„POChP nie może dłużej czekać!” – za nami obchody Światowego Dnia POChP w Sejmie RP
123 RF
Polska Koalicja Zdrowe Płuca alarmuje: świadomość społeczna na temat Przewlekłej Obturacyjnej Choroby Płuc (POChP) jest drastycznie niska, a diagnostyka wymaga zdecydowanej poprawy. 18 listopada 2026 r. w Sejmie RP odbyły się obchody Światowego Dnia POChP zorganizowane pod hasłem „POChP nie może dłużej czekać!”. Patronat nad inicjatywą objęła Wicemarszałek Sejmu RP Monika Wielichowska.
Obchody stanowiły istotny punkt ogólnopolskiej inicjatywy „2026 ROK POChP”. Konferencja prasowa oraz obrady Parlamentarnego Zespołu ds. Chorób Płuc – przygotowane we współpracy z Polskim Towarzystwem Chorób Płuc oraz Polską Koalicją Zdrowe Płuca – zgromadziły parlamentarzystów, przedstawicieli instytucji publicznych, organizacji pacjenckich oraz czołowych ekspertów medycznych. W spotkaniu udział wzięli m.in. Wicemarszałek Sejmu Monika Wielichowska, Wiceprzewodnicząca Parlamentarnego Zespołu ds. Chorób Płuc Iwona Karolewska, posłanki Sylwia Bielawska i Karolina Pawliczak oraz Konsultant Krajowa w dziedzinie chorób płuc dr n. med. Małgorzata Czajkowska-Malinowska, a także liderzy pulmonologii, medycyny rodzinnej, zdrowia publicznego i pacjenci.
Cicha choroba - mocne statystyki
POChP to przewlekła, postępująca i nieodwracalna choroba cywilizacyjna, będąca trzecią najczęstszą przyczyną zgonów na świecie. W Polsce zbiera żniwo od 14 do 18 tysięcy istnień ludzkich rocznie i dotyka około 2 milionów osób, z czego aż 30 proc. pozostaje bez diagnozy. Mimo ogromnej skali zjawiska świadomość społeczna pozostaje alarmująco niska. Z badań firmy Kantar wynika, że znajomość pojęcia POChP deklaruje zaledwie 25 proc. Polaków (dla porównania: nadciśnienie zna 85 proc., a astmę 83 proc. populacji), a ponad połowa ankietowanych (55 proc.) nie wie, że palenie tytoniu po 40. roku życia stawia ich w grupie ryzyka. Co więcej, ponad 70 proc. pacjentów wymagających spirometrii nie zostaje na nią skierowanych.
Choroba generuje również gigantyczne obciążenia finansowe. Według International Respiratory Coalition (IRC) i polskich ekspertów koszty społeczne POChP w Polsce sięgają blisko 16 mld zł (ok. 3,6 mld euro) rocznie – to niemal trzykrotnie więcej niż w przypadku astmy. Składają się na nie przede wszystkim koszty pośrednie, takie jak trwała utrata zdolności do pracy (często w wieku przedemerytalnym), absencje chorobowe, niższa produktywność oraz opieka bliskich, a także wydatki na leczenie i kosztowne hospitalizacje z powodu zaostrzeń.
POChP to nie tylko choroba palaczy
Choć główną przyczyną pozostaje palenie tytoniu, około 10 proc. chorych stanowią osoby, które nigdy nie paliły. Do rozwoju choroby przyczyniają się także zanieczyszczenie powietrza, narażenia zawodowe, infekcje oraz czynniki genetyczne. U osób niepalących objawy są często początkowo mylone z chorobami sercowo-naczyniowymi, co opóźnia prawidłową diagnozę. Choroba rozwija się latami, dając objawy takie jak postępująca duszność, przewlekły kaszel, odkrztuszanie, świsty i ucisk w klatce piersiowej.
– Przez lata POChP postrzegano niemal wyłącznie przez pryzmat wieloletniego palenia tytoniu u osób w starszym wieku. Dziś wiemy, że proces chorobowy może zaczynać się znacznie wcześniej, a identyfikacja pacjentów na wczesnym etapie choroby daje nam szansę na zatrzymanie destrukcji układu oddechowego, zanim dojdzie do nieodwracalnych zmian – podkreśla dr n. med. Małgorzata Czajkowska-Malinowska, Przewodnicząca Polskiej Koalicji Zdrowe Płuca i Konsultant Krajowa w dziedzinie chorób płuc.
Hasło „POChP nie może dłużej czekać!” to głośny apel o zmianę tego stanu rzeczy, ponieważ wczesna diagnoza i wdrożenie leczenia prowadzą do lepszej kontroli choroby i wyższej jakości życia pacjentów.
Nowoczesne leczenie i spersonalizowana terapia
Ponieważ POChP ma zróżnicowane podłoże, wymaga podejścia spersonalizowanego. Absolutną podstawą terapii jest bezwzględne zaprzestanie palenia tytoniu, wspierane przez szczepienia ochronne, rehabilitację oddechową oraz edukację pacjenta. Standard farmakoterapii opiera się na długodziałających lekach rozszerzających oskrzela oraz wziewnych glikokortykosteroidach. Prawdziwym przełomem stało się jednak wprowadzenie terapii biologicznych – celowanych w zapalenie typu 2 (dotyczące 20-40 proc. chorych, czyli w Polsce ok. 40-80 tys. osób).
W najbardziej zaawansowanych stadiach choroby stosuje się tlenoterapię, wentylację nieinwazyjną lub przeszczepienie płuc.
Wspólna odpowiedzialność – od gabinetu lekarskiego po decyzje systemowe
Choć obecnie nie ma lekarstwa pozwalającego całkowicie wyleczyć POChP, skoordynowane działania na wielu poziomach mogą poprawić rokowania i jakość życia pacjentów: Pacjenci i rodziny powinni zabiegać o częstsze badania, w tym spirometrię oraz dostęp do telemedycyny.
System ochrony zdrowia musi zwiększać nacisk na edukację personelu medycznego w zakresie kryteriów diagnostycznych POChP, wykonywania i interpretacji spirometrii. Instytucje państwowe odpowiadają za walkę z nałogiem palenia, poprawę jakości powietrza i szeroki dostęp do opieki.
Globalny wymiar obchodów
Światowy Dzień POChP, obchodzony nieprzerwanie od 2002 roku w ponad 50 krajach, jest koordynowany przez Globalną Inicjatywę na rzecz Przewlekłej Obturacyjnej Choroby Płuc (GOLD) we współpracy z pracownikami ochrony zdrowia i organizacjami pacjentów. Tegoroczna międzynarodowa kampania przebiega pod hasłem „Wczesna diagnoza i leczenie dla lepszego życia”, wpisując się w działania podejmowane w Polsce na rzecz podnoszenia świadomości społecznej, dzielenia się wiedzą i zmniejszania obciążenia tą chorobą.
O Polskiej Koalicji Zdrowe Płuca
Polska Koalicja Zdrowe Płuca to inicjatywa skupiająca ekspertów medycznych, towarzystwa naukowe oraz organizacje pacjentów na rzecz poprawy profilaktyki, wczesnej diagnostyki i dostępu do nowoczesnego leczenia chorób układu oddechowego w Polsce.
Przeczytaj także: „Nowe biomarkery odpowiedzi na wziewne glikokortykosteroidy w POChP”, „Drobne drogi oddechowe a POChP: czy wczesny spadek przepływu wyznacza wieloletnie ryzyko?”, „POChP: tozorakimab skutecznie redukuje częstość zaostrzeń”
