Ciąża na drugą zmianę

Nocny tryb pracy kobiet w ciąży wiąże się z podwyższonym ryzykiem wystąpienia nieprawidłowości neurorozwojowych u ich dzieci – tak stwierdzili autorzy tekstu „Maternal night shift patterns during pregnancy and offspring's development at 4 years of age: the Japan Environment and Children's Study”¹ opublikowanego w czasopiśmie „Occupational and Environmental Medicine”.

Zaburzenia rytmu dobowego oraz deprywacja snu u ciężarnych od dawna wymieniane są wśród czynników zwiększających ryzyko powikłań położniczych oraz problemów zdrowotnych u potomstwa. Najnowsza publikacja naukowców z japońskich ośrodków akademickich dostarczyła nowych danych na temat powiązań między pracą w trybie nocnym a rozwojem dzieci przed ukończeniem czwartego roku życia.

Wyniki ogólnokrajowego badania kohortowego

Do analizy wykorzystano dane z wielkoskalowego projektu Japan Environment and Children’s Study (JECS), do którego w latach 2011–2014 włączono niemal 100 tys. kobiet w ciąży. Uczestniczki wypełniały kwestionariusze w pierwszym oraz w drugim lub trzecim trymestrze, odpowiadając m.in. na pytanie o miesięczną liczbę nocnych dyżurów.

Ostateczna próba objęła 31 528 matek, które pracowały w pierwszym trymestrze ciąży i przekazały dane dotyczące rozwoju dzieci w ich czwartym roku życia. Na podstawie zgłoszonych odpowiedzi wyodrębniono trzy grupy badane:

• kobiety niepracujące w nocy w żadnym z analizowanych okresów (27 655 osób),
• kobiety pracujące w trybie nocnym w pierwszym trymestrze, które zaprzestały takiej pracy na dalszych etapach ciąży (1779 osób),
• kobiety kontynuujące pracę na nocne zmiany w pierwszym oraz drugim lub trzecim trymestrze (2084 osoby).

Rozwój dzieci oceniano przy użyciu walidowanego narzędzia przesiewowego J-ASQ-3 (Ages and Stages Questionnaire, Third Edition – wersja japońska).

Test analizował pięć domen:

• komunikację,
• motorykę dużą,
• motorykę małą (precyzję i celowość ruchów),
• rozwiązywanie problemów,
• funkcjonowanie osobisto-społeczne (relacje interpersonalne, rozwój emocjonalno-behawioralny, świadomość granic).

Wpływ kontynuacji pracy nocnej na poszczególne sfery rozwoju

W badanej populacji czterolatków kryteria grupy wysokiego ryzyka wystąpienia nieprawidłowości co najmniej w jednym obszarze spełniało 4189 dzieci (13,3 proc.). Najczęściej odchylenia notowano w zakresie motoryki małej (6 proc.) oraz funkcjonowania osobisto-społecznego i motoryki dużej (po 5 proc.).

Porównanie grup wykazało istotne różnice.

• Zaprzestanie pracy w nocy po pierwszym trymestrze: Dzieci tych matek wykazywały wyższe ryzyko nieprawidłowości wyłącznie w obszarze motoryki małej (wzrost o 24 proc. w stosunku do grupy kontrolnej).
• Kontynuacja pracy nocnej w kolejnych trymestrach: Potomstwo kobiet pracujących w tym trybie przez dłuższą część ciąży było narażone na wyższe ryzyko zaburzeń w trzech sferach: komunikacji (wzrost o 29 proc.), motoryce małej (wzrost o 34 proc.) oraz funkcjonowaniu osobisto-społecznym (wzrost o 31 proc.).

Autorzy publikacji stwierdzili, że zaburzenia motoryki małej wykazywały stały związek z pracą w nocy, niezależnie od tego, czy została ona przerwana, czy była kontynuowana. Jedna z hipotez tłumaczyła ten fenomen wpływem uwalnianych u matki markerów stanu zapalnego na kształtujące się szlaki nerwowe odpowiedzialne za precyzyjne ruchy.

Wnioski dla praktyki i pracodawców

Badacze wskazali, że pracodawcy powinni proponować ciężarnym elastyczny czas pracy i umożliwiać im łatwe przejście z nocnych dyżurów na dzienną zmianę.

Przypis:

1. www.oem.bmj.com/111018.

Cień nad kołyską Depresja matki to nie tylko cierpienie kobiety, ale też bezpośrednie zagrożenie dla życia noworodka. Zanim w szpitalu padnie diagnoza, w cieniu dramatu rozgrywa się zmaganie o ciągłość opieki, której system wciąż nie potrafi zapewnić.

Przeczytaj także: „Zaległości od poczęcia”, „Zegar biologiczny tyka” i „Jaki jest wpływ popularnych leków na rozwój płodu?”.