Pfizer vs. Polska. Koncern komentuje wyrok w sprawie szczepionek przeciw COVID-19

Przypomnijmy, że najnowsza odsłona sporu między Pfizerem z państwem polskim to zajęcie przez koncern konta Polskiej Agencja Żeglugi Powietrznej (PAŻP) w związku z niekorzystnym dla Polski wyrokiem sądu pierwszej instancji. Zgodnie z orzeczeniem nasz kraj powinien odebrać od Pfizera około 64 mln dawek szczepionki przeciw COVID-19 oraz zapłacić 5 mld 644 mln zł. Do tej kwoty należy doliczyć około 170 mln zł kosztów procesowych.

– Wyrok belgijskiego sądu potwierdza znaczenie zobowiązań umownych, które stanowiły podstawę skutecznej europejskiej odpowiedzi na pandemię, opartej na zasadzie solidarności między państwami członkowskimi. Pfizer podejmuje odpowiednie kroki, aby zapewnić jego wykonanie za pomocą przewidzianych prawem mechanizmów egzekucyjnych – czytamy w oświadczeniu Pfizera.

Koncern przekazał też PAP „tło wyroku sądu”. Firma poinformowała w nim, że „po długotrwałym naruszaniu warunków umowy Pfizer podjął w 2023 r. trudną decyzję o wszczęciu formalnego postępowania przed sądem w Belgii przeciwko Polsce i Rumunii”.

– Pfizer dążył do wyegzekwowania od Polski i Rumunii realizacji zobowiązań dotyczących zamówień szczepionek przeciw COVID-19, złożonych przez rządy obu państw na podstawie umowy na dostawy do Unii Europejskiej, podpisanej w maju 2021 r. W jej ramach Pfizer podjął bezprecedensowe zobowiązania dotyczące gwarantowanych wolumenów dostaw, produkcji w Europie oraz wielu innych kwestii – informuje firma.

Pfizer uziemia PAŻPChoć Polska Agencja Żeglugi Powietrznej nie ma nic wspólnego z pandemią COVID-19, rykoszetem straciła miliony przez roszczenia dotyczące szczepionek koncernu Pfizer. Sąd zajął bowiem wierzytelności Skarbu Państwa, a w efekcie Eurocontrol zablokował wpływające do PAŻP opłaty trasowe, które finansują bieżące funkcjonowanie tej lotniczej instytucji.

Pfizer uważa, że „wszystkie strony powinny przestrzegać zobowiązań wynikających z umowy, która umożliwiła skuteczną europejską odpowiedź na pandemię, tak jak uczyniła to zdecydowana większość państw europejskich oraz sam Pfizer”.

Koncern zapewnił, że „wykazał się wyjątkową elastycznością i konsekwentnym zaangażowaniem w uwzględnianie sytuacji państw członkowskich”.

– Obejmowało to m.in. zmianę harmonogramów dostaw, utworzenie europejskiej sieci produkcyjnej, w tym łańcucha dostaw opartego na surowcach pozyskiwanych w Europie na potrzeby Europy, a także centralnego magazynu dla uczestniczących państw członkowskich. Pfizer deklaruje, że nadal wspiera działania związane z odpowiedzią na pandemię i okresem po jej zakończeniu oraz pozostaje zobowiązany do dostarczania szczepionek przeciw COVID-19 zgodnie z zawartymi umowami i w interesie zdrowia publicznego – czytamy.

PAŻP ma otrzymać wsparcie finansowe

Polska Agencja Żeglugi Powietrznej (PAŻP) poinformowała w ubiegłym tygodniu, że otrzymała od Europejskiej Organizacji ds. Bezpieczeństwa Żeglugi Powietrznej (Eurocontrol) informację o zajęciu wierzytelności PAŻP z tytułu należnych jej opłat trasowych; ma to związek z wyrokiem sądu w sprawie Pfizer vs. Polska. Agencja podkreśliła, że postępowanie nie dotyczy jej działalności, a zajęcie środków wynika z obowiązków Eurocontrol jako wykonawcy postępowania egzekucyjnego.

PAŻP podkreśliła, że opłaty trasowe pobierane przez Eurocontrol stanowią ponad 80 proc. jej przychodów i są podstawowym źródłem finansowania działalności. Agencja przygotowuje formalny sprzeciw wobec zajęcia wierzytelności, współpracując z Prokuratorią Generalną RP oraz właściwymi organami państwa.

Równolegle prowadzone są działania mające zabezpieczyć finansowanie, umożliwiające nieprzerwaną realizację zadań związanych z bezpieczeństwem ruchu lotniczego. PAŻP zapewniła również, że nie ma ryzyka ograniczenia działalności ani zwolnień pracowników.

Premier Donald Tusk zapowiedział w piątek (10 lipca), że rząd nie pozostawi PAŻP bez wsparcia finansowego. Podkreślił, że prowadzone są działania mające rozwiązać problem wynikający ze sporu z koncernem Pfizer, jednocześnie zaznaczając, że postępowanie dotyczy kontraktu zawartego przez poprzedni rząd na dostawy szczepionek przeciw COVID-19.

Ministerstwo Zdrowia szykuje apelację w sprawie Pfizera– Ministerstwo Zdrowia jest w trakcie przygotowywania apelacji w sprawie Pfizera – poinformowała minister zdrowia Jolanta Sobierańska-Grenda. Resort ma na to 60 dni od doręczenia kopii wykonawczej wyroku. Na początku czerwca informował, że dokument ten trafił do Polski.

Spór dotyczy umowy zawartej przez Komisję Europejską z koncernem Pfizer w imieniu państw członkowskich UE na dostawy szczepionek przeciw COVID-19. Polska w 2022 r. odmówiła odbioru części zamówionych dawek, argumentując to m.in. zmianą sytuacji epidemicznej i skutkami wojny w Ukrainie. We wrześniu 2023 r. Pfizer skierował sprawę do sądu w Brukseli.

1 kwietnia 2026 r. belgijski sąd pierwszej instancji orzekł, że Polska powinna odebrać około 64 mln dawek szczepionek i zapłacić koncernowi 5,644 mld zł, a także pokryć koszty procesowe, wynoszące około 170 mln zł. Ministerstwo Zdrowia zapowiedziało wykorzystanie wszystkich dostępnych środków prawnych w celu zmiany nieprawomocnego wyroku. Termin na wniesienie apelacji wynosi 60 dni od doręczenia Polsce odpisu orzeczenia wraz z nakazem zapłaty.

Przeczytaj także: „Europa traci pozycję w globalnych badaniach nad szczepionkami”