Pfizer wszedł na konto PAŻP, Polska walczy o odblokowanie tych środków. Decyzja wkrótce

Przed sądem w Brukseli 15 października odbyła się rozprawa dotycząca sprzeciwów wniesionych przez Polskę wobec zajęcia przez firmę Pfizer wierzytelności z tytułu opłat trasowych należnych Polskiej Agencji Żeglugi Powietrznej (PAŻP) pobieranych za pośrednictwem EUROCONTROL. Na rozprawie sąd nie ogłosił rozstrzygnięcia. Spodziewane jest za 1–1,5 miesiąca.

Strona polska (Skarb Państwa reprezentowany przez Ministerstwo Zdrowia oraz Polską Agencję Żeglugi Powietrznej) zakwestionowała próbę zaspokojenia roszczeń firmy Pfizer poprzez zamrożenie środków należnych PAŻP z tytułu opłat trasowych ponoszonych przez przewoźników lotniczych. Nastąpiło to w wyniku wyroku sądu belgijskiego pierwszej instancji z 1 kwietnia 2026 r. Środki z tytułu opłat trasowych nie stanowią dochodów Skarbu Państwa, lecz są należne Polskiej Agencji Żeglugi Powietrznej.

Ministerstwo Zdrowia wyjaśnia, że postępowanie nie dotyczyło zasadności roszczeń Pfizera wynikających z umowy na zakup szczepionek przeciwko COVID-19, lecz dopuszczalności skierowania egzekucji do środków należnych PAŻP, która wielokrotnie podkreślała, że nie jest stroną w tym sporze.

Pfizer vs. Polska. Koncern komentuje wyrok w sprawie szczepionek przeciw COVID-19Wyrok belgijskiego sądu potwierdza znaczenie zobowiązań umownych, które stanowiły podstawę skutecznej europejskiej odpowiedzi na pandemię. Pfizer podejmuje kroki, by zapewnić wykonanie tego wyroku za pomocą przewidzianych prawem mechanizmów egzekucyjnych.

– PAŻP jest niezależną od Skarbu Państwa państwową osobą prawną, posiadającą własny majątek, która nie odpowiada za zobowiązania Skarbu Państwa. Opłaty trasowe są uiszczane przez użytkowników przestrzeni powietrznej i służą finansowaniu wykonywanych przez PAŻP zadań związanych z zarządzaniem ruchem lotniczym. Agencja zapewnia służby kontroli ruchu lotniczego oraz odpowiada za bezpieczny, płynny i nieprzerwany przepływ statków powietrznych w polskiej przestrzeni powietrznej. Zadania PAŻP mają zatem bezpośrednie znaczenie dla bezpieczeństwa ruchu lotniczego, zarówno cywilnego, jak i państwowego – wyjaśnia Ministerstwo Zdrowia w komunikacie informującym o kolejnym etapie sporu sądowego Polska–Pfizer.

Resort zaznacza, że polska przestrzeń powietrzna odgrywa obecnie szczególną rolę w związku z sytuacją bezpieczeństwa w regionie oraz operacjami lotniczymi wspierającymi ochronę i wzmacnianie wschodniej flanki NATO. Sprawne działanie służb kontroli ruchu lotniczego oraz zachowanie ciągłości infrastruktury i systemów PAŻP są zatem istotne nie tylko dla pasażerów i przewoźników, lecz również dla bezpieczeństwa państwa i jego sojuszników.

Polsce grozi powtórka z Pfizera. Stawką są miliardy, tym razem chodzi o apteki Jeśli sprawy pójdą nie po naszej myśli, czeka nas taki sam scenariusz, co z Pfizerem – wynika z nieoficjalnych informacji dotyczących postępowania arbitrażowego toczącego się przeciwko Polsce przed Międzynarodowym Centrum Rozstrzygania Sporów Inwestycyjnych (ICSID). Sprawa dotyczy rynku aptecznego, a jednym z pozywających jest sieć aptek Gemini. Osią sporu najprawdopodobniej są przepisy antykoncentracyjne zawarte m.in. w ustawie Apteka dla aptekarza 2.0 z 2023 r.

W opłatach trasowych chodzi o coś więcej niż pieniądze

– W ocenie strony polskiej nie ma uzasadnienia, aby środki przeznaczone na realizację tych zadań służyły zaspokojeniu roszczeń producenta szczepionek. Skierowanie egzekucji do opłat trasowych należnych PAŻP nie może być rozpatrywane wyłącznie jako kwestia finansowa. Dotyczy ono środków służących zapewnieniu bezpieczeństwa i ciągłości żeglugi powietrznej, także w kontekście istotnych zobowiązań sojuszniczych Polski – czytamy.

Ministerstwo Zdrowia informuje, że ze względu na toczące się postępowania nie będą ujawniane szczegóły argumentacji ani dalszych działań procesowych. Zapewnia jednak, że w toku postępowania „korzysta z przysługujących mu środków prawnych, respektując kompetencje i niezależność belgijskiego sądu”.

Jak wynika z komunikatu, na rozprawie 15 października sąd nie ogłosił rozstrzygnięcia ws. środków dla PAŻP. Zgodnie z przekazaną informacją orzeczenie powinno zostać wydane w terminie około miesiąca–półtora miesiąca.

Przeczytaj także: „NSA potwierdza stanowisko RPP w sprawie opłat pobieranych od rodzin pacjentów ZOL”.