To kraj niemal wolny od tytoniu

– Szwecja jest jednym z pierwszych krajów na świecie, który osiągnął ten prozdrowotny cel. Niski odsetek palaczy ma też Islandia – powiedział Mats Ramstedt, badacz Instytutu Karolinska i reprezentant Głównego Stowarzyszenia na rzecz Edukacji na temat Alkoholu i Papierosów (CAN).

W latach 80. nałogowym palaczem był co trzeci Szwed. W 2003 r. papierosy paliło już tylko 16 proc. populacji dorosłych (w wieku od 17 do 84 lat).

Według Ramstedta źródłem sukcesu jest polityka państwa, w tym wyraźne ograniczenie dostępności papierosów.

– Palenie jest dziś trudniejsze i droższe, kilkukrotnie podnoszono akcyzę, a realna cena papierosów wzrosła od 2003 r. o 45 proc. – podkreślił.

Władze Szwecji w 2019 r. rozszerzyły listę miejsc, w których nie można palić. Znalazły się na niej ogródki kawiarniane oraz wejścia do hoteli i innych miejsc publicznych. Od 2005 r. zakaz obowiązuje w restauracjach.

Snus „mniejszym złem”?

W kraju tym od 2011 r. rośnie liczba zwolenników snusa, zarówno w tradycyjnej brązowej formie, czyli mokrego tytoniu, jak i w białej, a więc syntetycznej nikotyny.

W momencie wejścia do Unii Europejskiej w 1995 r. Szwecja jako jedyny kraj w Europie wynegocjowała możliwość sprzedaży i używania tradycyjnego snusa, który jest tam popularny od początku XX w.

Zgodnie z danymi CAN w 2025 r. 22 proc. dorosłych Szwedów używało snusów przynajmniej raz w ciągu ostatniego miesiąca, w tym 19 proc. codziennie, a 3 proc. okazjonalnie.

W Szwecji trwa dyskusja na temat tego, czy popularność snusów jest powodem ograniczenia palenia papierosów. Debatuje się też o jego negatywnych skutkach zdrowotnych.

Grupa lobbystyczna Health Diplomats w Sztokholmie w 2023 roku lansowała tezę o snusie jako używce będącej „mniejszym złem”. Do organizacji tej należą lekarze. Jej zdaniem w Szwecji dzięki polityce dopuszczającej mniej szkodliwe produkty z nikotyną śmierci unika 3,4 tys. osób rocznie. Health Diplomats wskazuje też, że kraj ten ma najniższy odsetek chorób związanych z paleniem tytoniu w UE oraz o 41 proc. niższą zachorowalność na nowotwory niż inne kraje europejskie.

Cóż, że ze Szwecji – skorzystajmy z tamtejszych rozwiązańCo ze szwedzkiego systemu ochrony zdrowia warto byłoby przenieść do Polski – dlaczego w Szwecji nie mają kłopotów z nieodwoływaniem wizyt, czy braki kadrowe to w tym kraju duży problem, jak to możliwe, że specjaliści pracują maksymalnie na jednym etacie, ile zarabiają i dlaczego nie obrażają się za to, że tamtejsze pielęgniarki mają duże uprawnienia?

Przeczytaj także: „Jak bardzo się różnimy – przegląd systemów ratownictwa medycznego w Europie” i „Norwegia – szpitale szykują się do wojny”.

Więcej tekstów z cyklu „Czy za granicą leczą lepiej?” po kliknięciu w poniższy baner.