Szczepienia przeciwko HPV w Polsce przyspieszają
– Trwają prace nad rozporządzeniem wprowadzającym szczepienie przeciwko HPV do tzw. szczepień rutynowych, co pozwoli nam realizować szczepienia wychwytujące dla młodzieży, która nie została zaszczepiona w młodszym wieku – poinformował na konferencji Priorytety w Ochronie Zdrowia 2026 główny inspektor sanitarny Paweł Grzesiowski.
Szef GIS dr Paweł Grzesiowski podczas sesji „Idea eliminacji chorób HPV-zależnych w Polsce: lokalne działania, ogólnokrajowe efekty, międzynarodowa perspektywa” podkreślił, że w naszym kraju wdrażanie powszechnych programów zdrowotnych jest znacznie bardziej złożone niż w mniejszych państwach europejskich. Skala populacji wpływa zarówno na koszty zakupu szczepionek, jak i na konieczność przekonywania milionów rodziców do udziału w programie szczepień swoich dzieci.
Rośnie poziom wyszczepialności
– Do 2023 roku, czyli przez ponad 15 lat dostępności szczepionki przeciw HPV na świecie, w Polsce zaszczepiono około 35 tysięcy osób. Od czerwca 2023 roku, kiedy Ministerstwo Zdrowia zaangażowało się w zakup szczepionki i centralną dystrybucję, zaszczepiliśmy niemal 300 tysięcy dzieci, a po rozszerzeniu programu we wrześniu 2024 roku o szczepienia realizowane w szkołach liczba ta wzrosła do ponad 450 tysięcy. Obecnie program obejmuje już prawie 800 tysięcy dzieci – przekazał dr Grzesiowski.
Ekspert zwrócił uwagę na dane dla roczników 2010–2012, gdzie poziom wyszczepialności wynosi około 30 proc., a w roczniku 2011 sięga niemal 35 proc.
– Choć w skali całej populacji wskaźniki nadal są niskie, tempo wzrostu jest bardzo szybkie, co pozwala z optymizmem patrzeć na realizację unijnych celów wyszczepialności w perspektywie kilku lat – zaznaczył szef GIS.
Dr Grzesiowski przypomniał, że z bezpłatnej szczepionki dwuwalentnej mogą skorzystać dzieci i młodzież w wieku od 9 do 18 lat — także poza programem szkolnym.
– Jeśli dziecko nie zostanie zaszczepione w szkole, może skorzystać z bezpłatnej szczepionki w punkcie szczepień. Dodatkowo rozszerzono kwalifikacje do szczepień na pielęgniarki, co znacząco upraszcza dostęp do tej profilaktyki – podkreślił szef GIS.
Dodał, że szczepionki są obecnie kupowane w mechanizmie przetargu centralnego przez resort zdrowia i dystrybuowane w taki sam sposób jak szczepionki obowiązkowe, co eliminuje konieczność realizacji recept w aptece i dodatkowo ułatwia dostęp rodzicom.
W Polsce nie ma ciężkich NOP
Dr Grzesiowski zaznaczył, że niezwykle istotną kwestią pozostaje bezpieczeństwo szczepień.
– Na podstawie danych z ostatnich lat można jednoznacznie stwierdzić, że w Polsce nie odnotowano ciężkich niepożądanych odczynów poszczepiennych związanych ze szczepieniem przeciw HPV. To jeden z najmocniejszych argumentów przemawiających za szerokim promowaniem tego typu profilaktyki jako bezpiecznej i skutecznej – stwierdził specjalista.
Poinformował, że trwają prace nad rozporządzeniem wprowadzającym szczepienie przeciwko HPV do tzw. szczepień rutynowych, co pozwoli realizować szczepienia wychwytujące dla młodzieży, która nie została zaszczepiona w młodszym wieku. Rozważane jest także podniesienie górnej granicy wieku objętej bezpłatnym szczepieniem – nawet do 22. roku życia.
Dr Grzesiowski podkreślił również ogromną rolę edukatorów, organizacji pozarządowych, nauczycieli i środowisk medycznych w powodzeniu programu.
– Dzięki wspólnym działaniom edukacyjnym i promocyjnym program szczepień przeciw HPV w Polsce rozwija się dynamicznie i w sposób bardzo obiecujący – zaznaczył.
