Nowy aparat perfuzyjny przybliża możliwość skutecznego przeszczepiania gałki ocznej
Hiszpańscy specjaliści opracowali aparat perfuzyjny, który przedłuża żywotność pobranej ze zwłok gałki ocznej. Dzięki temu realne staje się przeszczepienie całego narządu z zachowaniem jego funkcjonalności. Do tej pory próby te kończyły się niepowodzeniem ze względu na błyskawiczne obumieranie tkanek po pobraniu.
Gwałtowna destrukcja tkanek (a zwłaszcza siatkówki) to główna bariera w transplantologii okulistycznej. Siatkówka, czyli wewnętrzna, światłoczuła warstwa nerwowa, odpowiada za przekształcanie bodźców świetlnych w impulsy przekazywane do mózgu. Jest ona niezwykle wrażliwa na niedotlenienie, co stanowi najczęstszą przyczynę nieodwracalnej utraty wzroku.
Aby zatrzymać ten proces, naukowcy z Barcelońskiego Instytutu Nauki i Technologii stworzyli urządzenie perfuzyjne ECaBox (Eye-in-a-Care-Box). Aparat symuluje naturalne krążenie, dostarczając do oka tlen oraz składniki odżywcze. Metoda ta przynosi znacznie lepsze efekty niż tradycyjne przechowywanie narządu w niskiej temperaturze.
Z publikacji „Retinal resuscitation in post-mortem eyes”1 w bazie bioRxiv [archiwum nierecenzowanych jeszcze tekstów naukowych – red.] wynika, że ECaBox potrafi utrzymać gałkę oczną w dobrym stanie przez całą dobę. Co kluczowe, siatkówka zachowuje zdolność reakcji na światło przez co najmniej 10 godzin – czyli dwukrotnie dłużej niż dotychczas. To wystarczający czas, by logistycznie przygotować i przeprowadzić operację. Zanim jednak dojdzie do prób na ludziach, skuteczność technologii muszą potwierdzić testy na zwierzętach.
Zespół hiszpańskich badaczy pod kierunkiem Pia Cosmy rozwija ten projekt od kilku lat. Początkowe eksperymenty na gałkach ocznych świń potwierdziły, że standardowe schłodzenie do 4 st. C nie wystarcza – po 24 godzinach tkanki ulegały degeneracji. Dopiero zastosowanie sztucznej perfuzji pozwoliło zachować ich żywotność i reaktywność na bodźce świetlne.
Identyczne rezultaty osiągnięto w testach na ludzkich organach. Badacze pozyskali 12 gałek ocznych od sześciu dawców i w przypadku każdej pary jedną umieszczali w aparacie, a drugą przechowywali tradycyjnie. Tkanki zamknięte w ECaBox bez problemu przetrwały dobę, zachowując sprawność siatkówki po 10 godzinach. Obecnie barceloński zespół pracuje nad miniaturyzacją urządzenia, by można było łatwo je transportować i bez trudu używać bezpośrednio na sali operacyjnej.
Przypis:
Przeczytaj także: „Jest przełomowy sztuczny staw biodrowy”.
