Terapia śmiechem na problemy z oddechem

Przewlekła obturacyjna choroba płuc to przewlekła, postępująca choroba układu oddechowego, która utrudnia przepływ powietrza przez płuca. Dotyka miliony ludzi na całym świecie i jest ważną przyczyną niepełnosprawności i zgonów. Osoby z POChP często odczuwają duszność, nawet podczas prostych codziennych czynności. To obniża ich jakość życia i sprawia, że stają się coraz bardziej zależne od opieki innych osób. Leczenie POChP wymaga holistycznego podejścia, które pomoże radzić sobie z objawami, fizycznym obciążeniem choroby oraz jej emocjonalnym i psychologicznym wpływem. Oprócz leków i ćwiczeń zalecane są też szczepienia przeciwko chorobom układu oddechowego.

Wyniki badania klinicznego przedstawiła dr Goncagul Aldan, wykładowczyni i pielęgniarka, absolwentka Wydziału Pielęgniarstwa Uniwersytetu Hacettepe w Ankarze (Turcja).

Badanie objęło 63 osoby z POChP leczone w szpitalu miejskim Ankara Bilkent. Jedną trzecią pacjentów losowo przydzielono do terapii śmiechem, jedną trzecią do ćwiczeń oddechowych, a pozostali nie wykonywali ćwiczeń oddechowych.

Pacjenci zostali nauczeni, jak stosować celowy śmiech jako ćwiczenie oddechowe, a wyniki porównano bezpośrednio z wynikami pacjentów stosujących tradycyjne ćwiczenia oddechowe oraz grupy kontrolnej (żadnych ćwiczeń oddechowych).

Obiecujące rezultaty w leczeniu wielu innych chorób przewlekłych

– W ramach tych badań chcieliśmy sprawdzić, czy dodatkowe, proste i niedrogie techniki mogłyby uzupełnić istniejącą opiekę – wyjaśniła dr Aldan. – Terapia śmiechem wykazała już obiecujące rezultaty w leczeniu wielu innych chorób przewlekłych. Jej przystępność i przyjemny charakter sugerują, że może ona pomóc pacjentom z POChP nie tylko w radzeniu sobie z codziennym stresem związanym z życiem z chorobą przewlekłą, ale także bezpośrednio wspierać zdrowie układu oddechowego – stwierdziła.

Ćwiczenia oddechowe z zaciśniętymi ustami, w których pacjenci uczą się wdychać powietrze przez nos i powoli wydychać przez zaciśnięte usta, to uznana technika stosowana u pacjentów z POChP, która pomaga w usunięciu zalegającego w płucach powietrza. W ramach terapii śmiechem pacjentów uczono wykonywania serii ćwiczeń, w tym rytmicznego klaskania z odgłosami wokalnymi; ćwiczeń takich, jak naśladowanie rozruchu motocykla lub ryku lwa; medytacji śmiechu ze spontanicznym, niewymuszonym śmiechem oraz relaksacji ze spokojnym oddechem i uśmiechem. W obu przypadkach pacjentów uczono wykonywania przypisanych ćwiczeń osobiście, a następnie proszono o wykonywanie ich przez 30 minut, trzy razy w tygodniu przez osiem tygodni. Wspierano ich za pomocą wideorozmowy i wiadomości tekstowych.

Przed, w trakcie i po terapii pacjenci byli oceniani pod kątem trudności z oddychaniem, ogólnego stanu zdrowia i opieki, jakiej potrzebowali na co dzień.

Po okresie leczenia pacjenci poddawani terapii śmiechem i pacjenci stosujący ćwiczenia oddechowe z zaciśniętymi ustami mieli mniejsze trudności z oddychaniem w porównaniu z pacjentami, którzy nie stosowali żadnego z tych ćwiczeń. Pacjenci z obu grup terapeutycznych również cieszyli się lepszym ogólnym stanem zdrowia, ale nie było różnic ilościowych dotyczących potrzebnej opieki.

Śmiech może ćwiczyć mięśnie oddechowe, sprzyjać głębszemu wydechowi i wyzwalać wydzielanie endorfin

– W POChP drogi oddechowe mają tendencję do zapadania się podczas wydechu, zatrzymując zalegające powietrze w płucach. Oddychanie z zaciśniętymi ustami tworzy delikatne przeciwciśnienie, które pozwala temu uwięzionemu powietrzu wydostać się na zewnątrz, spowalnia tempo oddechu i pomaga pacjentom poczuć większą kontrolę nad swoim oddechem. Śmiech może ćwiczyć mięśnie oddechowe, sprzyjać głębszemu wydechowi i wyzwalać wydzielanie endorfin, przynosząc ulgę zarówno fizyczną, jak i emocjonalną. Terapia śmiechem ma na celu wywołanie w organizmie efektów autentycznego śmiechu. Jednak mechanizmy leżące u podstaw takiego leczenia w POChP pozostają słabo poznane i potrzebne są bardziej kompleksowe badania – wskazała dr Aldan.

Autorzy badania podkreślają, że śmiechoterapia jest skuteczna i niedroga, zaś pacjenci mogą stosować ją w domu bez specjalistycznego sprzętu ani wsparcia, równolegle z innymi metodami leczenia.

Powietrze, którym oddychamy: Czas zwrócić uwagę na zdrowie układu oddechowego w Europie Środkowo-Wschodniej– Oddychanie jest uniwersalne. Ochrona – nie. Około pół miliarda ludzi żyje z astmą i przewlekłą obturacyjną chorobą płuc (POChP), a łącznie choroby te powodują niemal cztery miliony zgonów każdego roku. Mimo to przewlekłe choroby układu oddechowego wciąż nie zajmują należnego im miejsca w polityce zdrowotnej, finansowaniu ani organizacji systemów ochrony zdrowia – wskazuje José Luisa Castro, WHO.