ORL w Warszawie o „Lex szarlatan”: Potrzebujemy skutecznego prawa chroniącego pacjentów

Prezydent Karol Nawrocki zdecydował 20 sierpnia 2026 r. o skierowaniu ustawy o zmianie ustawy o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta z 31 lipca 2026 r. do Trybunału Konstytucyjnego w trybie kontroli prewencyjnej, czyli przed jej podpisaniem.

Jednocześnie zapowiedział własną inicjatywę ustawodawczą skierowaną przeciwko szarlatanerii – projekt nowelizacji Kodeksu karnego, który, zgodnie z zapowiedzią, ma być rozwiązaniem realnym, skutecznym i zgodnym z Konstytucją. „Menedżer Zdrowia” pisał o tym w tekście „«Lex szarlatan» do Trybunału Konstytucyjnego”.

Do problemu odniósł sie prezes ORL w Warszawie Artur Drobniak

Stanowisko prezesa ORL w Warszawie dr n. med. Artura Drobniaka

Jak wskazał, przyjmuje decyzję prezydenta z rozczarowaniem, odnotowując jednak fakt, że problem szarlatanerii i pseudomedycyny został uznany za wymagający pilnej i zdecydowanej reakcji państwa. To ważny sygnał. 

Artur Droniak podkreślił, że z punktu widzenia lekarzy i samorządu lekarskiego najważniejsze jest bezpieczeństwo pacjentów.

– Nie może być przyzwolenia na sytuacje, w których osoby posługujące się pseudonauką wprowadzają pacjentów w błąd, odciągają ich od właściwego leczenia albo oferują niesprawdzone metody jako alternatywę dla medycyny opartej na dowodach naukowych. Jeżeli prezydent zapowiada własną inicjatywę ustawodawczą, która ma skutecznie i zgodnie z Konstytucją chronić pacjentów przed takimi praktykami, oczekujemy, że będzie to inicjatywa skonsultowana ze środowiskiem medycznym, konkretna i szybko procedowana. Nie potrzebujemy kolejnych miesięcy debaty, tylko skutecznych narzędzi prawnych. Dla środowiska lekarskiego istotne jest również to, aby nowe przepisy jasno określały odpowiedzialność osób, które podważają konieczność leczenia albo przedstawiają pseudoterapie jako skuteczne metody medyczne. Cieszy nas zapowiedź wzmocnienia roli Rzecznika Praw Pacjenta. Ochrona pacjenta przed szarlatanerią powinna być elementem spójnego systemu, w którym instytucje państwa skutecznie reagują na działania mogące zagrażać zdrowiu i życiu. Jesteśmy gotowi uczestniczyć w dalszych pracach nad rozwiązaniami, które rzeczywiście zwiększą bezpieczeństwo pacjentów. Potrzebujemy prawa, które będzie jednocześnie skuteczne, precyzyjne i zgodne z Konstytucją. To powinien być wspólny cel wszystkich stron – podkreślił prezes.

Bezpieczeństwo pacjentów priorytetem

Drobniak stwierdził, że rada niezależnie od losu ustawy skierowanej przez prezydenta do Trybunału Konstytucyjnego konieczne jest stworzenie skutecznych mechanizmów prawnych chroniących pacjentów przed działalnością pseudomedyczną.

– Problem dotyczy nie tylko rozpowszechniania niepotwierdzonych informacji – zaznaczył Artur Drobniak,  dodając, że szczególnie niebezpieczne są sytuacje, w których pacjent jest nakłaniany do rezygnacji z właściwego leczenia, a niesprawdzone lub pozbawione podstaw naukowych metody przedstawiane są jako równoważne albo skuteczniejsze od świadczeń medycznych opartych na aktualnej wiedzy.

Zadeklarował też gotowość do współpracy przy przygotowaniu rozwiązań, których nadrzędnym celem będzie ochrona zdrowia i życia pacjentów.

– W tej sprawie nie powinno być sporu o cel. Tym celem musi być bezpieczeństwo pacjenta. Możemy dyskutować o najlepszych instrumentach prawnych, ale nie możemy zaakceptować sytuacji, w której pseudomedycyna pozostaje bez odpowiedniej reakcji państwa. Liczymy na szybkie przedstawienie zapowiedzianego projektu i jesteśmy gotowi rozmawiać o jego kształcie – zaznaczył prezes ORL.

„ZERO tolerancji dla dezinformacji w medycynie!”  

O narastającym problemie dezinformacji zdrowotnej eksperci ze świata medycyny, nauki, polityki, mediów i organizacji pacjenckich będą dyskutować 25 sierpnia 2026 r. podczas organizowanej przez Okręgową Izbę Lekarską w Warszawie konferencji „ZERO tolerancji dla dezinformacji w medycynie!”.  

Istotnym elementem konferencji będzie rozmowa o współpracy środowisk medycznych, organizacji pacjenckich, instytucji państwowych i sektora technologicznego w tworzeniu skutecznych mechanizmów przeciwdziałania dezinformacji.

– Dyskusja skoncentruje się na rozwiązaniach umożliwiających szybsze identyfikowanie i ograniczanie rozpowszechniania fałszywych informacji oraz wzmacnianie dostępu obywateli do rzetelnej, opartej na dowodach wiedzy medycznej – przekazanow w komunikacie OIL w Warszawie.

Minister zdrowia: Będziemy domagać się narzędzi do obrony pacjenta– Pacjent nie może być bezbronny wobec tych, którzy dzięki manipulacji i kłamstwu zarabiają na jego chorobie. To jest ustawa w obronie pacjenta. I tej ochrony będziemy się domagać – skomentowała decyzję prezydenta w sprawie ustawy „Lex szarlatan” minister Jolanta Sobierańska-Grenda.

Przeczytaj także: „Donald Tusk nie mógł uwierzyć w to, co zrobił prezydent”.