SZNUR w obecnej formie zagraża autonomii zawodowej lekarza
123 RF
Pracodawcy RP skierowali na ręce Marty Golbik, przewodniczącej Sejmowej Komisji Zdrowia swoje stanowisko, w którym apelują o usunięcie z rządowego projektu ustawy o zmianie ustawy o refundacji leków, środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego oraz wyrobów medycznych oraz niektórych innych ustaw (druk sejmowy nr 3281) przepisów, które mogą ograniczyć dostęp pacjentów do leczenia, mimo pozytywnej decyzji refundacyjnej.
Projekt, o którym mowa, został skierowany do pierwszego czytania w Komisji Zdrowia, o czym „Menedżer Zdrowia” pisał szczegółowo w tekście „Sejmowa batalia o SZNUR”.
Teraz do niekonsultowanych wcześniej przepisów, które znalazły się we wspomnianym projekcie, odnoszą się Pracodawcy RP, wskazując na zagrożenia.
Jak czytamy w piśmie nadesłanym do przewodniczącej Sejmowej Komisji Zdrowia posłanki Marty Golbik, ustawa refundacyjna, jako jeden z najważniejszych aktów prawnych kształtujących politykę lekową państwa, wywiera bezpośredni wpływ na dostęp pacjentów do terapii, proces podejmowania decyzji terapeutycznych przez lekarzy, a także warunki funkcjonowania i konkurencyjność przedsiębiorców działających na rynku farmaceutycznym. Z uwagi na szeroki zakres oddziaływania oraz doniosłe konsekwencje społeczne, zdrowotne i gospodarcze regulacji w tym obszarze, ich nowelizacja powinna być każdorazowo poprzedzona pogłębioną analizą przewidywanych skutków prawnych, klinicznych, ekonomicznych i organizacyjnych, a także przeprowadzona z poszanowaniem zasad rzetelnego i transparentnego procesu legislacyjnego, w tym zapewnieniem zainteresowanym podmiotom realnej możliwości udziału w konsultacjach publicznych.
Eksperci Pracodawców RP wskazują, że procedowany projekt ustawy zawiera istotne rozwiązania, które nie były przedmiotem wcześniejszych konsultacji publicznych, w szczególności dotyczące wprowadzenia katalogów równoważnych technologii terapeutycznych (art. 16a ust. 9 i 10 ustawy refundacyjnej) oraz obowiązkowych mechanizmów ograniczania wydatków w ramach instrumentów dzielenia ryzyka (art. 11 ustawy refundacyjnej).
„Rozwiązania te mogą w sposób zasadniczy zmienić zasady funkcjonowania systemu refundacji, wpływając zarówno na rzeczywistą dostępność terapii dla pacjentów, jak i na warunki konkurencji pomiędzy przedsiębiorcami. Ich wprowadzenie bez zapewnienia zainteresowanym podmiotom realnej możliwości przedstawienia stanowisk oraz bez przeprowadzenia kompleksowej oceny przewidywanych skutków regulacji budzi poważne zastrzeżenia z punktu widzenia przejrzystości, proporcjonalności i jakości procesu legislacyjnego. Wejście w życie omawianych rozwiązań doprowadzi do sytuacji, w której pozytywna decyzja refundacyjna nie będzie już oznaczała zapewnienia pacjentowi rzeczywistego dostępu do terapii, a sama możliwość zastosowania leku w praktyce będzie uzależniona od dodatkowych ograniczeń administracyjnych, katalogów równoważnych technologii terapeutycznych lub mechanizmów finansowych ukierunkowanych przede wszystkim na ograniczanie wydatków płatnika publicznego” – uczulają na zmiany parlamentarzystów.
Dalej Pracodawcy RP przestrzegają, że w konsekwencji tych zmian o wyborze możliwej do zastosowania terapii w coraz większym stopniu będą decydować kryteria administracyjne i ekonomiczne, a nie indywidualne potrzeby zdrowotne pacjenta.
Jak wyjaśniają, należy przy tym podkreślić, że decyzja dotycząca wyboru konkretnej metody leczenia, w tym zastosowania określonego produktu leczniczego, należy do lekarza, który podejmuje ją na podstawie aktualnej wiedzy medycznej, oceny stanu klinicznego pacjenta, wskazań i przeciwwskazań do zastosowania danej terapii, a także przewidywanych korzyści terapeutycznych i potencjalnego ryzyka. Wiedza medyczna oraz wynikająca z niej ocena kliniczna stanowią podstawę podejmowania racjonalnych i odpowiedzialnych decyzji terapeutycznych, których nie mogą zastąpić ani przepisy prawa, ani decyzje administracyjne, ani mechanizmy finansowe służące realizacji celów budżetowych. Instrumenty te mogą określać warunki finansowania świadczeń ze środków publicznych, nie powinny jednak prowadzić do faktycznego ograniczenia lekarzowi możliwości wyboru terapii najlepiej odpowiadającej potrzebom konkretnego pacjenta. W szczególności administracyjne uznanie określonych technologii za równoważne nie może być utożsamiane z ich zamiennością w każdym przypadku klinicznym, ponieważ zasadność zastosowania konkretnego leku musi być oceniana z uwzględnieniem indywidualnej sytuacji pacjenta oraz medycznych przesłanek terapii.
Dalej tłumaczą, że przyjęcie rozwiązań, które w praktyce podporządkowują decyzje terapeutyczne kryteriom refundacyjnym lub ekonomicznym, stwarza zatem ryzyko nieuzasadnionego ograniczenia autonomii zawodowej lekarza, osłabienia indywidualizacji procesu leczenia oraz przeniesienia punktu ciężkości z zapewnienia pacjentowi terapii odpowiedniej z medycznego punktu widzenia na realizację celów administracyjnych i finansowych. W rezultacie formalne objęcie leku refundacją może utracić swoje rzeczywiste znaczenie dla pacjenta, jeżeli możliwość jego zastosowania będzie w praktyce ograniczana przez mechanizmy nieuwzględniające w wystarczającym stopniu aktualnej wiedzy medycznej i indywidualnych uwarunkowań klinicznych.
W podsumowaniu swojego apelu Pracodawcy RP wyrażają nadzieję, że parlamentarzyści uwzględnią przedstawione stanowiska w toku dalszych prac nad projektem ustawy i usuną z projektu przepisy, które mogą ograniczyć dostęp pacjentów do leczenia, mimo pozytywnej decyzji refundacyjnej. – Deklarujemy gotowość do dialogu i udziału w pracach nad tymi rozwiązaniami – podkreślają.
