyjny oraz zwrot kosztów dojazdu do jednostki krwiodawstwa,
ulga podatkowa z tytułu darowizny.

Osoby posiadające tytuł Zasłużonego Honorowego Dawcy Krwi (kobiety po oddaniu co najmniej 5 litrów krwi lub jej składników, mężczyźni – po oddaniu 6 litrów) mają dodatkowo prawo do korzystania poza kolejnością ze świadczeń opieki zdrowotnej i usług farmaceutycznych oraz do bezpłatnego zaopatrzenia w wybrane leki. Część gmin przyznaje im również zniżki w komunikacji miejskiej, jednak ich wysokość i zasady zależą od decyzji władz lokalnych.

Krew to dar, nie towar

Odpowiedzi na interpelację udzieliła podsekretarz stanu w Ministerstwie Zdrowia Katarzyna Kęcka.

Kęcka stwierdziła, że resort nie planuje wprowadzania dodatkowych zniżek transportowych i gratyfikacji finansowych.

– Dobrowolność i nieodpłatność donacji oznaczają, że uprawnienia przysługujące krwiodawcom należy postrzegać przede wszystkim jako formę zwrotu ponoszonych kosztów oraz wyraz uznania i wdzięczności za oddaną krew, a nie jako główną przesłankę podjęcia decyzji o donacji. Decyzja ta powinna wynikać z chęci niesienia pomocy innym, nie zaś z kalkulacji korzyści. Krew nie jest produktem, lecz darem dla drugiego człowieka – podkreśliła Katarzyna Kęcka, przypominając, że polskie i europejskie ustawodawstwo jednoznacznie zakazuje nadawania donacji charakteru odpłatnego.

Przyznanie gratyfikacji przekraczających zwrot bezpośrednio poniesionych kosztów lub usprawiedliwiony czas wolny od pracy mogłoby naruszyć zasadę nieodpłatności.

Kęcka powołała się przy tym na stanowisko Komisji Petycji Senatu z lutego 2024 r., która również odrzuciła postulaty rozszerzania przywilejów dawców, wskazując na konieczność ochrony altruistycznego wymiaru krwiodawstwa.

Przeczytaj także: „Jak krew w piach”.