Dołącz do nas w mediach społecznościowych:
Udostępnij
Autor: Magdalena Okoniewska

Digitalizacja i finansowanie systemu ochrony zdrowia ►

Piotr Senkus, Marta Duda-Sikuła, Małgorzata Gałązka-Sobotka, Anna Gołębicka, Jakub Kowalczyk i Michał Mikołajczak/Szymon Czerwiński

Digitalizacja postępuje, ale problemami są fragmentacja wprowadzanych rozwiązań, brak interoperacyjności i zdefiniowania standardu cyfrowej placówki medycznej. Potrzebne jest powiązanie inwestycji z zarządzaniem wartością usług oraz budowanie trwałych ekosystemów. Pomogłaby w tym możliwość korzystania przez placówki z publicznych rozwiązań oraz opracowanie strategii i odpowiedzialności za jej wdrażanie.

W sesji „Digitalizacja i finansowanie systemu ochrony zdrowia” uczestniczyli:

  • dr n. med. Marta Duda-Sikuła – główny specjalista ds. programu Horizon Europe, z Sieci Badawczej Łukasiewicz – PORT Polski Ośrodek Rozwoju Technologii,
  • dr hab. n. med. Małgorzata Gałązka-Sobotka – rektor Uczelni Łazarskiego w Warszawie,
  • Anna Gołębicka z Centrum im. Adama Smitha,
  • Jakub Kowalczyk z CloudFerro,
  • Michał Mikołajczak z Data Rabbit.

Dyskusję moderował dr hab. Piotr Senkus – dyrektor Healthcare Poland Foundation.

Nagranie poniżej, pod wideo spisana sesja.


Z ankiety przeprowadzonej podczas panelu „Digitalizacja i finansowanie systemu ochrony zdrowia” wynika, że 89 proc. polskich szpitali posiada system HIS, ale tylko 34 proc. ma wyodrębniony budżet na jego utrzymanie. Oznacza to, że kupowana jest technologia, ale nie jej przyszłość. W placówkach medycznych działa po kilka różnych systemów, do których trzeba wpisywać te same dane, co zajmuje czas i nie znajduje odzwierciedlenia w finansowaniu.

Fragmentacja systemu i brak współpracy

– Ten wynik nie do końca zaskakuje. Instytucje w systemie ochrony zdrowia mają bogatą infrastrukturę i budżet na jej rozwijanie, ale brakuje interoperacyjności tych systemów. Problemem jest także ich duża fragmentacja i brak współpracy międzyinstytucjonalnej, choć to się zmienia – stwierdziła dr n. med. Marta Duda-Sikuła, główny specjalista ds. programu Horizon Europe, z Sieci Badawczej Łukasiewicz – PORT Polski Ośrodek Rozwoju Technologii.

Wspomniała o wizycie studyjnej w Helsinkach, którą Branżowy Punkt Kontaktowy Technologie Medyczne i Zdrowie współorganizował we wrześniu 2026 r., aby zapoznać polski ekosystem z rozwiązaniami na rzecz digitalizacji systemu ochrony zdrowia stosowanymi w Finlandii.

– Odwiedziliśmy m.in. strategiczne centrum VR oraz największy szpital kliniczny w Helsinkach i z pełną odpowiedzialnością można stwierdzić, że jako Polska absolutnie nie odstajemy od systemów budowanych w Europie. Brakuje nam natomiast usieciowienia i myślę, że nad budowaniem tych procesów powinniśmy popracować i w nie inwestować, tak aby rozwój opierał się na tworzeniu wartości, a nie na kupowaniu kolejnej infrastruktury – dodała.

Zgodziła się z tym dr hab. n. med. Małgorzata Gałązka-Sobotka, rektor Uczelni Łazarskiego w Warszawie.

– Myślę, że zasadniczym problemem jest funkcja celu, czyli przede wszystkim pokazanie, że ucyfrowiona placówka medyczna to środowisko, które pozwala zarządzać wartością wytwarzanej usługi przez dany podmiot leczniczy. My tej funkcji celu dobrze nie doprecyzowaliśmy w systemie, dlatego inwestycje traktujemy jako reakcję na pojawiające się źródła finansowania. W związku z tym często mamy do czynienia z inwestowaniem, które nie jest odpowiedzią na przemyślaną strategię ucyfrowienia placówki, tylko reakcją na pojawiające się możliwości – wyjaśniła.

Wiedza i egzekucja przepisów

Kolejne pytanie ankiety dotyczyło przyczyn takiego stanu rzeczy – ekspertka wskazała na wiedzę menedżerów oraz kompetencje i świadomość tego, że współczesna placówka medyczna ma bardzo ograniczone możliwości realizowania swoich funkcji bez zaawansowanego środowiska cyfrowego.

– Jest ono konieczne, żeby móc oferować modele opieki zintegrowanej, którym się dzisiaj przypisuje największą wagę w poprawie skuteczności leczenia i doświadczeń pacjenta. Kluczowym wyzwaniem jest brak egzekucji w podstawowych obowiązkach, które nakładane są na podmioty lecznicze, czego flagowym przykładem jest obowiązek raportowania zdarzeń medycznych do platformy P1 – oceniła dr hab. Małgorzata Gałązka-Sobotka.

– Jeżeli przepisy prawa przez wiele lat nie były respektowane przez wszystkich uczestników, to w sposób naturalny pojawia się pytanie, jaki jest sens inwestować w bardzo zaawansowane systemy cyfrowe, skoro nie przynosi to korzyści – dodała.

– Nasze doświadczenia z polską ochroną zdrowia są podobne. Mało kto myśli o tym, co dalej po wdrożeniu systemu. Nikt tego nie uczy i bardzo często nikt za to nie odpowiada. A jeśli wprowadzamy nową technologię, a po stronie szpitala nie ma osoby, która tego przypilnuje, poukłada proces albo w ogóle wie, że można coś takiego zrobić, to każde wdrożenie staje się bardzo trudne – zauważył Michał Mikołajczak z Data Rabbit.

Wspomagające narzędzia unijne

Doktor Marta Duda-Sikuła przyznała, że niestety wiele projektów jest wdrażanych pilotażowo, a wraz z końcem finansowania kończy się ich realizacja.

– Tymczasem na poziomie Unii Europejskiej istnieje wiele narzędzi, które służą nie tylko finansowaniu szeroko pojętej digitalizacji, lecz także budowaniu trwałego ekosystemu. Jednym z nich są partnerstwa współfinansowane. W ochronie zdrowia jest ich kilka, m.in. EP PerMed, czyli partnerstwo na rzecz medycyny spersonalizowanej, ERDERA, ukierunkowane na choroby rzadkie, czy THCS, dotyczące transformacji systemów ochrony zdrowia – wymieniała.

– Rozwiązania unijne, oprócz finansowania, pozwalają nawiązywać współpracę między podmiotami i zapewniają dostęp do infrastruktury badawczej, co umożliwia kontynuowanie podejmowanych działań – dodała.

Ekspertka wspomniała także o EHDS, czyli Europejskiej przestrzeni danych dotyczących zdrowia.

Anna Gołębicka z Centrum im. Adama Smitha dodała, że powstało wiele narzędzi, które powinny działać w ramach jednego systemu, takich jak P1. Jako przykład rozwiązania powstającego na styku różnych systemów podała KSeF, który był początkowo krytykowany, ale sprawdził się jako centralne miejsce zbierania danych.

– Chciałabym, żeby taki sposób myślenia o cyfryzacji przeniósł się do systemu ochrony zdrowia, żeby placówki mogły wybierać, czy chcą mieć swoje systemy, czy będą korzystać z bezpłatnych publicznych rozwiązań. Co nie zmienia faktu, że wszystkie dane z każdego z rozwiązań, raportowane w jednym schemacie, trafiałyby do wspólnego, centralnego miejsca – zaznaczyła.

Brak centralnej integracji systemów

Doktor hab. Małgorzata Gałązka-Sobotka podała przykład systemu, który rząd turecki kupił kilka lat temu dla wszystkich gabinetów podstawowej opieki zdrowotnej.

– Namawialiśmy wtedy kierownictwo Ministerstwa Zdrowia, żeby tego typu podejście rozwijać także u nas, tym bardziej że był akurat wtedy projekt jednolitego pliku kontrolnego wprowadzany przez Ministerstwo Finansów. Przerażał on wielu małych przedsiębiorców, a potem się okazało, że działa i nie generuje istotnych barier. Dlatego wierzę w tego typu podejście, w którym standaryzacja infrastruktury informatycznej dokonywana jest nie tylko przez wyznaczanie standardów w regulacjach prawnych, lecz także przez wspieranie procesu, w szczególności w odniesieniu do tych, którzy długo będą mieć problem z dogonieniem rynku – powiedziała.

Turecki system, który miała okazję testować, określiła jako przyjazny dla użytkownika.

– O ile sprawniejszy jest system ochrony zdrowia w reakcji na kryzys, jeżeli na przykład podstawowe zasoby lekarzy rodzinnych działają w tym samym systemie i środowisku informatycznym. Dzisiaj większość uczestników systemu skarży się na bardzo duży problem w kontaktach z dostawcami technologii i relacją zdolności do ceny. System się zmienia bardzo szybko. Co chwilę pojawiają się nowe regulacje, systemy muszą za tym nadążać, ale niestety to nadążanie jest słabe – oceniła dr hab. Małgorzata Gałązka-Sobotka.

Podała przykład opieki koordynowanej w POZ, dla której powinien powstać specjalny software. Tak się nie stało i firmy budują własne systemy do tego celu.

– Czy to jest dobre rozwiązanie, żebyśmy stworzyli dziesiątki różnych systemów? Potem może się okazać, że nie zintegrują się one w lokalnych ekosystemach opieki zdrowotnej nad pacjentem – mówiła.

Brak jednolitego systemu nie wynika z braku finansowania, tylko z braku strategii i odpowiednich procesów.

Jakub Kowalczyk z CloudFerro stwierdził, że rozwój cyfryzacji jest blokowany przez rozproszenie nie tylko samych systemów, lecz także odpowiedzialności za nie oraz przez brak podejścia, które traktowałoby proces jako całość.

– Brakuje kompletnego ekosystemu, który z punktu widzenia szpitali i innych jednostek zapewniałby jedno miejsce odpowiedzialności za wsparcie oraz kontrolę nad całym procesem – mówił.

Michał Mikołajczak za główne wyzwanie uznał włączenie technologii w procesy szpitala i przeprowadzenie wdrożenia krok po kroku, od początku do końca.

– Technologia nie jest problemem. Problemem jest wszystko dookoła: jak wpiąć ją w proces i kto za to odpowiada. Co z tego, że dostarczymy system, który może i działa w stu procentach, jeśli trudno będzie z niego korzystać i nikt nie będzie chciał tego robić, czy też po prostu nikt nie będzie z tego rozliczany? – pytał.

Mapowanie potrzeb i komunikacja

Doktor Marta Duda-Sikuła wskazała jeszcze dwa ważne obszary.

– Powinniśmy dawać sobie czas na mapowanie potrzeb. Instytucje publiczne muszą przeprowadzać przetargi, przez co brakuje czasu na wnikliwe rozpoznanie tego, co rzeczywiście jest potrzebne. Drugim aspektem jest komunikacja. Język twórców rozwijających technologie jest bardzo specjalistyczny, podobnie jak język kliniczny. Czasem zespoły nie potrafią precyzyjnie określić swoich oczekiwań nawet w specyfikacji warunków zamówienia. Wiele kwestii wychodzi na jaw dopiero później, a gdy system jest już zwalidowany i wdrożony, brakuje środków na jego dalszy rozwój – wyjaśniła.

Doktor hab. Małgorzata Gałązka-Sobotka dodała, że mimo dużej przestrzeni prawnej dotyczącej kryteriów jakościowych, co wynika z ustawy Prawo zamówień publicznych, większość placówek wciąż wybiera jako kryterium cenę albo warunki płatności.

– Nie wykorzystujemy instytucji dialogu technicznego, żeby zrobić dobry research i nie czujemy potrzeby zainwestowania w ekspertów. Moim zdaniem brak interoperacyjności to jest źle zbudowany system i podstawa problemów systemowych. Zamówienia publiczne i podejście do kupowania w systemie ochrony zdrowia kładą się cieniem na bardzo wielu obszarach, nie tylko na systemach informatycznych. Trzeba podnieść kwalifikacje i kompetencje kadry medycznej, kadry menedżerskiej i zespołów, które są odpowiedzialne za zamówienia – przekonywała.

Michał Mikołajczak zwrócił uwagę na rozproszenie kompetencji, które powoduje, że nawet jeżeli ktoś jest ekspertem w swojej dziedzinie, to bardzo często nie dostrzega innych istotnych aspektów, które mogą wpływać na decyzje w danym obszarze.

– Wyzwaniem jest połączenie tych rozproszonych kompetencji w jedną całość, która będzie w stanie rzetelnie odpowiedzieć na problem i go rozwiązać. Pieniądze z KPO czy z grantów zwykle kończą się w dniu odbioru systemu. Trwałość projektu jest na papierze, ale na utrzymanie, szkolenia i dalszy rozwój mało kto ma realnie zaplanowany budżet. I za jakiś czas szpital ma system, z którego nikt nie korzysta – stwierdził.

Ograniczenia wynikające z zamówień publicznych

Anna Gołębicka podkreśliła, że wyzwaniem jest zarówno dobre określenie przedmiotu zamówienia, jak i kryteriów oceny do warunków przetargu, ponieważ technologia rozwija się niezmiernie szybko, a w instytucji często brakuje kompetencji, które są aż tak daleko wysunięte do przodu. Proces zakupu jest bardzo długi i często w momencie zakończenia przetargu kupiona w nim technologia już jest przestarzała – właściwie trzeba by rozpisać nowy przetarg. Pytanie tylko, czy historia się nie powtórzy. W przypadku firm, których nie obowiązuje prawo przetargów publicznych, działa to szybciej.

Doktor Marta Duda-Sikuła podała przykład badań klinicznych, których realizacja wiązała się z trudnościami przed cyfryzacją procesów za pośrednictwem systemu CTIS.

– Dziesięć lat temu rejestrowaliśmy niekomercyjne badania kliniczne bez scentralizowanej procedury, co trwało latami. W onkologii pediatrycznej jedno z pierwszych badań, które rejestrowaliśmy w Polsce, było finansowane z grantu zewnętrznego, zatem finanse nie stanowiły problemu. W czasie gdy przygotowywaliśmy się do rejestracji, sponsor już kilkukrotnie zmienił protokół badawczy, dlatego musieliśmy się do tych zmian dostosowywać i ponownie składać dokumentację. Wprowadzenie unijnego systemu CTIS zmieniło logikę operacyjną tego procesu. Jest to narzędzie, za pośrednictwem którego sponsor może w jednym miejscu rejestrować badanie kliniczne i nim zarządzać. Usprawniło to procedury rejestracyjne, dzięki czemu możemy znacznie szybciej udostępniać pacjentom innowacyjne terapie – opowiadała. – To samo wydarzy się z danymi medycznymi po wprowadzeniu EHDS – dodała.

Narzędzia środkiem do poprawy jakości

Doktor hab. Małgorzata Gałązka-Sobotka przypomniała realizację takich systemów jak e-recepta, e-skierowanie i e-rejestracja, które zostały z powodzeniem wdrożone.

– Zniknął problem, nastąpiło automatyczne zeskalowanie procesu. To pokazuje, gdzie jest clou wyzwania. Jeżeli zależy nam na rozwiązaniu systemowo jakiegoś problemu, na przykład w onkologii, to musimy jak najszybciej dostarczyć narzędzia, które pozwolą zintegrować tę ścieżkę. Dlatego m.in. trwają intensywne prace nad kartą e-DILO, na którą czekają wszyscy – mówiła.

Dodała, że polski system jest diametralnie zróżnicowany, funkcjonują w nim podmioty z bardzo wysoką kulturą ucyfrowienia i mnóstwem narzędzi, które wykorzystują w sposób prężny i skuteczny do poprawy efektywności działania.

– Przykładem jest chociażby Uniwersyteckie Centrum Kliniczne w Gdańsku, które rozumie cel, jakim jest sprawność narzędzi cyfrowych do zarządzania działalnością operacyjną szpitala i wyciągania wniosków klinicznych i zarządczych. Narzędzie nie jest celem, tylko środkiem do realizacji celu, jakim jest bezwzględny reżim i orientacja na poprawę jakości – tłumaczyła.

Brak standardu cyfrowej placówki

Ekspertka zauważyła, że w polskim systemie brakuje zdefiniowania standardu cyfrowej placówki medycznej na każdym poziomie – podstawowej opieki zdrowotnej czy ambulatoryjnej opieki specjalistycznej – i dążenia do jego osiągnięcia w określonym interwale czasowym.

– Należałoby tak układać priorytet, żeby podstawą współczesnej placówki medycznej była sprawność cyfrowa, i brać to pod uwagę przy inwestycjach w ramach KPO czy w kolejnych perspektywach europejskich. Promuję koncepcję value-based healthcare i pierwszym miejscem do jej wdrożenia jest ucyfrowienie organizacji i systemu, w którym chcemy produkować wartość – mówiła.

Na pytanie prowadzącego dyskusję Piotra Senkusa, czy nadmierna standaryzacja nie powoduje, że przestajemy być kreatywni, dr hab. Małgorzata Gałązka-Sobotka odpowiedziała, że standard jest określonym minimum, zakładającym ciągłe doskonalenie i brak górnej granicy.

Z koniecznością standaryzacji zgodziła się Anna Gołębicka, która podała przykłady systemów działających w rachunkowości i finansach, wspomniała też o aplikacji mObywatel.

– W systemie ochrony zdrowia kreatywność kojarzy mi się z nadkreatywnością, z bilokacją, z overcodingiem. Jeżeli wprowadzimy dobry bazowy standard dla wszystkich, to może wyjdziemy na prostą. I tu trzeba zadać pytanie, czy straciliśmy szansę na szybszą centralną cyfryzację ochrony zdrowia w ramach KPO – zastanawiała się, dodając, że efekt realizacji licznych projektów w wielu placówkach był taki, że przy wzmożonym popycie i nieproporcjonalnie zwiększonej podaży ceny dramatycznie wzrosły.

– Każda placówka korzystająca ze środków poprawiła dzięki temu swoje ucyfrowienie, ale należałoby zapytać, jak to wpłynęło na przejrzystość i transparentność danych i rozwój cyfryzacji systemu w Polsce – dodała.

Perspektywa pacjenta

Ważna jest świadomość, dla kogo tworzone są systemy.

– Chciałabym, żeby w tej dyskusji pojawiła się perspektywa pacjenta, na którą również Komisja Europejska kładzie ogromny nacisk. W procesie cyfryzacji i rozwoju technologii względy etyczne są kluczowe. Powinniśmy włączać pacjentów w planowanie agend badawczych, tak aby wartość tworzonych rozwiązań budować od samego początku – podkreśliła dr Marta Duda-Sikuła.

Przyznała, że może to wpłynąć na wzrost kosztów, ale pozwoli tworzyć rozwiązania, które będą rzeczywiście przydatne.

– Tak jest w przypadku planowania agend badań klinicznych, w których uczestniczą pacjenci, ponieważ to oni najlepiej wiedzą, jakich efektów oczekują po realizacji danego programu. Nie chodzi o angażowanie organizacji pacjenckich czy ambasadorów pacjentów w planowanie portfolio badań wyłącznie po to, by spełnić wymagania wskaźnikowe lub uzyskać dodatkowe punkty w konkursie. Istotne jest wsłuchanie się w ich głos i tworzenie rozwiązań przy współudziale osób, które znajdują się w centrum tego procesu – podsumowała.

AI w automatyzacji i upraszczaniu czynności

Piotr Senkus poruszył także temat sztucznej inteligencji i jej roli w ochronie zdrowia.

– Mówiąc o AI, zwykle myślimy o algorytmach skupiających się na aspektach klinicznych, na przykład wykrywających patologie czy nowotwory. Ja zwróciłbym uwagę na wykorzystanie AI w automatyzacji i upraszczaniu rutynowych czynności. Tu widzimy bardzo wysokie i szybkie zwroty, choćby rozwiązanie, które pomaga wypełniać dokumentację medyczną dwa, trzy razy szybciej niż przy pracy ręcznej – powiedział Michał Mikołajczak.

Podał przykłady projektów. Jeden, realizowany w Stanach Zjednoczonych, wspierał lekarzy w wypełnianiu dokumentacji onkologicznej i skrócił czas tej czynności z półtorej godziny do 30–40 minut. Kolejny to polski projekt dotyczący analizy dokumentacji medycznej pod kątem standardów akredytacyjnych. Narzędzie jest jeszcze w pilotażu, ale przechodzi już do komercyjnego wdrożenia.

– AI dobrze się sprawdza w rutynowych działaniach, w operowaniu danymi cyfrowymi, tam gdzie jest dużo tekstu i dokumentacji – stwierdził Michał Mikołajczak.

– Ponad 13 proc. szpitali używa obecnie AI, podczas gdy rok wcześniej było to 6,5 proc. Ta liczba rośnie, ale nasuwają się pytania: jak wykorzystują AI, z jakich modeli korzystają i co dzieje się z przetwarzanymi danymi? – dodał Jakub Kowalczyk, powołując się na przedstawione dane.

Zwrócił przy tym uwagę, że korzystanie z zewnętrznych usług AI może oznaczać przekazywanie hiperskalerom wiedzy o wewnętrznych procesach organizacji, w tym informacji, które nie powinny opuszczać jej sieci wewnętrznej. Firma CloudFerro, którą reprezentuje, jest obecna na rynku od 12 lat, a jej rozwój był związany przede wszystkim ze współpracą z Europejską Agencją Kosmiczną.

– Przetwarzamy obecnie ponad 100 petabajtów danych z obrazowań Ziemi i udostępniamy je na całym świecie. Jesteśmy firmą w pełni polską, operującą w publicznych centrach danych w Warszawie, Łodzi i Frankfurcie. Stworzyliśmy własną publiczną platformę AI Sherlock. Nie zbieramy na niej logów rozmów, nie wykorzystujemy treści użytkowników do trenowania modeli ani nie zaglądamy w to, co użytkownicy robią z modelami hostowanymi na naszej platformie – mówił Jakub Kowalczyk.

Ekspert wyjaśnił, że takie podejście ma zapewniać kontrolę nad danymi i wiedzę dla organizacji. Duże firmy oferujące modele AI, z których wszyscy korzystamy komercyjnie, realizują własne cele biznesowe. Przesyłanie do zewnętrznych modeli wszystkich danych, w tym wiedzy o wewnętrznych procesach, jest więc nierozsądne, jeśli nie mamy kontroli nad tym, kto i w jakim celu może je wykorzystać.

– Naszą rolę jako współtwórców całego systemu dla ochrony zdrowia widzę w zapewnieniu infrastruktury i platformy AI do budowania platformy dla szpitali, na której modele AI mogą uczyć się zasad i procesów, wspierać ich doskonalenie, a jednocześnie umożliwiać współpracę i wymianę wiedzy między ośrodkami w zakresie wykrywania chorób, tworzenia nowych rozwiązań czy prowadzenia badań. AI będzie na tyle dobra, na ile zasilimy ją odpowiednią wiedzą i na ile właściwie ją wykorzystamy. Dlatego suwerenność w tym obszarze oraz dostosowanie rozwiązań do konkretnych potrzeb ochrony zdrowia są podstawą i miernikiem sukcesu we wdrażaniu AI – dodał.

– Nie powinniśmy się w ogóle zastanawiać, czy wdrażać sztuczną inteligencję, ale myśleć, jak zrobić to najlepiej, najefektywniej i najszybciej – skomentowała Anna Gołębicka.

Doktor hab. Małgorzata Gałązka-Sobotka wyraziła zadowolenie, że coraz więcej placówek w Polsce sięga po to rozwiązanie. Podała przykład Vratislavia Medica, która została nagrodzona w konkursie Liderzy Zmian w Ochronie Zdrowia i która zastosowała sztuczną inteligencję do optymalizacji procesu obsługi pacjenta na wejściu, zbierając wszystkie dane pochodzące ze strony, z rozmów telefonicznych, z grafików, istotnie podnosząc skuteczność w umawianiu pacjenta i ograniczając no-show.

Etyka w rozwoju technologii

Doktor Marta Duda-Sikuła wspomniała o etycznym wymiarze rozwoju technologii, podkreślając potrzebę kształcenia kadr w tym zakresie oraz zapewnienia wiarygodności danych wykorzystywanych w systemach, aby ograniczać ryzyko fałszerstw w badaniach klinicznych.

– W Europie należymy do liderów skutecznego pozyskiwania pacjentów do badań klinicznych. Bazy danych zawierające duże ilości informacji pozwalają lepiej charakteryzować pacjentów i zwiększają wartość kliniczną systemów. Rozwiązania oparte na sztucznej inteligencji mogą w znacznym stopniu wspierać te procesy, jednak czynnik ludzki pozostanie niezbędny, aby przebiegały one w sposób etyczny – podkreśliła.

W rozwoju AI ważny jest także aspekt finansowy. Na świecie są różne modele finansowania. Chiny centralizują i specjalizują modele, tam DeepSeek jest dostępny w ok. 90 proc. szpitali, ale 95 proc. chirurgów jest nieprzeszkolonych. Państwa Zatoki Perskiej reprezentują model partnerstwa publiczno-prywatnego, a Niemcy – regulację i refundację.

Anna Gołębicka przypomniała, że usługi publiczne są finansowane ze środków publicznych, pytanie tylko – w jakim modelu.

– W przyszłym roku do budżetu Narodowego Funduszu Zdrowia dodanych zostanie ponad 40 mld zł z budżetu państwa. Wydatki planowane są na ponad 274 mld zł. Kwestia dotyczy nie tego, z czego będziemy finansować inwestycje, tylko z czego w ogóle będziemy finansować ochronę zdrowia – stwierdziła.

Finansowanie publiczne promujące jakość

Za warte przemyślenia rozwiązanie uznała rozdzielenie budżetów operacyjnych oraz inwestycyjnych, bo obecnie różne inwestycje są finansowane z różnych źródeł – z grantów, ze środków unijnych, z zysku placówki.

– Ważne jest, aby wypracować taki model, żeby było transparentnie. Aby jedni nie wiadomo dlaczego nie byli pokrzywdzeni, a drudzy nie byli szczególnie promowani, żeby były jasne zasady i jasne cele. Jest to model absolutnie do wypracowania – zapewniła.

Obecnie toczy się dyskusja na temat kształtu finansowania unijnego w perspektywie lat 2028–2034.

– Widoczny jest trend, zgodnie z którym finansowanie powinno być powiązane z wartością, jaką przynoszą dane rozwiązania. Także partnerstwa europejskie będą kształtowane w taki sposób, aby odpowiadać na rzeczywiste potrzeby. Przykładem jest Cancer Mission, która powstała w odpowiedzi na potrzebę silniejszego uwzględnienia wyzwań związanych z chorobami nowotworowymi w programie Horyzont Europa. Podobny kierunek może dotyczyć partnerstw europejskich. Być może będzie ich mniej, ale powinny lepiej odpowiadać na potrzeby zgłaszane przez środowisko, zidentyfikowane w procesie ich mapowania – podkreśliła dr Marta Duda-Sikuła.

Według dr hab. Małgorzaty Gałązki-Sobotki należy oddzielić infrastrukturę centralną, dostarczaną do wszystkich użytkowników (rozwiązania typu e-recepta, e-rejestracja, które są finansowane ze środków publicznych, w tym europejskich), od narzędzi, które usprawniają działalność operacyjną konkretnej placówki.

– Jestem przeciwna temu, żeby wydzielać odrębną taryfę dla konkretnej technologii, dlatego że to stoi w sprzeczności z postępem technologicznym. To operator ma wybrać technologię, a płatnik ma płacić za dostarczaną wartość zdrowotną. Gdybyśmy zmienili finansowanie z płacenia za procedury, zwiększyli komponent płacenia za jakość i za wynik leczenia, to apetyt na cyfryzację i na innowacje narodziłby się automatycznie. Dzisiaj brakuje zainteresowania nowoczesnymi rozwiązaniami, bo bez względu na to, jaką usługę dostarczysz, jeśli masz tylko podstawę do jej rozliczenia, zaraportowania, to płatnik za nią zapłaci – stwierdziła ekspertka.

Więcej materiałów z konferencji po kliknięciu w poniższy baner.

Działy: Aktualności w Menedżer Zdrowia Tylko w „Menedżerze Zdrowia” Aktualności
Tagi: Kongres Wizja Zdrowia – Diagnoza i Przyszłość – Foresight Medyczny Wizja Zdrowia Wizja Zdrowia 2026 digitalizacja digitalizacja placówek medycznych cyfrowe placówki medyczne finansowanie systemu ochrony zdrowia Marta Duda-Sikuła Małgorzata Gałązka-Sobotka Anna Gołębicka Jakub Kowalczyk Michał Mikołajczak Piotr Senkus