Dołącz do nas w mediach społecznościowych:
Udostępnij
Źródło: Menedżer Zdrowia, Prawo pacjenta

Ponad 300 szkół z całej Polski bierze udział w akcji „Kreatywna lekcja o HPV”

123 RF


Ponad 300 szkół podstawowych z całej Polski dołączyło do akcji społeczno-edukacyjnej „Kreatywna lekcja o HPV”, organizowanej w ramach Forum na rzecz Eliminacji HPV. W ramach tej akcji w dniach 16–20 listopada poprowadzone zostaną lekcje o tym, czym jest HPV i jak można chronić się przed nowotworami, które wywołuje. Akcja odbywa się w okolicach 17 listopada, czyli Światowego Dnia Eliminacji Raka Szyjki Macicy ustanowionego w zeszłym roku przez Światową Organizację Zdrowia (WHO).

Akcja została objęta patronatem honorowym Ministerstwa Edukacji Narodowej, Ministerstwa Zdrowia oraz Głównego Inspektoratu Sanitarnego.

Czym skorupka za młodu nasiąknie

Nowotwory HPV-zależne, w tym rak szyjki macicy to jedne z niewielu nowotworów, którym można skutecznie zapobiegać. Polska ma już dobre rozwiązania: szczepienia przeciw HPV są bezpłatne dla dzieci od ukończenia 9. do ukończenia 14. roku życia, a Narodowa Strategia Onkologiczna wyznacza cel zaszczepienia 60 proc. uprawnionych do 2028 roku. Żeby te rozwiązania w pełni działały, potrzebna jest edukacja. Rzetelna wiedza powinna jak najwcześniej docierać do dzieci i ich rodziców, którzy decydują o szczepieniu przeciw HPV. Doświadczenia europejskie pokazują, że szkoła jest jednym z najlepszych miejsc, by to robić.

„Kreatywna lekcja o HPV” to odpowiedź na tę potrzebę. Od 16 do 20 listopada uczniowie klas 4–8 w ponad 300 szkołach w Polsce dowiedzą się, czym jest HPV, jak można zapobiegać zakażeniu i dlaczego szczepienia są ważnym elementem profilaktyki nowotworów. 

Lekcje prowadzić będą zarówno nauczyciele jak i uczniowie, a temat może pojawić się na biologii, godzinie wychowawczej, a nawet na lekcji historii. Zajęcia mogą mieć formę debaty, quizu, gry edukacyjnej albo projektu grupowego, a w ich prowadzenie mogą zaangażować się sami uczniowie.

Prowadzący lekcje mogą skorzystać z własnych materiałów lub wykorzystać scenariusze, opracowane przez Fundację OFF School i skonsultowane merytorycznie przez Instytut Praw Pacjenta i Edukacji Zdrowotnej. Każda lekcja trwa 45 minut, a szkoły otrzymały komplet materiałów: scenariusze, prezentację merytoryczną i materiały edukacyjne przygotowane przez ekspertów. Mogą z nich korzystać także w kolejnych latach.

–Szkoła to nie tylko miejsce zdobywania wiedzy, ale też miejsce, w którym uczymy odpowiedzialności za siebie i innych. Ponad 300 szkół pokazuje, że nauczyciele chcą rozmawiać z uczniami o zdrowiu. Daliśmy im gotowe, przystępne narzędzia, żeby lekcja o HPV była ciekawa, a nie trudna. Jedna lekcja może sprawić, że uczeń wróci do domu z pytaniem, które zmieni decyzję całej rodziny – mówi Grzegorz Świech, Fundacja OFF School, Forum na Rzecz Eliminacji HPV.

Lekcje o HPV to część szerszych działań Forum na rzecz Eliminacji HPV

Od wielu miesięcy w wielu miastach w Polsce Forum zorganizowało spotkania w formacie okrągłych stołów m.in. w Krakowie, Katowicach, Lublinie, Warszawie, Oświęcimiu, Lublinie, podczas których samorządowcy, dyrektorzy szkół, lekarze i uczniowie i rodzicie rozmawiali o tym, jak zwiększyć potencjał szczepień przeciw HPV w szkołach.

Wnioski są jasne: dobre rozwiązania już są, ale wciąż potrzeba jest większej edukacji i wsparcia szkół w tym procesie. Uczestnicy spotkań wskazuje luki w systemie i rekomenduje zmiany, m.in. wpisanie szczepienia przeciw HPV do kalendarza szczepień obowiązkowych oraz poszerzenie grup objętych bezpłatnym szczepieniem.

W Programie Szczepień Ochronnych na 2027 rok, opublikowanym 30 października 2026 r., szczepienie przeciw HPV nadal pozostaje zalecane, a nie obowiązkowe. Krokiem w dobrą stronę jest program bezpłatnych szczepień przeciw HPV dla młodych dorosłych, który ruszył 1 października 2026 r. Do 31 maja 2027 r. bezpłatnie mogą zaszczepić się dwuwalentną szczepionką osoby, które ukończyły 18 lat i nie ukończyły 26 lat, pod warunkiem przyjęcia pierwszej dawki przed 25. urodzinami.

Szczepienie odbywa się w schemacie trzydawkowym w przychodniach POZ. – Mamy w Polsce bardzo dobre rozwiązania: bezpłatne szczepienia dla dzieci w wieku 9–14 lat i jasny cel Narodowej Strategii Onkologicznej wyznaczony do 2028 roku. Żeby w pełni wykorzystać ten potencjał, potrzebujemy wiedzy i rzetelnych informacji. Szczepienie przeciw HPV to o jedną troskę mniej dla rodziców, a szkoła może pomóc im podjąć tę decyzję spokojnie i świadomie. Cieszymy się, że w okolicach Światowego Dnia Eliminacji Raka Szyjki Macicy tak wiele szkół mówi jednym głosem: profilaktyka zaczyna się w szkole – podkreśla Igor Grzesiak, wiceprezes Instytutu Praw Pacjenta i Edukacji Zdrowotnej.

Akcję „Kreatywna lekcja o HPV” organizują Fundacja OFF school i Instytut Praw Pacjenta i Edukacji Zdrowotnej w ramach Forum na rzecz Eliminacji HPV. Forum to interdyscyplinarna inicjatywa organizacji pozarządowych i ekspertów zajmujących się chorobami zakaźnymi, onkologią i edukacją zdrowotną. Partnerzy akcji: Fundacja Półtorej minuty, Fundacja Nie daj się HPV. Patronat honorowy: Ministerstwo Edukacji Narodowej, Główny Inspektorat Sanitarny, Ministerstwo Zdrowia.

HPV – fakty, liczby i profilaktyka

Wirus brodawczaka ludzkiego, znany pod skrótem HPV (human papillomavirus), to jeden z najczęstszych patogenów przenoszonych drogą płciową. Jego obecność w organizmie może prowadzić do rozwoju szeregu nowotworów w określonych lokalizacjach anatomicznych. Wśród nich znajdują się nowotwory szyjki macicy, pochwy, sromu, odbytu, prącia oraz głowy i szyi, w tym jamy ustnej, gardła i krtani.

HPV nie ogranicza się jednak wyłącznie do chorób onkologicznych. Wirus ten odpowiada również za schorzenia nienowotworowe, które mimo łagodniejszego charakteru stanowią istotny problem zdrowotny. Do tej grupy należą przede wszystkim brodawki narządów płciowych, zwane też kłykcinnami kończystymi, oraz nawracająca brodawczakowatość układu oddechowego.

Problem ma wymiar globalny. HPV odpowiada za około 5 proc. wszystkich nowotworów diagnozowanych na świecie.. Każdego roku wykrywanych jest około 625 600 nowych przypadków nowotworów związanych z tym wirusem u kobiet oraz 69 400 u mężczyzn. W samym 2020 roku w Europie Wschodniej odnotowano szacunkowo 32 348 nowych przypadków nowotworów HPV-zależnych, z których 15 854 zakończyło się zgonem.

Te dane potwierdzają, że wirus brodawczaka ludzkiego to jedno z największych wyzwań dla współczesnego zdrowia publicznego.

Skala problemu w Polsce

Aktualne dane Krajowego Rejestru Nowotworów pokazują skalę zagrożenia, jakie niesie ze sobą zakażenie HPV. W 2023 roku w Polsce odnotowano 3 386 zachorowań i 2 050 zgony z powodu nowotworów zależnych od tego wirusa. Wśród nich dominował rak szyjki macicy – zdiagnozowano 2 366 przypadków, z których 1 401 zakończyło się zgonem. Kolejne miejsca zajmują nowotwory złośliwe jamy ustnej i gardła – 433 zachorowania i 310 zgonów, rak odbytu – 327 zachorowania i 194 zgony, rak sromu – 95 zachorowań i 59 zgonów, rak pochwy – 85 zachorowań i 46 zgonów oraz rak prącia – 80 zachorowań i 40 zgonów.

Według danych Centrum e-Zdrowia na 22 marca 2026 roku przeciw HPV zaszczepionych było 823 197 osób z roczników 2006–2016, co odpowiada 17,38 proc. populacji objętej zaleceniami szczepień.

Przeczytaj także: „Darmowe szczepienie przeciw HPV rozszerzone”,„HPV i tytoń: niebezpieczne zmiany”, 

Działy: Aktualności w Menedżer Zdrowia Aktualności
Tagi: HPV edukacja edukacja zdrowotna szkoła lekcja o zdrowiu rak nowotwory