Globalne wyzwania onkologiczne: raport WHO 2026
Nowotwory wciąż stanowią jedno z największych wyzwań dla zdrowia publicznego, ustępując miejsca jedynie schorzeniom układu krążenia. Raport opublikowany przez Światową Organizację Zdrowia (WHO) i IARC rzuca światło na alarmujący wzrost zapadalności na nowotwory, przewidując, że roczna liczba nowych przypadków wzrośnie z obecnych 20,6 mln do niemal 35 mln w 2050 r.
Opracowanie analizuje międzynarodowe statystyki epidemiologiczne, oceniając stopień wdrożenia krajowych programów walki z rakiem oraz dostęp do podstawowych leków onkologicznych. W tekście uwzględniono również psychologiczne i materialne koszty choroby ponoszone przez samych chorujących oraz ich najbliższych. Przedstawione dane jednoznacznie wskazują, że problem ten dotyka bezpośrednio lub pośrednio aż 92 proc. populacji, stając się w kilkudziesięciu państwach wiodącą przyczyną przedwczesnej umieralności.
Analiza szczegółowych danych epidemiologicznych ujawnia istotne przesunięcia w profilu chorobowości, gdzie głównymi czynnikami ryzyka stają się otyłość, brak aktywności fizycznej, nieprawidłowa dieta oraz zanieczyszczenie powietrza. Na tym tle wyróżniają się jednak sukcesy profilaktyczne – konsekwentne wdrażanie polityk antytytoniowych doprowadziło do 27-procentowego spadku używania tytoniu od 2010 r., co przełożyło się na wyraźną redukcję zachorowalności i umieralności na raka płuca. Podobnie w przypadku raka szyjki macicy upowszechnienie szczepień przeciw HPV oraz wprowadzenie schematów jednodawkowych stanowią przełom w dążeniu do eliminacji tego nowotworu. W grupie państw z dobrze rozwiniętą infrastrukturą medyczną sprawnie działające programy wczesnego wykrywania pozwalają na zdiagnozowanie większości przypadków raka piersi w stadium I lub II, a 5-letnie wskaźniki przeżywalności netto w raku piersi oraz nowotworach dziecięcych przekraczają 85 proc. Równolegle dynamicznie rozwija się zaplecze badawcze, a liczba rejestrowanych badań klinicznych rosła w o 7,3 proc. rocznie. Mimo tak wysokiej skuteczności medycznej wyzwaniem pozostają rosnące koszty pośrednie oraz obciążenia psychiczne, które dotykają ponad połowę pacjentów i ich rodzin.
