Wstęp do parków narodowych może być droższy

W projektowanym art. 12a ustawy o ochronie przyrody przewidziano wprowadzenie nowego mechanizmu finansowania ratownictwa górskiego. Do ceny biletu wstępu do parków narodowych, na których terenie działają podmioty uprawnione do wykonywania ratownictwa górskiego, ma być doliczana opłata w wysokości 15 proc. ceny biletu.

Wpływy z tej opłaty mają być przeznaczane na dofinansowanie zadań w zakresie ratownictwa górskiego, czyli Górskiego Ochotniczego Pogotowia Ratunkowego (GOPR) i Tatrzańskiego Ochotniczego Pogotowia Ratunkowego (TOPR). Resort planuje skierowanie projektu pod obrady Rady Ministrów, a następnie do Sejmu w drugiej połowie 2026 r.

Zgodnie z projektem dyrektor parku narodowego będzie zobowiązany do przekazywania zebranych środków kwartalnie właściwemu podmiotowi ratowniczemu działającemu na jego obszarze.

Zmiana modelu finansowania ratownictwa

Projekt zakłada zmianę dotychczasowego sposobu finansowania organizacji ratownictwa górskiego, które w naszym kraju jest finansowane z budżetu państwa oraz dotacji, a nie bezpośrednio przez osoby ratowane.

Do tej pory dyrektorzy parków narodowych, na podstawie ustawy z 18 sierpnia 2011 r. o bezpieczeństwie i ratownictwie w górach i na zorganizowanych terenach narciarskich, przekazywali 15 proc. wpływów z opłat za wstęp do parku, pomniejszonych o VAT, na rzecz organizacji ratowniczych.

Po zmianach legislacyjnych środki na ratownictwo nie będą już pochodziły z wpływów parków narodowych, ale bezpośrednio z kieszeni turysty. Zostaną doliczone do ceny biletu jako odrębna opłata.

Jak uzasadniają autorzy zmian, takie rozwiązanie ma pozwolić na wsparcie służb ratowniczych bez uszczuplania budżetów parków narodowych oraz zwiększyć skuteczność ich funkcjonowania.

Szymon Ziobrowski, dyrektor Tatrzańskiego Parku Narodowego, zapewnia, że w przypadku tego parku sama opłata za bilet nie wzrośnie (od lat wynosi 11 zł), to po doliczeniu owych 15 proc., bilet będzie kosztował ok. 13 zł. Głębiej więc do kieszeni turyści mogą sięgnąć, jeśli zechcą wejść na szlaki m.in. w Beskidach, Bieszczadach, Pieninach czy Karkonoszach.

Zastrzeżenia Ministerstwa Finansów

Wątpliwości wobec zmian ma Ministerstwo Finansów, które jest zdania, że przepis wymaga uzupełnienia. Nie jest jasne, w jakim terminie dyrektor parku narodowego będzie zobowiązany do przekazywania opłat tym podmiotom. Przepis wskazuje jedynie, że te opłaty będą przekazywane kwartalnie. Brak również regulacji określającej sposób postępowania, w przypadku gdy opłaty nie zostaną przekazane.

Resort ma także inną uwagę, aby opłaty za wstęp oraz opłaty dodatkowe mogły podlegać egzekucji administracyjnej, powinny wynikać z mocy prawa albo z orzeczenia właściwego organu. W przypadku braku takiej podstawy konieczne może być uzupełnienie przepisów.

Projekt nowelizacji ustawy o ochronie przyrody i innych ustaw jest już po uzgodnieniach międzyresortowych i konsultacjach publicznych, w tym momencie trwa analiza zgłoszonych uwag.