A co, gdyby dżuma? ►

– Nie mamy skutecznej szczepionki przeciwko dżumie. Jak na razie profilaktyka wobec tej choroby polega na jak najszybszym, w ciągu 24–48 godzin, podaniu antybiotyków. A do tego potrzebna jest procedura – na przygotowanie systemu do ewentualnej pandemii wskazał w rozmowie z „Menedżerem Zdrowia” prof. Robert Flisiak, wiceprezes Polskiego Towarzystwa Epidemiologów i Lekarzy Chorób Zakaźnych.

Czy jako kraj jesteśmy przygotowani na sytuacje epidemiczne? Co by się stało, gdyby dżuma „zapukała” do polskich drzwi?
Jak wygląda dostępność do specjalistów chorób zakaźnych, czy zakaźnych chorób wątroby? Na co wskazują analizy?
Na te pytania odpowiadał w trakcie X Kongresu Wizja Zdrowia – Diagnoza i Przyszłość – Foresight Medyczny prof. Robert Flisiak, wiceprezes Polskiego Towarzystwa Epidemiologów i Lekarzy Chorób Zakaźnych.

Ostatnie lata to czas wyzwań dla naszego systemu ochrony zdrowia. Najpierw mieliśmy pandemię COVID-19, później nieprzyjazną geopolitykę, ostatnio komunikat o dżumie w laboratorium w Rosji. Czy jako państwo jesteśmy dobrze przygotowani na takie wyzwania w zakresie ewentualnej epidemii chorób zakaźnych?

O dżumie ostatnio jest głośno, ale tak naprawdę nie wiadomo, co wydarzyło się w Rosji. Czy to, co słyszymy, to tylko fake news, czy faktycznie w tamtejszych laboratoriach ktoś – nie wiadomo, dlaczego – pracował nad bakteriami dżumy. Wyobraźmy sobie jednak sytuację, że nagle choroba ta staje u naszych wrót. I co?

Rozmowa z ekspertem poniżej, pod wideo dalsza część tekstu.

Pojawia się pytanie do Ministerstwa Zdrowia i Narodowego Funduszu Zdrowia. Czy dysponujemy odpowiednią ilością antybiotyków, które zwykle stosuje się w profilaktyce i to w ilościach takich, które mogłyby być rozdawane w aptekach? Pamiętajmy, że w działaniach profilaktycznych wobec dżumy nie ma skutecznej szczepionki. Jak na razie profilaktyka polega na jak najszybszym, w ciągu 24–48 godzin podaniu antybiotyków.

Obawiam się, że pytając o zabezpieczenie w antybiotyki w tym zakresie odpowiedź brzmiałaby nie albo wręcz zdecydowanie nie. Dziś nie mamy nawet opracowanego systemu postępowania, w jaki sposób dystrybuować te leki, nawet gdybyśmy je mieli. Aktualnie, formalnie musiałby przepisać je lekarz, a dziś lekarz może przepisać leki, gdy zdiagnozuje chorobę. Tymczasem przy dżumie mamy leki stosowane profilaktycznie, co w ogóle się nie mieści w kryteriach refundacji przez Narodowy Fundusz Zdrowia.

Na tym jednym przykładzie widać już, że nie jesteśmy przygotowani – i chyba to udowodniłem.

Problem dostępności do leków i tego, jak mają być wydawane, to jedno. Kolejna rzecz to problemy organizacyjne, dostępność do lekarzy, do przepływu tego pacjenta, oddziałów. Jak to wygląda?

To jest bardzo zróżnicowane w zależności od specjalności. W zakresie poradni chorób zakaźnych, poradni chorób wątroby przeprowadziliśmy ostatnio analizę dotyczącą dostępności. Niestety okazało się, że ta mapa wygląda fatalnie.

W niektórych województwach to są dziesiątki tygodni trwania w kolejkach, oczekiwania na wizytę. W takiej sytuacji, jeżeli nawet mamy dobre programy profilaktyczne, takie jak „Moje Zdrowie”, to gdy pacjent z podejrzeniem, z wynikiem wstępnym jakiejś choroby, trafia do specjalisty i zostaje zapisany na wizyty za parę miesięcy, to niestety często z tych zaplanowanych w odległym czasie wizyt rezygnuje. W ten sposób program profilaktyczny, na który wydaliśmy środki, traci sens, a my gubimy, zupełnie niepotrzebnie, pacjentów.

Czego, jako zakaźnicy, potrzebujecie na cito, żeby Polacy mogli czuć się bezpiecznie?

Na cito, żeby mówić o konkretach, to modyfikacji programu „Moje zdrowie”. Wymaga on dostosowania do realiów, a to dostosowanie będzie niosło za sobą oszczędności dla państwa.