Immunomodulujące działanie azytromycyny na nabłonek dróg oddechowych
Wirusowe infekcje układu oddechowego stanowią główną przyczynę zaostrzeń astmy, a upośledzona odpowiedź nabłonka w zakresie wytwarzania cytokin zapalnych sprzyja ich cięższemu przebiegowi klinicznemu.
Chociaż azytromycyna zmniejsza częstość takich incydentów, jej bezpośredni wpływ na nabłonkową odporność przeciwwirusową pozostawał dotychczas niejasny. Zespół badaczy postawił sobie za cel zweryfikowanie, czy terapia makrolidem stymuluje przeciwwirusowe mechanizmy obronne nabłonka oddechowego oraz w jaki sposób modyfikuje stężenia cytokin u chorych z niekontrolowanym przebiegiem astmy.
Podczas podwójnie zaślepionego, kontrolowanego placebo badania klinicznego AZIMUNE zrandomizowano 40 dorosłych pacjentów z niekontrolowaną astmą w stosunku 1:1 do grupy otrzymującej azytromycynę (w dawce 500 mg trzy razy w tygodniu) lub placebo przez 12 tygodni. Przed rozpoczęciem badania oraz po jego zakończeniu od uczestników pobierano komórki nabłonka dróg oddechowych metodą bronchoskopii, a następnie hodowano je i zakażano ex vivo rhinowirusem. Jako główne kryterium oceny przyjęto ilościowe oznaczenie stężeń IFN-β, IFN-λ, interleukiny 33 (IL-33) i TSLP, a także innych markerów reakcji zapalnej.
Analiza laboratoryjna dowiodła, że w grupie leczonej azytromycyną (n = 16) doszło do istotnego statystycznie wzrostu indukowanego rhinowirusem wydzielania IFN-β (p = 0,047) oraz IFN-λ (p = 0,013), podczas gdy w ramieniu placebo (n = 16) zmian takich nie zarejestrowano. Co istotne, przyjmowanie makrolidu przełożyło się również na wyraźny spadek stężenia IL-33 (p = 0,001), nie wpływając na poziomy TSLP. Wskaźniki kliniczne uległy wprawdzie liczbowej poprawie u osób przyjmujących azytromycynę, jednak różnice względem grupy kontrolnej nie osiągnęły progu istotności statystycznej.
Uzyskane wyniki dowodzą, że azytromycyna wzmacnia nabłonkową barierę przeciwwirusową i jednocześnie hamuje uwalnianie IL-33 w odpowiedzi na kontakt z rhinowirusem.
