Otyłość z powodu traumy

Powyższe wynika z badań opisanych w tekście „Adverse Experiences, Protective Factors, and Obesity in Latinx and Hispanic Youths”¹ opublikowanym w „JAMA Network”.

Zespół naukowców pod kierunkiem dr Victorii Goldman z Children’s Hospital Los Angeles doszedł do takich wniosków na podstawie analizy danych zebranych w najdłuższym jak dotąd amerykańskim badaniu na temat rozwoju mózgu i zdolności poznawczych u nastolatków (Adolescent Brain Cognitive Development Study).

Informacje dotyczyły ponad 5400 jedenasto- i dwunastolatków z 21 różnych miejsc zamieszkania.

Okazało się, że trzy czwarte z nich podało co najmniej jedno silnie stresujące doświadczenie życiowe, jak rozwód rodziców, doświadczenie przemocy, w tym przemocy seksualnej, bieda, znęcanie się lub zaniedbanie przez opiekuna.

Naukowcy zaobserwowali zależność między negatywnymi doświadczeniami w życiu dzieci a wyższym ryzykiem nadwagi i otyłości (większy wskaźnik masy ciała – BMI). Im więcej negatywnych doświadczeń miało dziecko, tym wyższe było jego ryzyko nadmiernej masy ciała.

Szczególnie wysoki odsetek nadwagi i otyłości stwierdzono w grupie dzieci pochodzenia latynoskiego – wynosił on ok. 50 proc., podczas gdy wśród rówieśników o innym pochodzeniu 30 proc. Zdaniem autorów pracy jedną z przyczyn tych różnic może być fakt, że dzieci latynoskie częściej doświadczały krzywdzących sytuacji – co najmniej 83 proc. z nich zgłosiło jakieś negatywne doświadczenie, podczas gdy wśród pozostałych dzieci odsetek ten wyniósł 72 proc.

– Te czynniki stresogenne mogą zmieniać organizm, pod względem biologicznym i hormonalnym, w sposób który może stale zwiększać ryzyko przyrostu masy ciała – skomentowała współautorka badania Shana Adise z University of Georgia.

Jak wyjaśniła, istnieje również mechanizm biologiczny, który napędza to zachowanie.

– Na przykład stres powoduje, że jesz więcej, zwłaszcza pokarmów o większej gęstości kalorycznej – dodała.

Adise zaznaczyła, że okres dojrzewania ma krytyczne znaczenie, jeśli chodzi o ryzyko przyrostu masy ciała, dlatego zrozumienie czynników, które mają na to wpływ, jest tak ważne.

Autorzy badania zwrócili uwagę, że umiejętności radzenia sobie z problemami i wsparcie rodziny mogą łagodzić wpływ negatywnych doświadczeń z dzieciństwa na masę ciała. Na przykład dzieci latynoskie, które potrafiły lepiej radzić sobie z problemami lub które deklarowały, że w ich życiu był co najmniej jeden troskliwy dorosły, miały niższe BMI, nawet jeśli doświadczyły wielu przeciwności losu. To pokazuje, jak wspierające środowisko może ograniczać negatywny wpływ na zdrowie trudnych doświadczeń z dzieciństwa.

Główna autorka badania dr Victoria Goldman zwróciła uwagę, że wspierającym dorosłym nie musi być nawet rodzic czy opiekun w domu.

– Niezależnie od tego, czy jest to nauczyciel, trener czy ktoś inny, może to mieć naprawdę duży wpływ na to, jak dziecko sobie radzi – oceniła.

Jej zdaniem zrozumienie czynników mających wpływ na tycie dzieci i młodzieży może sprzyjać podejmowaniu środków zaradczych, które pomogą rozwiązać problem narastającej otyłości wśród najmłodszych. Lekarze pierwszego kontaktu mogliby na przykład podczas wizyty przeprowadzać badania przesiewowe w kierunku niekorzystnych doświadczeń z dzieciństwa u młodych ludzi i reagować na czynniki ryzyka już na wczesnym etapie.

– Nie chcemy, aby dzieci wchodziły w dorosłość z problemami zdrowotnymi, których nie zauważyliśmy. Badania kliniczne dają szansę, aby temu zapobiec – podkreśliła Adise.

– Jeśli dziecko wykazuje wysoki poziom takich problemów, można zadać sobie pytanie, jakiego wsparcia potrzebuje ta rodzina obecnie, jak możemy im to wsparcie zapewnić. Nawet jedna drobna różnica może mieć ogromny wpływ na zdrowie tych dzieci – podsumowała badaczka. 

Przypis:

1. www.jamanetwork.com/2842300.

Co trzeci 8-latek ma nadwagęJako społeczeństwo musimy wziąć odpowiedzialność za to, co dzieci jedzą i jak spędzają czas.  

Przeczytaj także: „Co z zakazem sprzedaży kawy w szkołach?” i „Dzieci w sieci”.