Molekularny profil MASLD: białka z krwi pozwalają przewidzieć ryzyko zgonu
123RF
Znaczna heterogeniczność kliniczna stłuszczeniowej choroby wątroby związanej z dysfunkcją metaboliczną (MASLD) utrudnia klinicystom precyzyjną ocenę rokowania u poszczególnych pacjentów. Nakładanie się różnorodnych czynników ryzyka kardiometabolicznego sprawia, że tradycyjne, ukierunkowane wyłącznie na wątrobę wskaźniki często nie wyłapują ukrytego zagrożenia powikłaniami narządowymi. W badaniu opublikowanym w „Gut” podjęto próbę rozkodowania tego złożonego problemu.
W ramach badania przeprowadzono mapowanie subfenotypów MASLD oraz identyfikację białkowych biomarkerów krwi powiązanych z długoterminową przeżywalnością.
Analiza opierała się na wieloetapowej ocenie danych z UK Biobank, gdzie 48 806 uczestnikom wykonano rezonans magnetyczny z pomiarem gęstości tłuszczu (MRI-PDFF). Za pomocą zaawansowanej analizy wyodrębniono 10 unikalnych podgrup klinicznych, których losy śledzono średnio przez ponad 15 lat.
Następnie przeprowadzono profilowanie proteomiczne krwi z wykorzystaniem technologii Olink (obejmującej 2923 białka), co pozwoliło wyłonić zestaw czterech białek o najwyższej wartości predykcyjnej dla ryzyka zgonu (wskaźnik PS4). Otrzymany wynik zweryfikowano w poszerzonej kohorcie walidacyjnej (115 971 osób) oraz w zewnętrznej populacji (baza deCODE, 22 913 osób) przy użyciu innej platformy pomiarowej (SomaScan).
Płeć jednym z czynników ryzyka
Uzyskane wyniki ujawniły wyraźną zależność przebiegu choroby od płci. Wyodrębniono bowiem podgrupy wysokiego ryzyka cechujące się dominacją lub wręcz wyłączną obecnością jednej z płci – przykładem jest klasa 3, obejmująca wyłącznie kobiety, oraz klasa 6, skupiająca samych mężczyzn.
Zaawansowane zwłóknienie wątroby w grupie najwyższego ryzyka (klasa 10) odnotowano u 50 proc. kobiet i 25 proc. mężczyzn, co przełożyło się na znacząco wyższą śmiertelność ogólną (skorygowany wskaźnik zagrożenia HR wyniósł odpowiednio 3,69 dla klasy 3 oraz 6,88 dla klasy 10), głównie z powodu nowotworów i chorób układu krążenia. Opracowany wskaźnik PS4, bazujący na białkach FABP1, FTCD, ADGRG1 oraz GAST, osiągnął wysoką dokładność w prognozowaniu zgonu ogólnego (AUROC 0,757 przy 2000 dniach obserwacji), wyraźnie przewyższając powszechnie stosowany FIB-4.
Stłuszczeniowa choroba wątroby związana z dysfunkcją metaboliczną (MASLD) stanowi obecnie najczęstsze przewlekłe schorzenie wątroby na świecie.
Przeczytaj także: „Ukryte ogniwo kardiometaboliczne – zwłóknienie wątroby a oporność na insulinę w mięśniu sercowym”.
