Wysoka cena nieprzestrzegania zaleceń lekarskich

Prof. Aleksander Prejbisz, kierownik Centrum Prewencji i Epidemiologii Chorób Układu Krążenia w Warszawie, podkreśla, że nieprzestrzeganie zaleceń terapeutycznych generuje ogromne koszty, zarówno zdrowotne, jak i ekonomiczne.

– Nie chodzi tylko o regularne przyjmowanie leków. To także zmiana stylu życia, stosowanie się do zaleceń sposobu żywienia, aktywność fizyczna czy systematyczne kontrole lekarskie. Gdy te elementy zawodzą, konsekwencje się kumulują – w postaci pogorszenia stanu zdrowia pacjentów i rosnącego obciążenia całego systemu ochrony zdrowia – mówi w rozmowie z „Dziennikiem Gazetą Prawną”.

Pacjenci nie stosują się do zaleceń. Ogromne straty 

Jak wyjaśnia dr Maciej Niewada, specjalista farmakologii klinicznej, adiunkt w Katedrze i Zakładzie Farmakologii Doświadczalnej i Klinicznej Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego, koszty nieprzestrzegania zaleceń lekarskich obejmują zarówno koszty bezpośrednie, jak i pośrednie, a ich znaczenie dla systemu ochrony zdrowia i gospodarki jest bardzo duże.

– Do kosztów bezpośrednich zalicza się przede wszystkim większą liczbę hospitalizacji, dodatkowe wizyty ambulatoryjne, konieczność intensyfikacji leczenia, wykonywanie zbędnych lub powtarzanych procedur diagnostycznych oraz marnowanie leków. Z kolei koszty pośrednie wynikają głównie z absencji chorobowej, obniżonej produktywności w pracy, trwałego pogorszenia sprawności oraz przedwczesnej umieralności –tłumaczy ekspert.

Polska traci prawie 6 mld euro

Szacunkowy koszt, jaki ponosi Polska w wyniku nieprzestrzegania zaleceń lekarzy, to prawie 6 mld euro. Jednocześnie w publikacjach naukowych zdecydowanie częściej raportowane są koszty bezpośrednie, co oznacza, że rzeczywiste obciążenie społeczne może być niedoszacowane. Skutki ignorowania zaleceń lekarzy są zwykle mierzone głównie przez obciążenie systemu ochrony zdrowia, podczas gdy wpływ na produktywność i funkcjonowanie społeczne pozostaje niedostatecznie rozpoznany.

– Oczywiście to zjawisko jest specyficzne i zależy od choroby oraz obszaru terapeutycznego – stwierdza dr Niewada.

Współpraca oparta na zaufaniu

W ocenie prof. Prejbisza przyczyna problemu leży w jakości funkcjonowania całego systemu ochrony zdrowia. Jego zdaniem gdyby lekarze mieli więcej czasu na rozmowę z pacjentem, na spokojne wytłumaczenie istoty choroby i zaleceń, a także na zrozumienie codziennych trudności, z jakimi pacjent mierzy się przy regularnym leczeniu, skala problemu byłaby mniejsza.

Według eksperta fundamentalne znaczenie ma partnerska relacja pomiędzy pacjentem a lekarzem – oparta na zaufaniu i poczuciu współodpowiedzialności za proces terapeutyczny.

Zdaniem prof. Prejbisza właściwe przestrzeganie zaleceń lekarskich nie jest misją skazaną na porażkę. Jako przykład podaje Portugalię, która dzięki wprowadzeniu rozwiązań systemowych w ciągu 30 lat zwiększyła skuteczność leczenia nadciśnienia tętniczego z 3 proc. do 50 proc. Zaangażowała różne ogniwa systemu ochrony zdrowia: lekarzy, farmaceutów, organizacje pozarządowe i rządowe, pacjentów.

Opieka koordynowana receptą na luki w systemie – Z perspektywy systemowej brakuje skutecznego monitoringu pacjenta, który pozwalałby nie tylko zidentyfikować momenty ryzyka, ale też na odpowiednim etapie go wesprzeć– powiedziała Agnieszka Molenda-Wiśniewska.

Przeczytaj także: „Wizyty, których nie było”.