Mikrobiom jamy ustnej i zaburzenia glikemii u ciężarnych – nowe badania
123RF
Współwystępowanie zaburzeń metabolizmu węglowodanów oraz stanów zapalnych przyzębia u ciężarnych zwiększa ryzyko powikłań położniczych. Choć korelacja ta jest znana, mikrobiologiczne mechanizmy łączące obie patologie pozostawały niejasne. Publikacja w „Nature Communications” ma na celu analizę dynamiki mikrobiomu jamy ustnej podczas ciąży oraz ocenę, czy celowana modyfikacja ekosystemu bakteryjnego może powstrzymać narastanie hiperglikemii.
W badaniu wykorzystano prospektywne kohorty zrzeszające łącznie ponad 2500 ochotniczek, spośród których u 534 pacjentek szczegółowo śledzono ewolucję mikrobiomu jamy ustnej na przestrzeni całej ciąży. Analizę składu bakteryjnego śliny oparto na testach genetycznych przeprowadzonych na siedmiu różnych etapach ciąży. Uzyskane w ten sposób wyniki zweryfikowano następnie w modelach komórkowych i mysich, a ostatecznym potwierdzeniem wniosków było randomizowane badanie kontrolowane placebo (RCT) z
udziałem 40 kobiet z cukrzycą ciążową (GDM), oceniające efekty 6-tygodniowej aplikacji kwasu dokozaheksaenowego (DHA).
Analiza potwierdziła, że u pacjentek z GDM dochodzi do postępującej dysbiozy – od flory zdominowanej przez Streptococcus (SOM) do przewagi rodzajów Prevotella i Porphyromonas (POM – Prevotella-enriched Oral Microbiota). Patogeny te wnikają do tkanek i poprzez szlaki Wnt/β-katenina, Notch czy PI3K/Akt/mTOR stymulują odpowiedź IL-17 oraz IL-1β. Powoduje to supresję hormonów GLP-1 oraz insuliny, nasilając hiperglikemię.
Z kolei dobroczynne komensale i ich metabolity poprawiają wrażliwość metaboliczną. Aktywna modulacja mikrobiomu poprzez dziąsłową aplikację DHA selektywnie hamuje patogeny POM. W próbie klinicznej 6-tygodniowa terapia DHA poprawiła stan przyzębia i wyhamowała wzrost glikemii na czczo względem placebo (mediana zmiany: 0,10 vs 0,27 mmol/L).
Zapalenie przyzębia indukowane dysbiozą bezpośrednio napędza insulinooporność poprzez oś cytokinową. Choć odkrycia mają bardzo wstępny charakter, bezpieczna dla płodu dziąsłowa aplikacja niskich dawek DHA stwarza ciekawą perspektywę niefarmakologicznego wsparcia kontroli glikemii u kobiet z GDM.
