Choroba z wyboru? ►
Senat
– Mimo dostępności wielu programów profilaktycznych wciąż problemem pozostaje ich niewystarczające wykorzystanie przez pacjentów – mówił w Senacie wiceminister zdrowia Tomasz Maciejewski, podsumowując ich dotychczasową realizację.
22 września obradowała senacka Komisja Zdrowia – posiedzenie dotyczyło realizacji programów profilaktycznych, uczestniczył w nim wiceminister zdrowia Tomasz Maciejewski.
Fragment wystąpienia poniżej. Pod wideo dalsza część tekstu.
Wideo pochodzi ze strony internetowej: www.senat.pl/11KZ621.
Wiceminister zaczął od Programu profilaktyki raka piersi – poinformował, że badaniami objęto zaledwie 33 proc. populacji docelowej.
– Wynik ten nas nie zadowala. Aby ułatwić dostęp do badań, wprowadzono istotną zmianę organizacyjną w Programie profilaktyki raka piersi oraz Programie profilaktyki raka szyjki macicy. Wszyscy świadczeniodawcy posiadający umowy z Narodowym Funduszem Zdrowia zostali włączeni do systemu centralnej e-rejestracji. Pozwala to pacjentkom na bezpośrednie i wygodne zapisywanie się na wolne terminy, co już teraz skutkuje zwiększonym zainteresowaniem w placówkach – wyjaśnił wiceminister Tomasz Maciejewski.
Ważne jest także wprowadzenie do Programu profilaktyki raka szyjki macicy testów na obecność wirusa HPV wysokiego ryzyka w miejsce klasycznej cytologii.
– Nowa metoda nie wymaga specjalistycznego szkolenia położnych i dopuszcza nawet samodzielne pobranie próbki przez pacjentkę. Przy prawidłowym wyniku kolejne badanie wystarczy wykonać dopiero za pięć lat. Redukuje to dyskomfort kobiet – często stanowiący barierę przed wizytą w gabinecie – a jednocześnie pozwala wykrywać infekcje i wczesne zmiany nowotworowe z dużo większą czułością i swoistością – mówił.
Z kolei w Programie badań przesiewowych raka jelita grubego wzięło udział zaledwie 18 proc. uprawnionych – stan na 1 września 2026 r.
Znacznie wyższą frekwencję notuje Program „Moje zdrowie”. Wypełniono już ponad 5 mln ankiet udostępnionych poprzez Internetowe Konto Pacjenta oraz w gabinetach lekarzy podstawowej opieki zdrowotnej, z czego 4,8 mln procesów diagnostycznych aktywnie rozpoczęto lub sfinalizowano. Wiceminister Tomasz Maciejewski zwrócił jednak uwagę na dysproporcję płciową – zgłaszalność kobiet jest dwukrotnie wyższa. Resort apeluje więc do pacjentek o motywowanie partnerów do badań.
Zakończenie 3,1 mln bilansów zdrowia w ramach tego programu przyniosło wymierne efekty. Wiceminister Maciejewski podał, że dotychczas:
- wydano 146 tys. skierowań do poradni specjalistycznych (głównie kardiologicznych, neurologicznych, dermatologicznych i urologicznych) oraz 60 tys. do pracowni diagnostycznych,
- wykryto nowe schorzenia: 147 tys. przypadków dyslipidemii, 38 tys. nadciśnienia tętniczego oraz 37 tys. cukrzycy,
- w psychiatrii rozpoznano ponad 2 tys. epizodów depresyjnych,
- w dniu bilansu wystawiono 18 tys. skierowań na kolonoskopię, a w ciągu kolejnych trzech miesięcy – dodatkowe 31,5 tys.,
- na podstawie ankiet wydano 3700 kart diagnostyki i leczenia onkologicznego, z czego 1900 pacjentów rozpoczęło już leczenie.
Podczas komisji omówiono również Powszechny program szczepień przeciw HPV, skierowany głównie do nastolatków.
– Statystyki są coraz lepsze, choć nadal mamy nad czym pracować. Szczepienie to zapobiega nie tylko rakowi szyjki macicy, ale i nowotworom głowy, szyi oraz okolic odbytu – podkreślił Tomasz Maciejewski, dodając, że profilaktykę poprawiono także o szczepienia przeciwko wirusowi RSV (dla kobiet w ciąży i populacji powyżej 65. roku życia) oraz półpaścowi.
Maciejewski zapowiedział, że 1 października rozpoczyna się nabór placówek do Ogólnopolskiego Programu Wczesnego Wykrywania Raka Płuca (OPWWRP). Inicjatywa obejmie wykonywanie niskodawkowej tomografii komputerowej, co ma przyspieszyć diagnozowanie nowotworu będącego główną przyczyną zgonów onkologicznych w Polsce.

Maciejewski podkreślił, że ważnym w kontekście profilaktyki raka płuca będzie wystartowanie od 1 października naboru realizatorów do wykonywania niskodawkowej tomografii komputerowej, która ma za zadanie wczesne rozpoznawanie tego nowotworu – głównej przyczyny zgonów onkologicznych w Polsce.
Przeczytaj także: „Opieka nad pacjentami z nowotworami głowy i szyi – informacja prosto z resortu” i „Kartoteka bez przekwitania”.


