Nawet jednorazowe pojawienie się krwi w moczu wymaga interwencji
Pojawienie się krwi w moczu – nawet jednorazowe – to poważny powód, aby umówić się na konsultację urologiczną, ponieważ może być objawem raka pęcherza moczowego – przypominają eksperci z okazji obchodzonego w maju Miesiąca Świadomości Raka Pęcherza.
Rak pęcherza moczowego diagnozowany jest w Polsce u kilku tysięcy osób rocznie – w latach 2013–2022 każdego roku diagnozowano średnio ponad 7200 nowych przypadków. Choroba częściej dotyczy mężczyzn, jednak rośnie także liczba zachorowań wśród kobiet. Według różnych danych – zajmuje 5., a nawet 4. miejsce pod względem częstości zachorowań wśród mężczyzn w Polsce.
Jednym z najważniejszych objawów choroby jest krwiomocz – zarówno widoczny gołym okiem, jak i wykrywany wyłącznie w badaniu laboratoryjnym (tzw. krwinkomocz). Ponieważ bywa bezbolesny, często jest bagatelizowany lub mylony z infekcją dróg moczowych. To sprawia, że wielu pacjentów trafia do specjalisty zbyt późno.
Pilna konsultacja urologiczna
– Nawet jednorazowe pojawienie się krwi w moczu wymaga pilnej konsultacji urologicznej, a nie tylko antybiotyku na »przeziębienie pęcherza«. Kluczem jest czas – wczesne wykrycie pozwala na leczenie oszczędzające, podczas gdy zwłoka może prowadzić do konieczności usunięcia pęcherza moczowego – podkreśla dr Artur Drobniak, onkolog kliniczny, cytowany w informacji prasowej przesłanej PAP przez organizatorów kampanii pt. „Słuchaj swojego pęcherza” Fundacji To Się Leczy.
Jak zaznacza ekspert, niepokój powinny wzbudzać również częstomocz, pieczenie podczas oddawania moczu, nagłe parcie czy przewlekły dyskomfort w obrębie dolnych dróg moczowych, szczególnie jeśli objawy nawracają lub nie ustępują mimo leczenia.
Z krwiomoczem, nawracającymi infekcjami czy zmianami w oddawaniu moczu pacjenci zgłaszają się najpierw do lekarza rodzinnego.
– Stąd rola lekarzy rodzinnych i konieczność rutynowych pytań o barwę moczu podczas wizyt oraz szybkiego kierowania na USG układu moczowego i cytologię moczu (ocena komórek złuszczonych do dróg moczowych – przyp. PAP) – ocenia dr Drobniak.
Według specjalisty szczególną czujność powinny zachować osoby z grup podwyższonego ryzyka zachorowania na raka pęcherza – przede wszystkim palacze oraz osoby pracujące z chemikaliami.
– To właśnie do tych osób powinniśmy kierować przekaz o konieczności badań kontrolnych. Podobnie jak apelować o zmierzenie się z nałogiem – zapalmy się do aktywności fizycznej, a nie nikotyny. Warto żyć – apeluje dr Drobniak.
Im wcześniej, tym lepiej
Prof. Jakub Kucharz, onkolog kliniczny, przypomina, że w przypadku raka pęcherza nadal częściej chorują mężczyźni.
– Widzimy jednak wyraźny wzrost liczby zachorowań u kobiet. Wynika to między innymi ze zmian stylu życia i ekspozycji środowiskowych. Mniej więcej połowa przypadków raka pęcherza związana jest z paleniem tytoniu, a znaczna część także z narażeniem zawodowym na substancje chemiczne – zaznacza ekspert.
Jednym z najprostszych, a jednocześnie niedocenianych badań profilaktycznych pozostaje badanie ogólne moczu. Jest szybkie, tanie i szeroko dostępne, a może wychwycić nie tylko infekcję czy zaburzenia pracy nerek, ale również niepokojące zmiany wymagające dalszej diagnostyki.
Specjaliści coraz częściej podkreślają, że podobnie jak wykonujemy morfologię czy mierzymy ciśnienie tętnicze, warto raz w roku wykonać również podstawowe badanie moczu – nawet jeśli nie odczuwamy żadnych dolegliwości.
– Rokowanie chorego z rakiem pęcherza, podobnie jak w innych chorobach nowotworowych, w dużej mierze zależy od momentu postawienia diagnozy. Jeśli choroba zostaje wykryta wcześnie i jest ograniczona do błony śluzowej pęcherza, możliwości leczenia są bardzo dobre – podkreśla prof. Kucharz.
We wczesnym stadium raka pęcherza często możliwe jest leczenie z zachowaniem narządu.
– Warto to powtarzać jak mantrę – im wcześniej, tym lepiej. Na wczesnym etapie, gdy głębokość »wrastania« raka nie jest duża, można go usunąć definitywnie z zachowaniem pęcherza. Przy nawrotach wczesnego raka pęcherza moczowego często stosujemy specjalne wlewki do pęcherza. Jeśli jednak chorobę rozpoznamy na bardziej zaawansowanym etapie, niezbędne może być rozważenie usunięcia pęcherza moczowego – tłumaczy dr Drobniak.
W 2026 roku kampania zyskuje dodatkowy wymiar – II edycja odbywać się będzie pod hasłem „Słuchaj swojego pacjenta”. Działania edukacyjne prowadzone w ramach projektu będą w większym stopniu zwracać uwagę na znaczenie dialogu między pacjentem a personelem medycznym, wspólnego podejmowania decyzji terapeutycznych oraz uważności na potrzeby chorego w całym procesie leczenia.
