Ludzie medycyny, których już z nami nie ma...

• 17 października 2026 – Jerzy Jeske

Jerzy Jeske współtworzył Instytut „Centrum Zdrowia Matki Polki” w Łodzi od samego początku. Jeszcze zanim szpital oficjalnie rozpoczął działalność, kompletował zespół specjalistów z zakresu anestezjologii i intensywnej terapii dziecięcej. To z jego inicjatywy i pod jego kierunkiem powstawały w ICZMP pierwsze stanowiska intensywnej terapii noworodków i dzieci, gdy okazało się, jak wielkie są potrzeby ratowania życia najmniejszych, najciężej chorych pacjentów.

Przez lata pełnił funkcję ordynatora Oddziału Anestezjologii i Intensywnej Terapii Pediatrycznej oraz dyrektora do spraw lecznictwa, wychowując i przygotowując do samodzielnej pracy pokolenia lekarzy.

Jerzy Jeske był niezwykle otwartym człowiekiem i prawdziwym mentorem. Uczył swoich podopiecznych wszystkiego od podstaw – pracy na bloku, dyżurów, ale przede wszystkim szacunku, empatii i właściwego podejścia do pacjentów oraz ich rodziców.

Był wybitnym fachowcem, a przy tym człowiekiem wielkiej klasy – potrafił stanowczo wymagać, ale kiedy trzeba było, potrafił też podejść, powiedzieć „Przepraszam, miałeś rację”.

• 13 października 2026 r. – Andrzej Kułakowski

Prof. dr hab. n. med. Andrzej Kułakowski był nestorem polskiej onkologii, wybitnym chirurgiem onkologiem, współtwórcą nowoczesnej chirurgii onkologicznej, nauczyciel i mentor wielu pokoleń lekarzy. Człowiek niezwykłej wiedzy, mądrości, życzliwości i wielkiego serca. Miał 97 lat.

Polska onkologia straciła jednego ze swoich najwybitniejszych przedstawicieli. Narodowy Instytut Onkologii im. Marii Skłodowskiej-Curie – Państwowy Instytut Badawczy (NIO–PIB) w Warszawie kogoś więcej – człowieka, który przez ponad siedemdziesiąt lat współtworzył naszą historię, budował pozycję i kształtował wartości, które niezmiennie pozostają fundamentem naszej działalności.

Andrzej Kułakowski urodził się 10 sierpnia 1929 roku w Warszawie. W czasie II wojny światowej był członkiem podziemnego Harcerstwa Polskiego. Był absolwentem liceum im. Stefana Batorego. W 1953 roku, po ukończeniu Akademii Medycznej w Warszawie, rozpoczął pracę w Instytucie Onkologii im. Marii Skłodowskiej-Curie, w zespole prof. Tadeusza Koszarowskiego. Z instytutem związał całe swoje zawodowe życie.

Od 1972 r. kierował Kliniką Chirurgii Onkologicznej, pełnił funkcję dyrektora ds. klinicznych, a w latach 1991–1998 był dyrektorem Centrum Onkologii – Instytutu im. Marii Skłodowskiej-Curie, dziś Narodowego Instytutu Onkologii.

To właśnie w tym okresie dokonał się jeden z najważniejszych przełomów w historii instytucji – zakończono wieloletnią budowę Centrum Onkologii na warszawskim Ursynowie. Stopniowo uruchamiane kliniki narządowe, nowoczesne zaplecze diagnostyczne i lecznicze oraz rozwój zespołów specjalistycznych stworzyły podstawy ośrodka, który przez kolejne dekady wyznacza standardy opieki onkologicznej w Polsce. Profesor Kułakowski był współtwórcą koncepcji funkcjonowania szpitala opartego na interdyscyplinarnych klinikach narządowych, co stanowiło unikalny model opieki nad pacjentem onkologicznym.

Profesor był nie tylko wybitnym chirurgiem, lecz także wizjonerem i organizatorem. Współtworzył polską chirurgię rekonstrukcyjną, rozwijał nowoczesne metody leczenia nowotworów piersi, głowy i szyi oraz jamy brzusznej. Przez lata zabiegał o rozwój specjalizacji i kształcenie kolejnych pokoleń chirurgów onkologów. Był założycielem Sekcji Chirurgii Onkologicznej w ramach Towarzystwa Chirurgów Polskich, która dała początek Polskiemu Towarzystwu Chirurgii Onkologicznej. Współtworzył Polską Fundację Europejskiej Szkoły Onkologii oraz Polską Szkołę Onkologii, organizujące szkolenia dla lekarzy z kraju i zagranicy.

Naukowcowi zawdzięczamy również ważną zmianę w sposobie myślenia o pacjencie onkologicznym. Profesor rozumiał, że skuteczne leczenie to nie tylko operacja i pokonanie choroby, ale również troska o jakość życia, sprawność i godność człowieka. Wspólnie z dr Krystyną Miką tworzył podstawy nowoczesnej rehabilitacji onkologicznej w Polsce. Był także współtwórcą i wielkim przyjacielem ruchu Amazonek, od którego otrzymał honorową legitymację członkowską numer jeden.

Jego autorytet sięgał daleko poza granice Polski. W latach 1997–1999 pełnił funkcję prezydenta Organisation of European Cancer Institutes (OECI) – jednej z najważniejszych europejskich organizacji zrzeszających ośrodki onkologiczne. W maju 2026 roku został uhonorowany przez swoich następców – prezydentów OECI podczas Oncology Days w Warszawie. Reprezentował polską onkologię na arenie międzynarodowej, budował relacje i otwierał możliwości współpracy, z których korzystamy do dziś.

Prof. Kułakowski był zaangażowanym działaczem międzynarodowych organizacji onkologicznych: Międzynarodowej Unii Walki z Rakiem (UICC), Europejskiej Organizacji Badań nad Rakiem (EORTC) oraz Europejskiego Towarzystwa Chirurgów Onkologów (ESSO). Współtworzył także Światową Federację Towarzystw Chirurgii Onkologicznej (WFSOS). Jako jeden z pierwszych Polaków otrzymał prestiżową nagrodę ESSO Lifetime Achievement Award za całokształt pracy zawodowej.

Członek Honorowy Polskiego Towarzystwa Chirurgii Onkologicznej oraz Polskiego Towarzystwa Onkologicznego. Za swoje dokonania został uhonorowany między innymi Krzyżem Komandorskim i Krzyżem Komandorskim z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski oraz najwyższym odznaczeniem RP – Orderem Orła Białego. W 2025 r. otrzymał tytuł Honorowego Obywatela miasta stołecznego Warszawy.

Dla wszystkich Andrzej Kułakowski był kimś znacznie więcej niż wybitnym lekarzem, naukowcem i dyrektorem. Był naszym Mistrzem. Nie tylko w zakresie medycyny.

Był człowiekiem o niezwykłej kulturze osobistej, charyzmie, poczuciu humoru, ciepłym spojrzeniu na innych i przekonaniu, że medycyna jest przede wszystkim służbą człowiekowi. Potrafił łączyć wielki autorytet z życzliwością i skromnością. Wychował pokolenia lekarzy, przekazując im nie tylko wiedzę i umiejętności, lecz także to, jak ważny jest szacunek do pacjenta, odpowiedzialność i etyka pracy.

Kiedy w 2025 r. odbierał tytuł Honorowego Obywatela Warszawy, przypomniał jedną z najważniejszych zasad, którymi się kierował: „Warto być w życiu przyzwoitym”. Te proste słowa mówią o Nim więcej niż najdłuższa lista zasług i wyróżnień.

Pożegnaliście profesora z ogromnym smutkiem, ale przede wszystkim z wdzięcznością. Za lata oddane instytutowi. Za odwagę w podejmowaniu decyzji i konsekwencję w budowaniu nowoczesnej polskiej onkologii. Za tysiące pacjentów, którym dawał nadzieję. Za lekarzy, których uczył i inspirował. Za to, że pokazał nam, jak wielką wiedzę i odpowiedzialność można łączyć z dobrocią i szacunkiem dla drugiego człowieka.

Profesor często powtarzał, że miał piękne i spełnione życie.

• 5 października 2026 r. – Jan Garstka

Jan Garstka zmarł w wieku 80 lat – był specjalistą otolaryngologii, wieloletnim kierownikiem Oddziału Laryngologicznego Zespołu Zakładów Opieki Zdrowotnej w Ostrowie Wielkopolskim oraz aktywny działacz samorządu lekarskiego.

Jan Garstka przez dziesięciolecia był związany z Zespołem Zakładów Opieki Zdrowotnej w Ostrowie Wielkopolskim i lokalną opieką zdrowotną, przyjmując pacjentów również w prywatnym gabinecie przy ul. Grabowskiej. W swojej pracy wyróżniał się nie tylko wiedzą merytoryczną i umiejętnościami praktycznymi, lecz także empatią, życzliwością oraz poczuciem humoru. Potrafił stworzyć serdeczną atmosferę i rozładować napięcie towarzyszące badaniom, co szczególnie cenili najmłodsi pacjenci oraz ich rodzice podczas diagnostyki i leczenia operacyjnego migdałków.

Jan Garstka odegrał również znaczącą rolę w kształceniu kadr medycznych. Wyszkolił wielu lekarzy laryngologów i liczne grono pielęgniarek, pozostawiając po sobie trwały ślad w ostrowskiej medycynie.

Jego zaangażowanie wykraczało poza codzienne przyjmowanie chorych. Był autorem publikacji naukowych oraz aktywnym członkiem Wielkopolskiej Izby Lekarskiej. Za dorobek zawodowy oraz działalność społeczną został uhonorowany wieloma wyróżnieniami.

Współpracownicy oraz pacjenci zapamiętają go jako człowieka niezwykle szanowanego, oddanego swojej pracy i drugiemu człowiekowi.

• 7 października 2026 r. – Kazimiera Klementys

Dr n. przyr. mgr farm. Kazimiera Klementys, wiceprezes Polskiego Towarzystwa Farmaceutycznego Oddział Katowice, od lat związana ze Śląskim Uniwersytetem Medycznym w Katowicach, zmarła w wieku 71 lat.

Kazimiera Klementys była cenionym nauczycielem akademickim wielu pokoleń studentów Wydziału Nauk Farmaceutycznych w Sosnowcu Śląskiego Uniwersytetu Medycznego w Katowicach. W swojej pracy zawodowej kierowała Zakładem Farmacji Aptecznej, apteką akademicką oraz apteką szpitalną. Jako pierwsza objęła funkcję koordynatora sześciomiesięcznych praktyk i aktywnie uczestniczyła w tworzeniu regulacji prawnych w tym zakresie. Za działalność naukową, dydaktyczną oraz organizacyjną była wielokrotnie wyróżniana nagrodami rektora SUM.

Ceniono ją za wiedzę merytoryczną, umiejętności praktyczne, empatię i życzliwość. Do końca swoich dni uczestniczyła w posiedzeniach zarządu oddziału w Katowicach oraz reprezentowała go podczas uroczystości uniwersyteckich i samorządowych. W ostatnim czasie zainicjowała i opublikowała – jako wiodący autor – pracę poglądową dotyczącą działalności katowickiego PTFarm na łamach „Farmacji Polskiej”.

W latach 2004–2017 pełniła funkcję prezesa katowickiego oddziału Polskiego Towarzystwa Farmaceutycznego oraz członka zarządu głównego towarzystwa.

Za wybitne zasługi dla farmacji w 2007 r. została odznaczona medalem im. Ignacego Łukasiewicza, a w 2021 r. wyróżniona godnością członka honorowego Polskiego Towarzystwa Farmaceutycznego.

• 2 października 2026 r. – Jan Sikora

Prof. dr hab. n. med. Jan Sikora był przewodniczącym Komisji Cytomorfologii Krajowej Izby Diagnostów Laboratoryjnych, wybitnym specjalista w zakresie cytomorfologii medycznej i immunologii laboratoryjnej oraz przewodniczącym Grupy Roboczej do spraw Patomorfologii i Cytologii Klinicznej Kolegium Medycyny Laboratoryjnej w Polsce.

Jan Sikora studia z analityki medycznej ukończył w Poznaniu w 1980 r.

W 1987 r. obronił doktorat pod tytułem „Reaktywność immunomorfologiczna przeciwciał monoklonalnych przeciw antygenowi karcinoembrionalnemu (CEA – carcinoembryonic antigen) o różnej swoistości epitopowej ze skrawkami raka jelita grubego człowieka”, a w 2001 r. – habilitację na podstawie pracy „Immunobiologia komórek nowotworowych i limfocytów w mikrośrodowisku płynu wysiękowego z jamy opłucnej u człowieka”. Tytuł profesora otrzymał w 2013 r.

W latach 1991–2024 był związany z Uniwersytetem Medycznym w Poznaniu, gdzie pracował w Katedrze Patomorfologii i Immunologii Klinicznej oraz kierował Zakładem Immunologii.

Jego główne zainteresowania naukowe koncentrowały się wokół interakcji między komórkami nowotworowymi a komórkami układu odpornościowego w środowisku wysięku nowotworowego. Zajmował się również cytodiagnostyką onkologiczną. Dorobek naukowy profesora obejmuje około 200 publikacji. Należał między innymi do Polskiego Towarzystwa Immunologii Klinicznej i Doświadczalnej oraz Polskiego Towarzystwa Cytometrii.

Za swoją działalność został odznaczony Złotym Krzyżem Zasługi.

• 29 września 2026 r. – Marek Woynarowski
  

Marek Woynarowski urodził się 12 czerwca 1939 r. – zmarł 29 września 2026 r.

Związany był z wojskową służbą zdrowia. Jako ceniony specjalista Wojskowego Instytutu Medycznego uczestniczył w rozwoju polskiej radiologii w okresie dynamicznego wprowadzania do praktyki klinicznej nowych metod diagnostyki obrazowej, ze szczególnym uwzględnieniem radiologii zabiegowej.

Dorobek naukowy Marka Woynarowskiego obejmował między innymi zagadnienia dotyczące diagnostyki guzów i zmian guzopodobnych kończyn, badań angiograficznych oraz radiologii naczyniowej.

Był współautorem prac poświęconych porównaniu klasycznych metod radiologicznych z badaniami naczyniowymi, a także zastosowaniu przedoperacyjnej embolizacji tętnic nerkowych u chorych z nowotworami złośliwymi nerek.

Żegnamy wybitnego lekarza, oficera i wypróbowanego współpracownika.

Marek Woynarowski pozostanie w pamięci koleżanek i kolegów oraz pacjentów jako człowiek przez lata bez reszty oddany instytutowi, medycynie wojskowej oraz wojskowej służbie zdrowia.

• 25 września 2026 r. – Damian Kozubek

Damian Kozubka zmarł 25 września 2026 r. w wieku 37 lat.

Był lekarzem, specjalistą medycyny sądowej, biegłym sądowym i nauczycielem akademickim, przez lata związanym zawodowo z Uniwersyteckim Szpitalem Klinicznym w Opolu, gdzie odbył staż podyplomowy, rezydenturę i zdobył specjalizację. Pracował w Zakładzie Medycyny Sądowej w Opolu i należał do Polskiego Towarzystwa Medycyny Sądowej i Kryminologii. Jako wykładowca Uniwersytetu Opolskiego zajmował się dydaktyką i kształceniem kolejnych pokoleń lekarzy.

Pacjenci i współpracownicy cenili go nie tylko jako fachowca, ale przede wszystkim jako dobrego człowieka – za ogromną empatię i czas, jaki ofiarował innym, nierzadko zapominając o sobie.

• 20 września 2026 r. – Andrzej Mackiewicz

20 września odszedł znakomity polski onkolog, profesor nauk medycznych Andrzej Mackiewicz, wieloletni współpracownik Wydawnictwa Medycznego Termedia, nieodżałowany przyjaciel.

Prof. Andrzej Mackiewicz swoje życie zawodowe związał przede wszystkim z poznańskim środowiskiem akademickim – Wielkopolskim Centrum Onkologii im. Marii Skłodowskiej-Curie i Uniwersytetem Medycznym im. Karola Marcinkowskiego w Poznaniu.

Zasłynął na całym świecie między innymi z pionierskich prac nad leczniczymi szczepionkami przeciwnowotworowymi (szczególnie przeciwko czerniakowi) oraz badaniami nad szczepionką przeciw COVID-19.

Z Wydawnictwem Medycznym Termedia związany był od samego początku. Od wielu lat współtworzył „International Conference of Contemporary Oncology” (Międzynarodową Konferencję Współczesnej Onkologii). Był również redaktorem naczelnym wydawanego przez Termedię czasopisma naukowego „Conterporary Oncology/Współczesna Onkologia”.

Prof. Andrzej Mackiewicz równocześnie z karierą naukową zdobywał specjalizacje: w 1980 r. – z patomorfologii, w 1984 r. – z interny, w 2003 r. – w dziedzinie onkologii klinicznej. Posiadał Prawo Wykonywania Zawodu Diagnosty Laboratoryjnego.

Pełnił wiele prestiżowych funkcji. Był między innymi członkiem Komitetu Genetyki Człowieka i Patologii Molekularnej, prezesem Polskiego Towarzystwa Immunologii Doświadczalnej i Klinicznej, członkiem Komitetu Biotechnologii Prezydium Polskiej Akademii Nauk, Komitetu Narodowego do spraw Współpracy z Międzynarodową Unią Towarzystw Immunologicznych (IUIS) PAN, Komitetu Immunologii i Etiologii Zakażeń Człowieka PAN, oraz Sekcji IV – Nauk Medycznych Centralnej Komisji do spraw Stopni i Tytułów.

• 17 września 2026 r. – Janusz Jacek Gołota

W wieku 61 lat zmarł dr n. med. Janusz Jacek Gołota, ceniony torakochirurg związany z Warmińsko-Mazurskim Centrum Chorób Płuc w Olsztynie. Był wybitnym fachowcem o ogromnej empatii.

Dr n. med. Janusz Jacek Gołota posiadał specjalizację pierwszego stopnia z chirurgii ogólnej oraz drugiego stopnia z chirurgii klatki piersiowej (torakochirurgii).

Przez lata swojej kariery zawodowej związany był z Oddziałem Chirurgii Klatki Piersiowej Warmińsko-Mazurskiego Centrum Chorób Płuc w Olsztynie, gdzie na co dzień zajmował się kwalifikacją, leczeniem operacyjnym oraz kompleksową opieką nad pacjentami dotkniętymi chorobami układu oddechowego i narządów klatki piersiowej.

Jako członek Warmińsko-Mazurskiej Izby Lekarskiej w Olsztynie cieszył się ogromnym uznaniem w środowisku medycznym. Zarówno współpracownicy, jak i pacjenci zapamiętają go jako wybitnego specjalistę, człowieka o niezwykłej kulturze osobistej, spokoju oraz głębokim, empatycznym podejściu do drugiego człowieka.

• 11 września 2026 r. – Janusz Hejnar
  

Odszedł Janusz Hejnar – wieloletni współpracownik Szpitala Specjalistycznego im. Stefana Żeromskiego w Krakowie, wyjątkowy człowiek i wybitny ginekolog.

Janusz Hejnar ginekologią i położnictwem zajmował się od 1978 r. W 1991 roku uzyskał drugi stopień specjalizacji w zakresie ginekologii i położnictwa. Pracował na Oddziale Ginekologiczno-Położniczym Specjalistycznego Szpitala im. Stefana Żeromskiego w Krakowie.

W 2003 r. brał udział w reorganizacji krakowskiego szpitala – zmiany dotyczyły stworzenia warunków opieki nad kobietami ciężarnymi i noworodkami zbliżonych do naturalnych warunków domowych.

• 5 września – Andrzej Kulig

Prof. dr hab. n. med. Andrzej Kulig – wybitny patomorfolog, nauczyciel akademicki i wieloletni kierownik Zakładu Patomorfologii Klinicznej Instytutu Centrum Zdrowia Matki Polki w Łodzi.

Andrzej Kulig w latach 1950–1955 studiował na Wydziale Lekarskim Akademii Medycznej w Krakowie. Na macierzystej uczelni pracował kolejno jako asystent i starszy asystent (1955–1964). W 1960 r. uzyskał stopień doktora nauk medycznych na podstawie pracy dotyczącej patomorfologii gruźlicy, napisanej pod kierunkiem prof. Janiny Kowalczykowej.

W 1963 r. został powołany do zawodowej służby wojskowej. Początkowo pełnił funkcję lekarza 6. Pomorskiej Dywizji Powietrznodesantowej w Krakowie, a w latach 1965–1970 kierował Zakładem Anatomii Patologicznej 5. Wojskowego Szpitala Rejonowego. W tym okresie odbył również stypendium Fundacji im. hr. Jakuba Potockiego w Paryżu (1968–1969). Po powrocie do kraju habilitował się w 1969 r. na Akademii Medycznej w Krakowie (rozprawa poświęcona ziarniniakowemu zapaleniu jąder).

Od 1970 r. związany był z Wojskową Akademią Medyczną w Łodzi jako kierownik Katedry Patomorfologii. Na łódzkiej WAM pełnił także kluczowe funkcje zarządcze: prodziekana (1972–1976), dziekana Wydziału Lekarskiego (1977–1980) oraz prorektora ds. nauki i szkolenia (1980–1984). W 1997 r. przeszedł w stan spoczynku w stopniu pułkownika.

Równolegle angażował się w tworzenie i rozwój systemów kształcenia medycznego. Od 1976 do 2004 r. był organizatorem, dyrektorem, a następnie konsultantem Centrum Egzaminów Medycznych. W 1995 r. stanął na czele zespołu przygotowującego testy do egzaminów wstępnych na uczelnie medyczne. Był wieloletnim Kierownikiem Zakładu Patomorfologii Klinicznej Instytutu Centrum Zdrowia Matki Polki w Łodzi.

Pełnił funkcję prezesa Polskiego Towarzystwa Patologów (1983–1991), Naczelnego Specjalisty Wojska Polskiego w dziedzinie patomorfologii (1986–1996) oraz członka Komisji Edukacji w Polskiej Unii Onkologii.

Za swoje zasługi został odznaczony między innymi Krzyżem Kawalerskim, Oficerskim i Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski, Złotym Krzyżem Zasługi oraz Medalem Komisji Edukacji Narodowej.

• 3 września 2026 r. – Antoni Dmochowski

3 września zmarł dr n. med. Antoni Dmochowski, specjalista chorób wewnętrznych związany z Poznaniem. Miał 90 lat.

W 1958 r. ukończył Wydział Lekarski Akademii Medycznej w Poznaniu.

W latach 1965–1991 pełnił funkcję wojewódzkiego inspektora orzecznictwa lekarskiego w Poznaniu, a od 1991 do 2007 r. kierował Wielkopolskim Centrum Medycyny Pracy jako jego dyrektor. Był również konsultantem regionalnym w dziedzinie medycyny pracy w województwie wielkopolskim oraz konsultantem do spraw chorób wewnętrznych w Szpitalu Specjalistycznym Chorób Płuc i Gruźlicy w Chodzieży.

• 1 września 2026 r. – Andrzej Starczewski

1 września zmarł prof. dr hab. n. med. Andrzej Starczewski – wybitny lekarz, naukowiec i nauczyciel akademicki, przez wiele lat związany z Pomorskim Uniwersytetem Medycznym w Szczecinie oraz Samodzielnym Publicznym Wojewódzkim Szpitalem Zespolonym.

Andrzej Starczewski studia ukończył w 1982 r. Uzyskał specjalizację w dziedzinie położnictwa i ginekologii (pierwszy stopień w 1986 r., drugi stopień w 1989 r.) oraz endokrynologii ginekologicznej i rozrodczości (2016 r.).

W 1989 r. obronił doktorat pod tytułem „Reakcja błony śluzowej jajowodów królic po umieszczeniu w ich świetle włókna polietylenowego stosowanego w zespoleniach jajowodów”, a w 2001 r. – habilitację na podstawie pracy „Wpływ estradiolu i 17-hydroksyprogesteronu na procesy regeneracji ujścia brzusznego jajowodu po jego operacyjnym udrożnieniu”. W 2011 r. otrzymał tytuł profesora.

Przez ponad cztery dekady pracował w Klinice Ginekologii, Endokrynologii i Ginekologii Onkologicznej, a od 2002 r. pełnił funkcję jej kierownika. W latach 2005–2012 był dziekanem Wydziału Nauk o Zdrowiu PUM.

Swoją wiedzą, doświadczeniem i zaangażowaniem kształcił kolejne pokolenia lekarzy. Pozostawił po sobie znaczący dorobek naukowy i dydaktyczny oraz trwały ślad w historii uczelni i szpitala.

• 30 sierpnia 2026 r. – Krzysztof Skiba

Dr n. med. Krzysztof Skiba – wieloletni pracownik Kliniki Chirurgii Urazowej i Chirurgii Ręki Uniwersytetu Medycznego we Wrocławiu, wybitny ekspert i lekarz z wielkim oddaniem pochylający się nad chorymi.

Dr Krzysztof Skiba ukończył studia na Wydziale Lekarskim Akademii Medycznej we Wrocławiu w 1981 r. Po odbyciu stażu podyplomowego pozostał związany z macierzystą uczelnią, rozpoczynając pracę we wspomnianej klinice, w której przyjmował pacjentów do 2015 r.

W 1990 r. uzyskał specjalizację z chirurgii ogólnej oraz obronił doktorat dotyczący mikrochirurgicznych technik zespalania naczyń. W tym okresie dołączył do kadry akademickiej – najpierw jako adiunkt, a następnie jako starszy wykładowca prowadził zajęcia oraz szkolenia dla studentów i młodych medyków.

Jego głównym obszarem działalności była chirurgia urazowa, rekonstrukcyjna oraz mikrochirurgia. Prowadził badania naukowe nad leczeniem uszkodzeń ścięgna Achillesa oraz następstw jatrogennego uszkodzenia nerwu łydkowego. Autor licznych publikacji w czasopismach naukowych i prelegent na konferencjach w kraju oraz za granicą. Przez lata dzielił się wiedzą, współorganizując kursy z zakresu technik mikrochirurgicznych na wrocławskich uczelniach.

• 30 sierpnia 2026 r. – Roman Nowobilski

W sierpniu zmarł prof. Roman Nowobilski – wybitny fizjoterapeuta, nauczyciel akademicki i naukowiec od lat zaangażowany w rozwój krajowej rehabilitacji.

Prof. Roman Nowobilski karierę zawodową i naukową związał przede wszystkim z krakowskim środowiskiem akademickim: Akademią Wychowania Fizycznego w Krakowie i Uniwersytetem Jagiellońskim Collegium Medicum. Był cenionym specjalistą w zakresie rehabilitacji w chorobach wewnętrznych, autorem i współautorem licznych publikacji oraz wychowawcą kolejnych pokoleń adeptów tej dziedziny.

Jego dorobek wykraczał daleko poza granice kraju. Współpracował między innymi z European Respiratory Society, uczestniczył w międzynarodowych projektach badawczych, a ogromną wiedzą i doświadczeniem wspierał rozwój nowoczesnej medycyny opartej na dowodach naukowych. Zasiadał również w Interdyscyplinarnej Radzie Ekspertów Krajowej Rady Fizjoterapeutów.

• 29 sierpnia 2026 r. – Lidia Wenda-Różewicka

W sierpniu zmarła prof. dr hab. n. med. Lidia Wenda-Różewicka. W latach 1984–2002 kierowała Katedrą i Zakładem Histologii i Embriologii ówczesnej Pomorskiej Akademii Medycznej w Szczecinie (PAM), a od 1999 do 2002 r. pełniła funkcję prorektora do spraw nauki tej uczelni.

Prof. Lidia Wenda-Różewicka była cenionym dydaktykiem w dziedzinie histologii, cytofizjologii i embriologii człowieka. Aktywnie wspierała rozwój kadry naukowej jako promotorka wielu rozpraw doktorskich oraz opiekunka przewodów habilitacyjnych. W swoim bogatym dorobku miała liczne publikacje o zasięgu międzynarodowym, a także rozdziały w podręcznikach medycznych.

Jej główne zainteresowania badawcze koncentrowały się wokół szeroko pojętej fizjologii i patologii męskiego układu płciowego, ze szczególnym uwzględnieniem oceny morfologicznej w diagnozowaniu niepłodności.

Za wybitne osiągnięcia naukowe i dydaktyczne była wielokrotnie doceniana przez rektora szczecińskiej uczelni oraz uhonorowana nagrodą naukową ministra zdrowia i opieki społecznej. Jej zasługi zostały również docenione na szczeblu państwowym i regionalnym – odznaczono ją między innymi Odznaką Honorową Gryfa Pomorskiego, Złotym Krzyżem Zasługi, a także Krzyżem Kawalerskim i Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski.

Przez wiele lat angażowała się w działalność społeczną i naukową jako członkini Polskiego Towarzystwa Histo- i Cytochemików (PTHiC), Towarzystwa Biologii Rozrodu (TBR) oraz Polskiego Towarzystwa Andrologicznego (PTA). Od 2003 r. nosiła tytuł członka honorowego PTHiC. W 2014 r. przyznano jej Medal TBR – najwyższe wyróżnienie tej organizacji.

• 24 sierpnia 2026 r. – Anna Jung-Hauska

Prof. Anna Jung-Hauska – wybitna pediatra, nauczycielka akademicka i wieloletnia kierowniczka Kliniki Pediatrii, Nefrologii i Alergologii Dziecięcej Wojskowego Instytutu Medycznego.

Prof. Anna Jung była absolwentką Wydziału Lekarskiego Akademii Medycznej w Warszawie, który ukończyła w 1967 r. W kolejnych latach zdobywała specjalizacje: z pediatrii pierwszego stopnia (1974 r.) i drugiego stopnia (1977 r.) oraz z nefrologii i alergologii (1999 r.). W 1979 r. obroniła rozprawę doktorską pod tytułem „Znaczenie niektórych testów skórnych w różnych postaciach wirusowego zapalenia wątroby”. Stopień doktora habilitowanego uzyskała w 1988 r., a w 1997 r. – w uznaniu osiągnięć naukowych oraz promowania polskiej medycyny na świecie – otrzymała tytuł profesora.

Karierę zawodową poświęciła medycynie dziecięcej. Przez lata współtworzyła i rozwijała Klinikę Pediatrii, Nefrologii i Alergologii Dziecięcej WIM, którą kierowała w latach 1991–2014. Był to kluczowy okres dla rozwoju tej jednostki, zarówno w wymiarze leczniczym, jak i badawczym oraz dydaktycznym.

Zainteresowania naukowe prof. Anny Jung-Hauskiej koncentrowały się na nefrologii i alergologii dziecięcej oraz diagnostyce chorób wieku rozwojowego. Szczególne miejsce w jej dorobku zajmowały badania nad zastosowaniem termografii w medycynie – w tej dziedzinie zdobyła uznanie również międzynarodowe, pełniąc funkcje prezydentki European Association of Thermology oraz przewodniczącej Polskiego Towarzystwa Diagnostyki Termograficznej w Medycynie.

Była autorką i współautorką licznych prac naukowych, rozdziałów w podręcznikach poświęconych między innymi chorobom układu moczowego u dzieci.

W 2015 r. prezydent odznaczył ją Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski za wybitne zasługi w pracy naukowo-badawczej i dydaktycznej.

W pamięci współpracowników, uczniów i pacjentów pozostanie jako osoba niezwykle wymagająca wobec siebie i innych, konsekwentna oraz w pełni zaangażowana w rozwój polskiej pediatrii.

• 25 sierpnia 2026 r. – Maciej Kowalczyk

Zmarł dr hab. n. med. Maciej Kowalczyk – wieloletni dyrektor naczelny Uniwersyteckiego Szpitala Dziecięcego w Krakowie, wybitny lekarz, menedżer i społecznik, który przez niemal dwie dekady kształtował oblicze tej placówki.

Dr hab. Maciej Kowalczyk był związany z Uniwersytetem Jagiellońskim od początku swojej kariery zawodowej. Na Wydziale Lekarskim UJ uzyskał tytuł lekarza w 1970 r., doktorat nauk medycznych w 1982 r., a w 1999 r. – stopień doktora habilitowanego. Jako pediatra poświęcił całe dorosłe życie opiece nad najmłodszymi pacjentami oraz rozwojowi krakowskiej pediatrii.

Funkcję szefa krakowskiej placówki objął w 2000 r. i pełnił ją nieprzerwanie przez 17 lat, do 2017 r. Za główny cel postawił sobie gruntowną modernizację, wzorując się na doświadczeniach amerykańskich ośrodków medycznych oraz budując trwałe relacje ze sponsorami i darczyńcami.

Dzięki jego determinacji i zaangażowaniu, wspartemu środkami pozyskanymi z różnych źródeł w wysokości ok. 450 mln zł, szpital przeszedł metamorfozę na niespotykaną dotąd skalę. W tym czasie powstały między innymi:

• Ośrodek Transplantacji (2002 r.),
• Dziecięce Centrum Oparzeniowe (2003 r.),
• zmodernizowana Pracownia Mikrobiologii i Wirusologii oraz Pracownia Angiografii (2003 r.),
• nowy Szpitalny Oddział Ratunkowy wraz z lądowiskiem,
• kompleksowo wyremontowany budynek A („Okrąglak”), do którego przeniesiono pięć oddziałów klinicznych.

W 2003 r. powołał Akcję Odnowy Szpitala, angażując w działania liczne grono darczyńców, w tym pierwszą damę Jolantę Kwaśniewską oraz Zjednoczenie Rodowe Książąt Lubomirskich.

Za zasługi dla rozwoju największego szpitala dziecięcego w południowej Polsce został w 2005 r. uhonorowany prestiżową nagrodą Fundacji Project HOPE w Waszyngtonie. W uznaniu wieloletniego wkładu w rozwój stolicy Małopolski otrzymał również odznakę Honoris Gratia, przyznawaną przez prezydenta Krakowa. Odchodząc ze stanowiska, usłyszał od rektora UJ prof. Wojciecha Nowaka słowa uznania za wzorowe kierowanie jedną z najbardziej rozpoznawalnych placówek leczniczych dla dzieci w kraju i na świecie.

Nawet po zakończeniu pracy na stanowisku dyrektora dr hab. Maciej Kowalczyk nie zaprzestał działalności na rzecz chorych. Przez lata pełnił funkcję prezesa zarządu Fundacji Uniwersyteckiego Szpitala Dziecięcego w Krakowie „O Zdrowie Dziecka”, wspierając akcje charytatywne nakierowane na zakup sprzętu medycznego i poprawę warunków hospitalizacji.

Maciej Kowalczyk pozostanie w pamięci jako człowiek wielkiego serca i niezłomnej determinacji, dla którego dobro najmłodszych i rozbudowa bazy medycznej stanowiły życiową misję. Jego słowa – „trzeba było się poświęcić” – najlepiej oddają skalę zaangażowania, jakie włożył w budowanie pozycji tej unikalnej instytucji.

• 22 sierpnia 2026 r. – Tomasz Rogula

W wieku 58 lat zmarł prof. Tomasz Rogula, wybitny specjalista w dziedzinie chirurgii metabolicznej, bariatrycznej, laparoskopowej i ogólnej. Od lat związany był z Uniwersytetem Jana Kochanowskiego w Kielcach.

Prof. Tomasz Rogula od lat związany był z Uniwersytetem Jana Kochanowskiego w Kielcach.

Pracował również w Instytucie Nauk Medycznych tamtejszego Collegium Medicum, gdzie przez wiele lat kształcił studentów. Doświadczenie zdobywał także jako profesor Uniwersytetu Jagiellońskiego oraz Case Western Reserve University w Cleveland. Jego międzynarodowy dorobek kliniczny i naukowy zyskał uznanie na całym świecie.

Profesor pełnił funkcję konsultanta w Hamad Medical Corporation w Katarze i w Mediclinic w Abu Dhabi. Był również dyrektorem klinicznym i ordynatorem Kliniki Leczenia Otyłości w Szpitalu na Klinach w Krakowie.

Do jego zasług należy pionierskie wdrożenie innowacyjnych metod. Podczas pracy w Cleveland Clinic zapoczątkował laparoskopowe zabiegi bariatryczne wykonywane z jednego nacięcia oraz przeprowadził pierwsze robotycznie wspomagane operacje pomostowania żołądka. Zajmował się ponadto zaawansowaną chirurgią małoinwazyjną, schorzeniami przewodu pokarmowego oraz operacjami przepuklin.

Dorobek publikacyjny chirurga obejmuje liczne prace i rozdziały w książkach specjalistycznych. Jako recenzent i redaktor gościnny współpracował z renomowanymi czasopismami medycznymi, wspierając rozwój badań nad leczeniem otyłości.

Istotnym elementem jego pracy była edukacja przyszłych kadr medycznych. Stworzył program Bariatric Clinical Program dedykowany studentom Case Western Reserve University oraz Cleveland Clinic Lerner College of Medicine. Współtworzył Międzynarodowy Klub Młodych Chirurgów Laparoskopowych, a także założył International Bariatric Club, zrzeszający globalnych ekspertów w dziedzinie chirurgii bariatrycznej.

Odszedł wspaniały człowiek i lekarz o wielkim sercu, którego wiedza uratowały tak wielu ludzi.

• 21 sierpnia 2026 r. – Bożena Płonka-Syroka

Zmarła prof. Bożena Płonka-Syroka – ceniona historyczka medycyny i antropolożka wiedzy. Swoją ścieżkę zawodową dzieliła między wrocławską Akademię Medyczną (następnie Uniwersytet Medyczny), Instytut Historii Nauki Polskiej Akademii Naukowej, Uniwersytet Wrocławski i Collegium Witelona w Legnicy, nierzadko piastując w tych instytucjach stanowiska kierownicze.

Bożena Płonka-Syroka urodziła się w 1957 r.

W centrum jej zainteresowań badawczych znajdowały się doktryny medyczne, kultura uzdrowiskowa oraz teoria badań nad dziejami medycyny.

Pozostawiła po sobie imponujący dorobek: trzynaście książek autorskich, ponad 300 artykułów oraz 140 tomów zredagowanych monografii zbiorowych i serii wydawniczych, których powstawanie inicjowała. Zorganizowała również około 140 konferencji naukowych i wypromowała czterech doktorów.

Prof. Płonka-Syroka aktywnie angażowała się w działalność licznych towarzystw, fundacji i gremiów.

Przez ponad dwie dekady zasiadała w Komitecie Historii Nauki i Techniki PAN, by od 2024 r. kontynuować prace w strukturach Sekcji Historii Nauki i Techniki Komitetu Nauk Historycznych PAN. Od 2022 r. była również członkinią Komisji Historii Nauki Polskiej Akademii Umiejętności w Krakowie.

Do ostatnich dni pozostawała niezwykle aktywna, snując kolejne plany badawcze. Zapamiętamy Ją nie tylko jako wybitną naukowczynię, ale przede wszystkim jako osobę niezwykle życzliwą i pełną radości życia.

• 15 sierpnia 2026 r. – Zofia Bartoszewska

Zofia Bartoszewska – pielęgniarka w Szpitalu Miejskim im. Franciszka Raszei, która podczas Poznańskiego Czerwca ’56 z poświęceniem opiekowała się rannymi manifestantami. Była również współzałożycielką Stowarzyszenia „Poznański Czerwiec ’56”.

– To, co widziałam i przeżyłam w tę noc przy rannych, wobec których lekarze i ja byliśmy bezradni, bo część z nich zmarła, nie przeżywszy nawet doby, to był dla mnie niewyobrażalny wstrząs. Byłam wówczas dwudziestodwuletnią dziewczyną, cieszącą się, że przeżyła koszmar wojny, że żyje i ufa tym, którzy jej nowe idee w głowę włożyli: że będzie lepiej! Wszystko prysło, moja świadomość dojrzała w ciągu tych kilkudziesięciu godzin. Zaczęłam wierzyć w to, że gdy świadomość narodu raz obudziła się w marszu ku godności, to mimo ofiar i krwi musi zmienić jutro na lepsze – opisywała wydarzenia z 28 i 29 czerwca 1956 r.

W dniu protestu robotników poznańskich zakładów Zofia Bartoszewska przebywała w Szpitalu im. Franciszka Raszei jako pacjentka. Gdy do placówki zaczęto zwozić rannych, wbrew zaleceniom lekarza założyła fartuch i natychmiast dołączyła do zespołu niosącego pomoc.

W latach 80. XX wieku zaangażowała się w tworzenie poznańskiej „Solidarności”.

Niestrudzenie pielęgnowała pamięć o Poznańskim Czerwcu. Była współzałożycielką Stowarzyszenia „Poznański Czerwiec ’56” oraz jedną z osób, które z wielką determinacją zabiegały o powstanie Muzeum Powstania Poznańskiego – Czerwiec 1956.

• 1 sierpnia 2026 r. – Eugeniusz Butruk

Zmarł prof. dr hab. n. med. Eugeniusz Butruk – twórca polskiej gastroenterologii, wybitny lekarz, nauczyciel akademicki oraz wychowawca i przyjaciel wielu pokoleń gastroenterologów. Miał 89 lat.

Prof. Eugeniusz Butruk przez ponad ćwierć wieku (1980–2007) kierował Kliniką Gastroenterologii i Hepatologii CMKP, tworząc ośrodek o międzynarodowej renomie; jako jedyny w Polsce uzyskał akredytację European Board of Gastroenterology. Jako jeden z pionierów w skali światowej wprowadził do praktyki klinicznej kolonoskopię i polipektomię endoskopową już w latach 70. XX wieku, a w 2000 roku zainicjował Program Badań Przesiewowych w Kierunku Nowotworów Jelita Grubego, który do dziś ratuje życie tysięcy Polaków.

Był wieloletnim konsultantem krajowym w dziedzinie gastroenterologii, budowniczym mostów między gastroenterologią Europy Wschodniej i Zachodniej, z Jego inicjatywy powstało doroczne spotkanie młodych gastroenterologów East-West Gastroenterology Bridging Meeting.

Autor ponad 200 publikacji naukowych, członek licznych rad i towarzystw naukowych w Polsce i za granicą.

• 3 czerwca 2026 r. – Zdzisław Gajda

Prof. Zdzisław Gajda, wieloletniego kierownika Katedry Historii Medycyny Collegium Medicum Uniwersytetu Jagiellońskiego.

3 czerwca 2026 r. zmarł prof. Zdzisław Gajda – z jego śmiercią tracimy wybitnego znawcę historii krakowskiej medycyny, któremu na tym polu trudno było dorównać.

Prof. Zdzisław Gajda urodził się 30 września 1930 r. w Krakowie. Jego rodzicami byli rzemieślnik Stanisław i Felicja. W 1948 r. zdał egzamin maturalny, po czym rozpoczął studia w Oddziale Stomatologii Wydziału Lekarskiego Akademii Medycznej w Krakowie. Rok po ich ukończeniu zaczął pracę w Zakładzie Ortodoncji Akademii Medycznej w Krakowie – najpierw jako asystent, później na stanowisku adiunkta. W 1965 r. uzyskał stopień doktora medycyny na podstawie pracy zatytułowanej „Psychologiczne i pedagogiczne problemy leczenia ortodontycznego”. Promotorem rozprawy był prof. Kazimierz Dominik. Specjalizację drugiego stopnia w zakresie ortodoncji uzyskał w 1975 roku. Z Zakładem Ortodoncji związany był zawodowo do 1984 r., pełniąc w tym czasie funkcje między innymi sekretarza redakcji „Biuletynu Stomatologicznego”, sekretarza i przewodniczącego Podsekcji Ortodontycznej Polskiego Towarzystwa Stomatologicznego. Jednocześnie przejawiał coraz żywsze zainteresowanie dziejami nauki i sztuki lekarskiej, angażując się w działalność Polskiego Towarzystwa Historii Medycyny. W latach 1979–1982 był członkiem Zarządu Głównego PTHM, później był przewodniczącym Oddziału PTHM w Krakowie. Odbył również trzyletni staż naukowy w Katerze Historii Nauki i Oświaty Uniwersytetu Jagiellońskiego pod kierunkiem prof. Henryka Barycza.

W 1984 r. prof. Gajda przejął obowiązki kierownika Katedry i Zakładu Historii Medycyny i Farmacji Akademii Medycznej w Krakowie, czyli dzisiejszej Katedry Historii Medycyny w Collegium Medicum Uniwersytetu Jagiellońskiego. W 1986 r. na podstawie rozprawy zatytułowanej „Wyniki badań nad przemieszczeniem zębowo-żuchwowym” uzyskał stopień doktora habilitowanego medycyny w dziedzinie ortodoncji nadany przez Akademię Medyczną we Wrocławiu. Opiekunem pracy był prof. Adam Masztalerz. Katedrą kierował do 2000 r., czyli do chwili przejścia na emeryturę.

Na lata 80. XX wieku przypadają intensywne starania profesora o uzyskanie stałej siedziby dla Muzeum Historii Medycyny, wówczas występującego pod nazwą Muzeum Wydziału Lekarskiego, którego początki sięgają 1900 r., kiedy staraniem prof. Walerego Jaworskiego Wydział Lekarski podjął uchwałę o jego utworzeniu, co następnie zostało przyjęte przez senat uczelni. Mimo wysiłków kolejnych pokoleń krakowskich historyków medycyny, między innymi prof. Władysława Szumowskiego, nie udało się znaleźć odpowiedniego miejsca dla przechowywania i ekspozycji zbiorów. Ostatecznie w 1993 r. profesor doprowadził do otwarcia pierwszej, stałej wystawy muzealnej, w paru pomieszczeniach Domu Towarzystwa Lekarskiego Krakowskiego przy ul. Radziwiłłowskiej 4, spełniając marzenia poprzedników. Obecnie nosi ono nazwę Muzeum Historii Medycyny.

Często sięgał po pióro, dając wyraz ciągłej fascynacji historią, którą zwykł opisywać w mistrzowski sposób, niezależnie od tego, czy przygotowane teksty miały charakter ściśle badawczy, czy też przeznaczone były dla szerszego kręgu odbiorców. Wśród licznych publikacji Jego autorstwa należy przywołać między innymi następujące tytuły: „Jacek Augustyn Łopacki: Studium z dziejów kultury medycznej w Krakowie w XVIII w.” (1969), „Nauczanie medycyny na wydziale lekarskim Uniwersytetu Jagiellońskiego w dobie Rzeczpospolitej Krakowskiej” (1978), „Wydział Lekarski Uniwersytetu Jagiellońskiego” (2003) czy „O ulicy Kopernika w szczególności, o Wesołej w ogólności” (2005). Cennymi i oryginalnymi opracowaniami pozostają „Przewodnik po Krakowie dla medyków, czyli Kraków medyczny w aspekcie historycznym” (2015), pierwsze tej klasy opracowanie śladów historii medycyny w przestrzeni miasta oraz „Monumenta Medica Cracoviensia” (2017) i „Cracovia Medica” (2022). Wszystkie one łączą w sobie dzieje medycyny uniwersyteckiej, miasta Krakowa i polskiej kultury, o których potrafił pisać w zajmujący i piękny sposób. Warto w tym miejscu przywołać książkę „Do historii medycyny wprowadzenie” (2011) będącą w zamiarze autora lekturą kierowaną do tych, którzy chcą zacząć swoją przygodę z poznawaniem dziejów nauki i sztuki lekarskiej. Wreszcie nie można pominąć wydanej w 1998 roku monografii profesora pod tytułem „Muzeum Wydziału Lekarskiego Uniwersytetu Jagiellońskiego”, pierwszego opracowania historii zbiorów w nim gromadzonych.

Profesor miał również znaczący wkład w utrwalenie dorobku poprzedników, wchodząc w skład komitetu redakcyjnego trzeciej edycji klasycznego dzieła Władysława Szumowskiego „Historii medycyny filozoficznie ujętej” (1994). Doprowadził do wydania zachowanej w rękopisie innej pracy Szumowskiego pod tytułem „Propedeutyka lekarska, czyli propedeutyka medycyny ogólna” (1992), a także rozpoczął prace nad edycją jego „Pamiętników”. Szczególne miejsce w sercu Profesora zajmowała postać Macieja z Miechowa, którego „Contra sevam pestem regimen accuratissimum”, po raz pierwszy wydane w 1508, przypominał współczesnemu czytelnikowi w dwóch kolejnych edycjach. W ramach wskrzeszonego przez Profesora Wydawnictwa Krakowskiego Towarzystwa Miłośników Historii Medycyny, współredagował pracę zbiorową „Maciej z Miechowa” (2023). Po wielu staraniach doprowadził do tego, że na skwerze przed Katedrą Historii Medycyny przy ul. Kopernika 7 stanął pomnik Miechowity dłuta Marka Maślańca. Był także członkiem Komitetu Honorowego Budowy Pomnika Macieja z Miechowa w rodzinnym mieście tego lekarza – Miechowie.

Wielką pasją Profesora była kolekcja medali związanych z medycyną. Nie tylko zbierał je wytrwale, lecz również dbał o to, by powstawały nowe, współpracując od lat z artystką Małgorzatą Kot. W 2018 r. ukazała się książka „Medale medyczne Małgorzaty Kot” jego autorstwa, dokumentująca dorobek i znaczenie medalierstwa medycznego jako jednego ze środków dokumentowania przeszłości. Temu też celowi służyła książka Profesora „Medale lekarzy krakowskich w zbiorach Muzeum Wydziału Lekarskiego Uniwersytetu Jagiellońskiego” (1995), a także wychodzące od Niego inicjatywy fundowania tablic komemoratywnych. Wśród nich znajdują się te poświęcone Władysławowi Szumowskiemu i Andrzejowi Badurskiemu.

Profesora interesowały również problemy etyczne w medycynie, czemu niejednokrotnie dawał wyraz zarówno w piśmie, jak i podczas wykładów. Współorganizował cykliczne sympozja „Ból i Cierpienie”, które gromadziły wokół problemów deontologicznych ludzi różnych profesji, środowisk i poglądów, wpisując się na trwałe w przestrzeń spotkań naukowych naszego miasta.

Przez wiele lat był prezesem Krakowskiego Towarzystwa Miłośników Historii Medycyny oraz prezesem Stowarzyszenia Absolwentów Wydziałów Medycznych (SAWM), którym poświęcał wiele czasu i trudu. Widział w nich naturalne środowisko dla krzewienia, jak to często podkreślał, kultury medycznej. Szukał sojuszników i wsparcia dla swojej pracy, idei i marzeń. Potrafiono to docenić. W 2005 r. towarzystwo Lekarskie Krakowskie (TLK) wyróżniło Profesora medalem im. Marka Sycha, a w 2013 r., podczas jubileuszu 50-lecia istnienia SAWM, odznaczyło medalem Medicus Laurentius. Był członkiem honorowym Towarzystwa Lekarskiego Krakowskiego, przez wiele lat jego skarbnikiem, działał w ramach tegoż towarzystwa w Komisji Historycznej, a także wchodził w skład sądu koleżeńskiego. W 2005 r. Towarzystwo Lekarskie Warszawskie nadało profesorowi godność członka honorowego.

W latach 1999–2006 profesor pełnił funkcję zastępcy przewodniczącego Komisji Historii i Filozofii Medycyny krakowskiego Oddziału Polskiej Akademii Nauk. Był członkiem Rady Naukowej Instytutu Historii Nauki PAN w Warszawie. W 1985 r. został członkiem Société Internationale d’Histoire de la Médecine (SIHM) i w tym samym roku L’Association Européenne des Musées d’Histoire des Sciences Médicales (AEMHSM). W latach 2000–2007 był redaktorem naczelnym „Archiwum Historii i Filozofii Medycyny”, jednego z najważniejszych czasopism dla naszego środowiska.

• 17 maja 2026 r. – Damian Kawecki

W maju zmarł – po długiej i ciężkiej chorobie – prof. Damian Kawecki, internisty, kardiologa, naukowca i nauczyciela akademickiego.

Damian Kawecki urodził się w 1969 r.

Studia ukończył w 1994 r.

W 2000 r. obronił doktorat pod tytułem „Wartość prognostyczna oznaczania troponiny T u chorych poddanych zabiegowi przezskórnej plastyki naczyń wieńcowych”. Rok później uzyskał specjalizację w dziedzinie chorób wewnętrznych drugiego stopnia, a w 2004 r. – w dziedzinie kardiologii. W 2017 r. obronił habilitację – „Chorzy z ostrym zespołem wieńcowym o zróżnicowanym poziomie ryzyka – analiza postępowania diagnostyczno-terapeutycznego w celu poprawy rokowania”. W 2025 r. otrzymał tytuł profesora.

Od 1995 r. był zatrudniony na Śląskim Uniwersytecie Medycznym. Przez 15 lat nadzorował pracę Oddziału Intensywnej Opieki Kardiologicznej II Katedry i Oddziału Klinicznego Kardiologii w Zabrzu. To autor ponad 200 publikacji.

Damian Kawecki był związany z piłką nożną.

• 25 kwietnia 2026 r. – Jacek Sokołowski

W kwietniu zmarł Jacek Sokołowski, specjalista pediatrii i neonatologii, który w latach 2009–2025 kierował Oddziałem Neonatologii i Patologii Noworodka i Niemowlęcia w Specjalistycznym Szpitalu im. dr. Alfreda Sokołowskiego w Wałbrzychu, oddając się z pełnym zaangażowaniem pomocy najmłodszym pacjentom.

Jacek Sokołowski urodził się 8 sierpnia 1962 r. w Świdnicy. W 1987 r. z wyróżnieniem ukończył kierunek lekarski na Akademii Medycznej we Wrocławiu, dziesięć lat później uzyskał tytuł specjalisty w dziedzinie pediatrii, a w 2006 r. w dziedzinie neonatologii.

Zawodowo związany był z podmiotami medycznymi między innymi w Wałbrzychu, Świdnicy, Świebodzicach i Strzegomiu.

Był lekarzem wybitnym, oddanym swojej misji, a przede wszystkim człowiekiem o wielkim sercu. Cieszył się ogromnym szacunkiem i sympatią współpracowników oraz pacjentów. Zawsze pełen empatii, gotowy nieść pomoc, pozostanie w naszej pamięci jako osoba niezwykle życzliwa, skromna i oddana drugiemu człowiekowi.

• 22 kwietnia 2026 r. – Eugene Braunwald

Prof. Eugene Braunwald – był jedną z najbardziej wpływowych postaci w historii medycyny sercowo-naczyniowej.

Eugene Braunwald zmarł w wieku 96 lat.

Prof. Eugene Braunwald urodził się w 1929 r. Był jedną z najważniejszych postaci w historii współczesnej medycyny. Jego dorobek naukowy i kliniczny fundamentalnie zmienił sposób, w jaki rozumiemy i leczymy choroby układu krążenia.

Jako jeden z pierwszych opisał fizjologię skurczu serca i mechanizmy niewydolności krążenia. Jego prace nad ograniczeniem obszaru zawału serca stały się fundamentem współczesnego leczenia ostrego zawału.

Był wieloletnim profesorem Harvard Medical School.

To twórca i główny redaktor „Braunwald's Heart Disease”, czyli podręcznika uznawanego na całym świecie za „biblię kardiologii”. Pełnił także funkcję redaktora naczelnego prestiżowego czasopisma „The New England Journal of Medicine”.

W świecie nauki prof. Braunwald jest postacią niemal legendarną – opublikował tysiące artykułów naukowych, a jego nazwisko regularnie pojawiało się w zestawieniach najczęściej cytowanych badaczy w historii medycyny.

• 23 kwietnia 2026 r. – Łukasz Litewska

W wieku 36 lat zginął tragicznie poseł Lewicy, organizator akcji charytatywnych, Łukasz Litewka. Potrącił go samochód, kiedy jechał na rowerze.

Polska straciła człowieka o wielkim, otwartym sercu i polityka oddanego walce o prawa najsłabszych.

Polityk urodził się 9 maja 1989 r. Ukończył socjologię na wydziale Nauk Społecznych Uniwersytetu Śląskiego oraz kierunek Master of Business Administration w Wyższej Szkole Biznesu w Dąbrowie Górniczej.

Poseł znany był ze swojej dużej aktywności w mediach społecznościowych, gdzie m.in. organizował zbiórki charytatywne. Jego fundacja #TeamLitewka m.in. poprzez media społecznościowe nagłaśniała i wspierała leczenie dzieci. Reagowała na trudne sytuacje w lokalnej społeczności, zbierając środki na sprzęt rehabilitacyjny czy pomoc poszkodowanym w wypadkach.

Polityk angażował się również w sprawy dotyczące ochrony praw zwierząt.

Odszedł człowiek, który udowodnił, że empatia nie ma granic. Łukasz nie dzielił potrzebujących na ważnych i ważniejszych – z taką samą pasją walczył o zdrowie dzieci, jak i o godne życie dla skrzywdzonych zwierząt.

• 21 kwietnia 2026 r. – Tadeusz Cichocki

W kwietniu pożegnaliśmy prof. Tadeusza Cichockiego, byłego rektora Akademii Medycznej w Krakowie. Zmarł wybitny histolog, naukowiec i nauczyciel o ogromnej wiedzy, który dla wielu pokoleń studentów pozostanie mistrzem i autorytetem – dobry, szanowany i lubiany przez wszystkich człowiek.

Prof. Tadeusz Cichocki był rektorem Akademii Medycznej im. Mikołaja Kopernika w Krakowie (obecnie Collegium Medicum Uniwersytetu Jagiellońskiego) w latach 1987–1990, wybitnym histologiem, badaczem i dydaktykiem o ogromnej wiedzy, który dla swoich współpracowników oraz studentów pozostanie mistrzem i autorytetem.

Tadeusz Cichocki urodził się w 1936 r. w Będzinie. W 1960 r. został absolwentem Akademii Medycznej im. Mikołaja Kopernika w Krakowie. Przez całe swoje zawodowe życie pozostawał związany z histologią – jako kierownik Zakładu Histologii od 1971 r., a od 1997 r. do przejścia na emeryturę w 2007 r. – jako kierownik Katedry Histologii.

Prof. Cichocki był wspaniałym mówcą i wykładowcą, lubianym i szanowanym przez studentów. Znakomicie sprawdzał się też w funkcjach organizacyjnych:

• był prodziekanem (1975–1978),
• dziekanem Wydziału Lekarskiego (1978–1981),
• rektorem Akademii Medycznej (1987–1990).

Jednocześnie pełnił funkcje społeczne – między innymi w Ministerstwie Zdrowia i w Polskiej Akademii Nauk.

Jako rektor Akademii Medycznej im. Mikołaja Kopernika przeprowadził ją przez trudny okres zmian ustrojowych i istotnie przyczynił się do tego, że po ponownym połączeniu z Uniwersytetem Jagiellońskim, już jako Collegium Medicum, stała się ona czołową uczelnią medyczną w Polsce.

Szczególne zasługi prof. Tadeusz Cichocki miał w dziedzinie rozwoju i usprawnienia kształcenia doktorantów, co zaskutkowało wzrostem liczby wywodzących się z Uniwersytetu Jagiellońskiego lekarzy prowadzących działalność naukową na międzynarodowym poziomie.

Działalność naukowa prof. Cichockiego dotyczyła głównie wykazania wpływu cząsteczek „średniej wielkości” na układ odpornościowy w przebiegu mocznicy, wykorzystania mikrosondy protonowej do opisu fizjologicznego i patologicznego procesu mineralizacji kości, wykrycia związku między mineralizacją a składem i strukturą macierzy kości oraz czynnikami wpływającymi na zmiany degeneracyjne homograftów zastawek serca.

Tadeusz Cichocki był dobrym, szanowanym i lubianym przez wszystkich człowiekiem, znakomitym naukowcem, mentorem kilku pokoleń studentów. Jego wytworna elegancja i nienaganne maniery w pełni uzasadniały określenie „wzorzec profesora starej daty”.

• 26 stycznia 2026 r. – Magdalena Prokopowicz

Z przykrością informujemy o śmierci dziekan Wydziału Farmaceutycznego Gdańskiego Uniwersytetu Medycznego prof. Magdaleny Prokopowicz – była cenionym naukowcem, nauczycielem akademickim wielu pokoleń studentów i autorką licznych prac naukowych.

Prof. Magdalena Prokopowicz była nauczycielem akademickim oraz profesorem nauk medycznych i nauk o zdrowiu w dyscyplinie nauki farmaceutyczne. W latach 2020–2024 pełniła funkcję prodziekana do spraw dydaktycznych Wydziału Farmaceutycznego, a od 2024 r. była dziekanem tego wydziału.

Tytuł magistra inżyniera biotechnologii uzyskała w 1994 r. na Wydziale Chemicznym Politechniki Gdańskiej. Rok później rozpoczęła studia doktoranckie w Katedrze Chemii Analitycznej Politechniki Gdańskiej pod kierunkiem śp. prof. Jacka Namieśnika, doktora honoris causa Gdańskiego Uniwersytetu Medycznego.

W 1999 r. obroniła z wyróżnieniem rozprawę doktorską pod tytułem „Gazowe mieszaniny wzorcowe sporządzane w oparciu o termiczny rozkład związków powierzchniowych”, uzyskując stopień doktora nauk chemicznych.

W 1999 r. rozpoczęła pracę w Katedrze i Zakładzie Chemii Fizycznej Akademii Medycznej w Gdańsku — początkowo jako asystent, a następnie jako adiunkt, którym pozostawała do 2021 r.

W 2012 r. uzyskała stopień doktora habilitowanego nauk farmaceutycznych na podstawie osiągnięcia naukowego pod tytułem „Otrzymywanie i charakterystyka fizykochemiczna kserożeli krzemionkowych jako stałych nośników chlorowodorku doksorubicyny – substancji o działaniu przeciwnowotworowym”. Kontynuowała badania nad zastosowaniem metody zol–żel do otrzymywania bioaktywnych kompozytów żeli krzemionkowych z substancją leczniczą, o potencjalnym wykorzystaniu jako dodatki do wszczepów w chorobowo zmienionej tkance kostnej.

Była kierownikiem, głównym wykonawcą oraz opiekunem naukowym siedmiu projektów finansowanych ze źródeł zewnętrznych. W 2020 r. uzyskała patent pod tytułem „Kompozycja farmaceutyczna do implantacji tkanki kostnej, sposób jej otrzymywania oraz zastosowanie do wytworzenia implantu do użycia do leczenia tkanki kostnej”.

1 grudnia 2021 r. została profesorem uczelni, a od 3 lutego 2023 r. profesorem nauk medycznych i nauk o zdrowiu w dyscyplinie nauki farmaceutyczne. Była promotorem trzech zakończonych przewodów doktorskich. Uczestniczyła w pracach nad zmianami programów studiów zgodnie z nowymi standardami kształcenia oraz w zespole prorektor prof. Anny Zimmermann, zajmującym się Uczelnianym Systemem Zapewnienia Jakości Kształcenia.

Była członkiem Polskiego Towarzystwa Farmaceutycznego oraz Gdańskiego Towarzystwa Naukowego. Za działalność naukową, dydaktyczną i organizacyjną była wielokrotnie wyróżniana nagrodami rektorskimi.

• 24 stycznia 2026 r. – William Foege

Zmarł amerykański lekarz i epidemiolog William Foege – pomógł w całkowitym wyeliminowaniu ospy prawdziwej na świecie.

Lekarz zmarł w wieku 89 lat.

Foege w latach 1977–1983 pełnił funkcję dyrektora Centrów Kontroli i Prewencji Chorób (CDC), był też wykładowcą Emory University, współpracował z fundacją Billa i Melindy Gatesów.

Odegrał ważną rolę w wyeliminowaniu ospy prawdziwej – pracując jako epidemiolog w Nigerii w latach 60. wraz ze współpracownikami, opracował strategię walki z tą śmiercionośną chorobą. Polegała ona na szczepieniu wszystkich, z którymi zarażeni mogli mieć kontakt.

Ostatni przypadek ospy prawdziwej odnotowano w Somalii w 1977 roku. Trzy lata później Światowa Organizacja Zdrowia uznała chorobę za zlikwidowaną.

• 2 stycznia 2026 r. – Anna Kurek

2 stycznia, w wieku 96 lat, zmarła Anna Kurek, pseudonim „Anka” – jedna z bohaterek Powstania Warszawskiego. Jako sanitariuszka i pielęgniarka od pierwszych dni sierpnia ratowała rannych powstańców, często towarzysząc im w ich ostatnich chwilach.

Anna Helena Kurek, z domu Runowska, urodziła się 20 września 1929 r. w Warszawie. Podczas okupacji mieszkała na Woli przy ul. Płockiej z rodzicami i licznym rodzeństwem. W czasie Powstania Warszawskiego przedostała się na Stare Miasto, gdzie pomagała w ochotniczym Centralnym Szpitalu Chirurgicznym nr 1 przy ul. Długiej.

• 3 grudnia 2025 r. – Ewa Pronicka

Prof. Ewa Pronicka – wybitna lekarka, pediatra, profesor nauk medycznych, jedna z najważniejszych postaci polskiej genetyki klinicznej i diagnostyki wrodzonych chorób metabolicznych. Odeszła osoba, która pozostawiła trwały ślad w historii polskiej medycyny i rozwoju pediatrii w Polsce.

Ewa Pronicka urodziła się 28 maja 1936 r. w Warszawie w rodzinie lekarskiej.

W 1939 r. krótko mieszkała z rodziną we Lwowie, skąd wróciła do Warszawy po wybuchu II wojny światowej. W stolicy przebywała w okresie okupacji i powstania oraz w pierwszych latach powojennych. W 1948 r. rodzina przeniosła się do Szczecina, w którym tworzono Pomorską Akademię Medyczną.

To wybitna specjalistka i nauczycielka pokoleń lekarzy.

Profesor była cenionym autorytetem w zakresie genetyki klinicznej, wrodzonych chorób metabolicznych oraz zaburzeń metabolizmu u dzieci, w tym między innymi zespołu Leigha. Jej dorobek naukowy, kliniczny i organizacyjny miał ogromny wpływ na sposób diagnozowania i leczenia najtrudniejszych przypadków chorób rzadkich.

Od 1977 r. kierowała Naukowo-Badawczym Zespołem Problemowym Zaburzeń Metabolicznych, tworząc podwaliny dla współczesnej diagnostyki i terapii chorób metabolicznych w Polsce. W 1980 roku odbyła prestiżowy staż w Institute of Child Health w Londynie jako stypendystka British Council, co otworzyło drogę do nowych kierunków współpracy międzynarodowej.

W instytucie prof. Pronicka pełniła funkcję ordynatora Oddziału Chorób Metabolicznych, przekształcając go w jeden z najważniejszych ośrodków referencyjnych w kraju. Wniosła ogromny wkład również jako członek Komisji Bioetycznej Centrum Zdrowia Dziecka, gdzie z wyjątkową wrażliwością i odpowiedzialnością pochylała się nad trudnymi dylematami etycznymi związanymi z leczeniem dzieci.

W latach 2000–2003 była także zastępcą dyrektora do spraw nauki w Instytucie „Pomnik – Centrum Zdrowia Dziecka”, przyczyniając się do rozwoju działalności badawczej jednostki naukowej.

Jej dorobek naukowy zmienił oblicze medycyny.

Zakres badań prof. Pronickiej obejmował między innymi:

• patofizjologię i leczenie krzywicy niedoborowej,
• diagnostykę i terapię wrodzonych chorób metabolicznych,
• glikogenozy i kwasice organiczne,
• nowatorskie metody leczenia rodzinnej krzywicy hipofosfatemicznej.

Profesor była autorką i współautorką licznych publikacji, które stanowią kluczowe pozycje w literaturze dotyczącej chorób metabolicznych. Kierowała wieloma projektami badawczymi, także międzynarodowymi, znacząco wzmacniając pozycję polskiej pediatrii na świecie. Ewa Pronicka była członkiem wielu organizacji i towarzystw naukowych, a za dokonania została uhonorowana między innymi:

• Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski,
• Srebrnym Krzyżem Zasługi,
• Odznaką Honorową „Za wzorową pracę w służbie zdrowia”,
• Odznaką Honorową Gryfa Szczecińskiego,
• Tytułem Honorowego Członka Polskiego Towarzystwa Pediatrycznego.
  

Prof. Ewa Pronicka była wybitną lekarka, naukowcem i mentorem wielu pokoleń specjalistów, a także człowiekiem o ogromnym sercu, życzliwości i oddaniu najmłodszym pacjentom.

Bliskim i współpracownikom składamy najszczersze wyrazy współczucia.