Hormony płciowe a ryzyko onkologiczne u mężczyzn – nowe wnioski z wieloośrodkowej metaanalizy oznaczania testosteronu i SHBG
123RF
Ocena wpływu męskich hormonów płciowych na rozwój chorób nowotworowych budzi od lat liczne wątpliwości. Określenie, czy stężenia androgenów oraz globuliny wiążącej hormony płciowe (SHBG) wiążą się ze zwiększoną zachorowalnością lub umieralnością na nowotwory, ma kluczowe znaczenie dla prawidłowej oceny stanu zdrowia i profilaktyki starzejących się pacjentów.
Celem metaanalizy opublikowanej na łamach „The Lancet Healthy Longevity” było precyzyjne ustalenie zależności między wyjściowym stężeniem całkowitego testosteronu, dihydrotestosteronu (DHT), estradiolu, LH i SHBG a ryzykiem zgonu z powodu nowotworów, ogólną zapadalnością na choroby rozrostowe oraz ryzykiem rozwoju raka gruczołu krokowego.
Do analizy włączono dane 26 045 mężczyzn z 11 prospektywnych badań kohortowych, u których poziom testosteronu oznaczono referencyjną metodą MS, a czas obserwacji wynosił co najmniej 5 lat. Ocenę zgonów z przyczyn nowotworowych przeprowadzono u 24 510 pacjentów, uzyskując łączny czas obserwacji wynoszący 276 931 osobolat (2847 zgonów). Zapadalność na raka prostaty zweryfikowano natomiast u 12 280 mężczyzn, rejestrując 918 przypadków. W wieloczynnikowych modelach statystycznych uwzględniono m.in. wiek pacjentów, BMI, wywiad chorób nowotworowych, palenie tytoniu, spożycie alkoholu, aktywność fizyczną oraz obecność nadciśnienia tętniczego i cukrzycy.
Obserwacje jednoznacznie wykazały, że niskie stężenie całkowitego testosteronu poniżej 8,6 nmol/L (245 ng/dL) wiąże się ze wzrostem ryzyka zgonu z powodu nowotworu (HR = 1,18). Podobną zależność odnotowano dla niskich poziomów DHT (HR = 1,21). Bardzo niskie stężenia testosteronu (<7,3 nmol/L) wiązały się również ze zwiększoną ogólną zapadalnością na nowotwory. Najniższy wskaźnik śmiertelności onkologicznej wykazali mężczyźni z umiarkowanymi wartościami SHBG (Q3 vs Q5 HR = 0,81) oraz LH. Co istotne, poziom endogennego testosteronu nie wykazał związku z ryzykiem zachorowania na raka prostaty, podczas gdy niższe stężenia SHBG (HR = 1,28) oraz LH (HR = 1,45) wiązały się z częstszym występowaniem tego nowotworu.
