Uszkodzenia tętnic już u dwudziestolatków

Naukowcy związani z Amerykańskim Towarzystwem Kardiologicznym (AHA – American Heart Association) przeanalizowali dane dotyczące zdrowia 1283 uczestników badania Future of Families–Cardiovascular Health Among Young Adults (FF-CHAYA). Jest to zróżnicowana kohorta dorosłych w średnim wieku 23 lat.

Jak się dowiedli – w tekście „Association Between Cardiovascular-Kidney-Metabolic Health and Early Arterial Injury in Young Adults in the United States: The Future of Families–Cardiovascular Health Among Young Adults Study”¹ opublikowanym łamach pisma „Circulation” – prawie 80 proc. młodych uczestników spełniało kryteria zespołu sercowo-nerkowo-metabolicznego (zespół CKM) w stadium pierwszym, drugim lub trzecim. Oznacza to, że mieli już nadmierną otyłość, metaboliczne czynniki ryzyka lub dowody subklinicznej choroby sercowo-naczyniowej. Około 21 proc. nie miało zidentyfikowanych czynników ryzyka CKM (stadium zero), natomiast żaden z badanych nie znajdował się w stadium czwartym, w którym występują już powikłania naczyniowe lub narządowe.

Zespół CKM opisuje związek między otyłością, cukrzycą, przewlekłą chorobą nerek i schorzeniami układu krążenia. Stan ten klasyfikuje się według stadiów odzwierciedlających zagrożenie dla danej osoby: od zero (brak czynników ryzyka) do czwartego (istniejące schorzenia układu sercowo-naczyniowego, takie jak choroba wieńcowa, niewydolność serca czy udar).

Badacze ocenili stan zdrowia układu krążenia uczestników na dwa sposoby: określając stadium zespołu CKM oraz wynik w skali Life's Essential 8. Oznaki uszkodzeń zbadano za pomocą ultrasonografii tętnic szyjnych (dużych naczyń krwionośnych w szyi, które transportują krew do mózgu).

– Badanie wykazało, że ocena zaawansowania zespołu CKM oraz skala Life's Essential 8 uzupełniają się w identyfikacji dorosłych poniżej trzydziestego roku życia, u których może szybko dojść do uszkodzenia tętnic, odkładania się blaszek miażdżycowych i ostatecznie do zwiększonego ryzyka przyszłych zdarzeń sercowo-naczyniowych – wyjaśnił główny autor pracy, dr Donald Lloyd-Jones, kardiolog w Boston Medical Center, profesor medycyny w Chobanian & Avedisian School of Medicine na Uniwersytecie Bostońskim, dyrektor Framingham Center for Population and Prevention Science oraz główny badacz w Framingham Heart Study.

Młodzi dorośli z bardziej zaawansowanymi stadiami zespołu CKM uzyskali niższe wyniki w skali Life's Essential 8. Stanowiło to powiązanie z wczesnym uszkodzeniem tętnic – w tym z pogrubieniem ich ścian, będącym wczesnym markerem miażdżycy. Autorzy doszli do wniosku, że rezultaty te akcentują pilną potrzebę podejmowania działań profilaktycznych na wcześniejszym etapie życia, co daje szansę na zahamowanie postępu chorób na długo przed ich klinicznym ujawnieniem.

Więcej statynPonad 56 proc. mieszkańców USA w wieku od 30 do 79 lat kwalifikuje się do leczenia statynami – to wzrost o 21,5 mln osób w porównaniu z zaleceniami z 2018 r. Przyczyną tak znacznego wzrostu jest rozszerzenie kryteriów kwalifikacyjnych, mających chronić pacjentów przed zawałem serca i udarem mózgu.

Wytyczne Amerykańskiego Towarzystwa Kardiologicznego (American Heart Association – AHA) oraz Amerykańskiego Kolegium Kardiologicznego (American College of Cardiology – ACC) dotyczące zapobiegania i leczenia nadciśnienia tętniczego, wysokiego poziomu cholesterolu i zespołu CKM zalecają lekarzom stosowanie wzorów Predicting Risk of cardiovascular disease EVENTs (PREVENT) do szacowania 10- i 30-letniego ryzyka wystąpienia chorób układu krążenia. Narzędzia te zostały jednak opracowane i zwalidowane do stosowania u pacjentów w wieku 30–79 lat. Ze względu na młody wiek uczestników opisywanego projektu, równania PREVENT nie mają tu zastosowania.

– To, co rekomenduję opierając się na mojej praktyce, to skupienie się na programie Life's Essential 8 i optymalizacji jak największej liczby tych wskaźników dla lepszego zdrowia dziś i w dłuższej perspektywie – zaznaczył dr Donald Lloyd-Jones.

Wspomniane czynniki obejmują zdrowe odżywianie, aktywność fizyczną, unikanie tytoniu, prawidłowy sen, odpowiednią masę ciała, właściwy poziom cholesterolu i cukru we krwi oraz prawidłowe ciśnienie tętnicze.

– W przypadku osób po dwudziestce chcemy skoncentrować się na poprawie ogólnej kondycji układu krążenia – dodał dr Donald Lloyd-Jones, wyjaśniając, że ramy Life's Essential 8 zaprojektowano do pomiaru, monitorowania i poprawy zdrowia serca w każdym wieku, ze szczególnym uwzględnieniem nastolatków i młodych dorosłych.

Autorzy zwrócili uwagę na ograniczenia projektu, do których należą jego przekrojowy charakter (uniemożliwiający ustalenie związku przyczynowo-skutkowego), jednoczesna ocena wielu wyników oraz opieranie się na deklaracjach dotyczących zachowań zdrowotnych. Ponadto, ponieważ badana populacja celowo obejmowała osoby z mniej uprzywilejowanych środowisk, uzyskanych rezultatów nie można wprost uogólniać na całą populację młodych dorosłych. W opinii naukowców konieczne jest prowadzenie dalszych, długoterminowych obserwacji, aby dokładnie określić, jak stadium zespołu CKM we wczesnej dorosłości przekłada się na ryzyko kardiologiczne w przyszłości.

Przypis:

1. www.ahajournals.org/10.1161.

Mniej kardiologa w kardiologiiProsta tomografia komputerowa pozwalająca ocenić stopień zwapnienia tętnic wieńcowych jest w stanie aż o 50 proc. zredukować liczbę pacjentów kierowanych do kardiologa z powodu nieswoistych bólów w klatce piersiowej.

Przeczytaj także: „Polypill pomaga przy niewydolności serca” i „Niewydolności serca można zapobiegać na długo przed pojawieniem się pierwszych symptomów”.