Alternatywa dla leków – stymulacja nerwu błędnego skuteczna w RZS

Dla znacznej grupy pacjentów z reumatoidalnym zapaleniem stawów (RZS) dostępne farmakoterapie – w tym leki biologiczne i celowane (b/tsDMARDs) – okazują się niewystarczające lub nie są dobrze tolerowane. Nowe nadzieje dla tej grupy chorych niesie badanie RESET-RA.

Najnowsze badanie testuje nowatorskie podejście – wykorzystanie elektrycznej stymulacji nerwu błędnego. To pierwsze tak duże, podwójnie zaślepione badanie z grupą kontrolną, które dowodzi, że neuroimmunomodulacja może być skuteczną opcją terapeutyczną.

Do badania włączono 242 pacjentów z umiarkowaną lub ciężką postacią RZS, u których wcześniejsze leczenie (konwencjonalne i biologiczne) zakończyło się niepowodzeniem. Uczestnikom wszczepiono miniaturowe urządzenie stymulujące lewy nerw błędny w odcinku szyjnym. Połowa grupy otrzymywała aktywną stymulację przez jedną minutę dziennie, a druga połowa poddawana była procedurze bez aktywacji urządzenia. Głównym kryterium oceny skuteczności był wskaźnik ACR20 oceniany po trzech miesiącach.

Odpowiedź ACR20 uzyskano u 35,2% pacjentów stymulowanych w porównaniu do 24,2% w grupie kontrolnej (p=0,0209). Choć różnica ta może wydawać się umiarkowana, kluczowe okazały się obserwacje długoterminowe. W fazie otwartej, gdy wszyscy pacjenci otrzymywali aktywną stymulację, odsetek odpowiedzi wzrósł do ponad 50% w 12. miesiącu obserwacji.

Równie istotne są wyniki badań obrazowych. Rezonans magnetyczny (MRI) wykazał, że u pacjentów z grupy wysokiego ryzyka (z aktywnym zapaleniem błony maziowej), aktywna stymulacja istotnie hamowała postęp niszczenia kości sugerując, że metoda ta nie tylko łagodzi objawy bólowe, ale może realnie wpływać na przebieg procesów destrukcyjnych w stawach.

Profil bezpieczeństwa terapii okazał się korzystny i odmienny od leków immunosupresyjnych. Nie odnotowano wzrostu ryzyka poważnych infekcji czy zdarzeń sercowo-naczyniowych. Działania niepożądane były związane głównie z samą z procedurą implantacji (np. przejściowa chrypka wynikająca z bliskości strun głosowych), a nie stymulacją.

Badanie RESET-RA przeciera szlaki dla medycyny bioelektronicznej oferując opcję terapeutyczną pacjentom, dla których farmakologia wyczerpała swoje możliwości.