Finansowanie świadczeń w AOS – UOKiK odpowiada NIL

Zmiany finansowania świadczeń w ambulatoryjnej opiece specjalistycznej (AOS) miały na celu zmniejszenie kolejek dla pacjentów pierwszorazowych, którzy na wizytę do specjalistów czekają wiele miesięcy, a nawet lat. Nowy mechanizm finansowania w AOS premiuje przyjmowanie nowych pacjentów, a placówki z niskim udziałem wizyt pierwszorazowych otrzymują obniżone finansowanie (75 proc. stawki) – przypomina portal Prawo.pl.

Decyzja resortu zdrowia dotycząca premiowania wizyt pierwszoplanowych miała na celu ułatwienie pacjentom dostępu do badań diagnostycznych. Dostępność dla tej grupy chorych nieco się poprawiła, ale takie rozwiązanie w praktyce ogranicza dostęp do badań pacjentom kontynuującym leczenie.

Pogarsza się dostęp do badań dla pacjentów kontynuujących leczenie

Z danych NFZ wynika, że średni czas oczekiwania na wizytę np. u okulisty wynosi 92 dni, u neurologa 75 dni, a u chirurga ortopedy 55 dni. Zachęty finansowe spowodowały, że NFZ odnotował wzrost liczby wizyt pierwszorazowych u lekarzy specjalistów. Jednak, jak zauważa RPO, może to odbywać się kosztem pacjentów wymagających regularnej, długoterminowej opieki oraz generalnie wpływać na jakość opieki zdrowotnej. Szczególnie wyraźnie problem ten ujawnia się w alergologii, gdzie proces leczenia, taki jak odczulanie, wymaga częstych i systematycznych wizyt.

Od 1 kwietnia NFZ zapłaci 50 proc. za rezonans i tomografię oraz 60 proc. za gastroskopię i kolonoskopię wykonane ponad limit – to kolejne zmiany w diagnostyce. RPO podaje przykład pacjentki, której z uwagi na wprowadzone limity przesunięto badanie kolonoskopii z 14 maja 2026 r. na 8 marca 2029 r. Jest ona po ostrym zapaleniu i jelita cienkiego, i grubego oraz zmaga się z problemami jelitowymi.

Postępowanie antymonopolowe wobec NFZNaczelna Rada Lekarska skierowała do prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów dwa wnioski o wszczęcie postępowania antymonopolowego wobec Narodowego Funduszu Zdrowia.

Na początku kwietnia samorząd lekarski skierował dwa pisma do prezesa UOKiK Tomasza Chróstnego. Dotyczyły działań NFZ w zakresie świadczeń w AOS, szczególnie w zakresie zmniejszenia wynagrodzenia za świadczenia placówkom z niższym odsetkiem wizyt pierwszorazowych (chodzi o współczynnik 0,75) oraz zmiejszenie finansowania za diagnostykę obrazową wykonaną ponad limit.

– UOKiK reaguje na pismo Naczelnej Izby Lekarskiej w związku z wątpliwościami, co do zgodności z przepisami ustawy z 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów zmian wprowadzonych zarządzeniem prezesa NFZ nr 34/2026/ DSOZ z 31 marca 2026 r., tj. zmniejszenia wynagrodzenia dla świadczeniodawców przy rozliczaniu świadczeń w zakresie tomografii komputerowej, rezonansu magnetycznego, gastroskopii oraz kolonoskopii udzielanych świadczeniobiorcom powyżej 18. roku życia po przekroczeniu określonej wartości w ich realizacji w umowie. Prezes UOKiK poinformował, że zwrócił się do NFZ o wyjaśnienia w tej sprawie – czytamy we wpisie NIL opublikowanym 17 maja na platformie X.

Presja ma sens tylko wtedy, gdy prowadzi do zmian. #Lekarze od lat alarmują o problemach systemu ochrony zdrowia - dziś potrzebne są konkretne decyzje, nie kolejne obietnice.#UOKiK reaguje na pismo @NaczelnaL w związku z wątpliwościami co do zgodności z przepisami ustawy z… pic.twitter.com/tk6bhdxEXy

— Naczelna Izba Lekarska (@NaczelnaL) May 17, 2026