Dla kogo medal „Zasłużony dla Nauki Polskiej Sapientia et Veritas”?
Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego
Dr hab. n. med. i n. o zdrowiu Mateusz Grajek z Wydziału Zdrowia Publicznego w Bytomiu Śląskiego Uniwersytetu Medycznego w Katowicach został uhonorowany Brązowym Medalem „Zasłużony dla Nauki Polskiej Sapientia et Veritas”.
Odznaczenie to, przyznawane przez ministra nauki i szkolnictwa wyższego, stanowi jedno z najważniejszych wyróżnień resortowych. Nadano je w uznaniu wkładu badacza w rozwój nauki oraz jego zaangażowania na rzecz polskiego środowiska akademickiego.
O nagrodzonym
Laureat jest psychologiem, psychotraumatologiem oraz specjalistą zdrowia publicznego. Od lat związany jest ze Śląskim Uniwersytetem Medycznym w Katowicach, gdzie ukończył studia pierwszego (2010 r.) i drugiego stopnia (2012 r.) na kierunku zdrowie publiczne. W 2012 r. zdobył również dyplom magistra biotechnologii na Uniwersytecie Opolskim, a w 2022 r. ukończył psychologię w Wyższej Szkole Bezpieczeństwa w Poznaniu.
Ścieżkę naukową kontynuował, broniąc dwie prace doktorskie: pierwszą w 2019 r. na ŚUM (dotyczącą żywienia osób starszych w domach pomocy społecznej), a drugą w 2023 r. na Akademii Wychowania Fizycznego im. Jerzego Kukuczki w Katowicach (poświęconą zachowaniom ortorektycznym i emocjonalnemu jedzeniu). W 2024 r. uzyskał stopień doktora habilitowanego na podstawie cyklu publikacji dotyczących epidemiologicznych i psychicznych skutków pandemii COVID-19.
Na co dzień pracuje jako adiunkt badawczo-dydaktyczny w Zakładzie Zdrowia Publicznego Katedry Polityki Zdrowia Publicznego na wydziale w Bytomiu. Głównym obszarem jego zainteresowań są psychospołeczne uwarunkowania zdrowia, w tym zaburzenia związane ze stresem, traumą, nieprawidłowym odżywianiem oraz uzależnieniami behawioralnymi. Doświadczenie zdobywał m.in. podczas międzynarodowych staży na uczelniach w Bułgarii, Czechach, Grecji, Hiszpanii, Portugalii, Tajlandii, Japonii oraz na Cyprze. Działa również jako recenzent w zagranicznych czasopismach naukowych z zakresu psychologii i zdrowia publicznego.
Od 2021 r., we współpracy z Ogólnopolskim Stowarzyszeniem Koordynatorów Opieki Onkologicznej, uczestniczy w działaniach na rzecz usankcjonowania roli koordynatora medycznego w polskim systemie ochrony zdrowia. Jest także autorem pierwszej polskiej skali do oceny społecznej akceptacji osób z chorobami nowotworowymi (OSA-7).
Szczególne miejsce w jego dorobku zajmują badania nad psychicznymi następstwami pandemii COVID-19, które zapoczątkowały w Polsce dyskusję wokół pojęcia „zespołu stresu popandemicznego”. Pojęcie to wywodzi się od zespołu stresu pourazowego (PTSD), a po raz pierwszy sformułował je brytyjski psychoterapeuta Owen O'Kane w 2021 r. Dr hab. Mateusz Grajek wykazał, że epidemia wywołała długotrwałe skutki psychiczne — takie jak stały niepokój, obniżony nastrój, zaburzenia snu czy lęk o zdrowie — wywołane między innymi izolacją oraz stałą ekspozycją na negatywne doniesienia mediów. Zjawisko to dotknęło szczególnie osoby pracujące zdalnie oraz pacjentów z chorobami przewlekłymi. Choć pojęcie to nie figuruje w oficjalnych klasyfikacjach medycznych, stanowi ważny punkt odniesienia dla współczesnej psychologii.
Przeczytaj także: „Otyłość z powodu traumy”.
