Przełom w leczeniu raka płuca? Ryzyko progresji mniejsze o 81 proc.

Siedmioletnia analiza badania CROWN potwierdza przełomową skuteczność leku lorlatynib w porównaniu z kryzotynibem u pacjentów z wcześniej nieleczonym, zaawansowanym lub przerzutowym niedrobnokomórkowym rakiem płuca (NDRP) z obecnością rearanżacji genu ALK.

Wyniki, które ogłosiła firma Pfizer pokazują najdłuższy dotąd odnotowany czas przeżycia wolnego od progresji choroby w tej grupie chorych. Po siedmiu latach od rozpoczęcia leczenia 55 proc. pacjentów otrzymujących lorlatynib pozostawało przy życiu bez progresji choroby, podczas gdy w grupie leczonej kryzotynibem odsetek ten wynosił jedynie 3 proc. Co więcej, mediana przeżycia wolnego od progresji (PFS) dla tego preparatu nadal nie została osiągnięta, co oznacza, że ponad połowa pacjentów nie doświadczyła progresji choroby nawet po siedmiu latach obserwacji.

Badanie wykazało również 81 proc. redukcję ryzyka progresji lub zgonu w porównaniu z kryzotynibem (HR=0,19). 

Pełne wyniki analizy zostały zaprezentowane podczas ASCO Annual Meeting 2026 oraz równocześnie opublikowane w czasopiśmie „Annals of Oncology”. 

– Zaktualizowane wyniki badania CROWN pokazują bezprecedensowe długoterminowe korzyści kliniczne. Szacunki wskazują, że większość pacjentów leczonych lekiem lorlatynib pozostawała przy życiu i bez progresji choroby po siedmiu latach. Choć bezpośrednie porównania między badaniami nie są możliwe, wydaje się, że jest to najdłuższy dotąd odnotowany czas przeżycia wolnego od progresji w zaawansowanym lub przerzutowym raku płuca – powiedział Jeff Legos, Chief Oncology Officer w Pfizer.

Skuteczna kontrola przerzutów do mózgu

Jednym z największych wyzwań w leczeniu ALK-dodatniego raka płuca pozostają przerzuty do ośrodkowego układu nerwowego. Lek lorlatynib został zaprojektowana tak, aby skutecznie przenikać przez barierę krew–mózg oraz zwalczać mutacje odpowiedzialne za rozwój oporności na wcześniejsze inhibitory ALK.

Siedmioletnia analiza wykazała:

• 94 proc. redukcję ryzyka progresji wewnątrzczaszkowej,
• brak nowych przypadków progresji w mózgu po pierwszych 30 miesiącach leczenia,
• nieosiągniętą medianę czasu do progresji wewnątrzczaszkowej dla lorlatynibu,
• medianę czasu do progresji wewnątrzczaszkowej wynoszącą 16,4 miesiąca dla kryzotynibu. 

– W momencie przeprowadzania analizy aż 44 proc. uczestników badania nadal kontynuowało leczenie lorlatynibem, podczas gdy w grupie kryzotynibu było to jedynie 3 proc. pacjentów. Te siedmioletnie wyniki są wyjątkowe nie tylko ze względu na trwałość odpowiedzi na leczenie, ale również dlatego, że zmieniają oczekiwania lekarzy i pacjentów wobec terapii zaawansowanego raka płuca. Tak długotrwałe korzyści płynące z codziennego leczenia doustnego były trudne do wyobrażenia jeszcze dekadę temu  – powiedział Tony Shu-Kam Mok, główny badacz badania CROWN.

Nowa perspektywa dla pacjentów z ALK-dodatnim NDRP

ALK-dodatni niedrobnokomórkowy rak płuca stanowi około 3–5 proc. wszystkich przypadków NDRP. Choroba częściej dotyczy osób młodszych oraz pacjentów, którzy nigdy nie palili lub palili niewiele. W tej grupie chorych przerzuty do mózgu mogą rozwinąć się nawet u 25–40 proc. pacjentów w ciągu dwóch lat od rozpoznania. 

– Za każdym badaniem klinicznym stoi człowiek, który może dalej żyć swoim życiem – wychowywać dzieci, rozwijać karierę zawodową i realizować plany bez progresji choroby nowotworowej. Te wyniki pokazują, że długoterminowa kontrola choroby jest możliwa – powiedział Kenneth Culver, dyrektor ds. badań i spraw klinicznych organizacji ALK Positive. 

Profil bezpieczeństwa zgodny z wcześniejszymi obserwacjami

Siedmioletnia analiza nie wykazała nowych sygnałów bezpieczeństwa. Najczęściej zgłaszane działania niepożądane związane z leczeniem lekiem lorlatynib obejmowały m.in. obrzęki, przyrost masy ciała, neuropatię obwodową, zaburzenia poznawcze i nastroju, nadciśnienie tętnicze, hipercholesterolemię oraz hipertriglicerydemię.

 Działania niepożądane stopnia 3. lub 4. wystąpiły u 77 proc. pacjentów leczonych tym preparatem oraz u 57 proc. pacjentów otrzymujących kryzotynib. Trwałe przerwanie leczenia z powodu działań niepożądanych związanych z terapią odnotowano odpowiednio u 5% i 6 proc. chorych.

Badanie CROWN

Badanie objęło 296 pacjentów z wcześniej nieleczonym, zaawansowanym ALK-dodatnim niedrobnokomórkowym rakiem płuca. Uczestnicy zostali losowo przydzieleni do leczenia lorlatynibem lub kryzotynibem. Pierwszorzędowym punktem końcowym było przeżycie wolne od progresji oceniane przez niezależny komitet centralny. Analiza całkowitego przeżycia (OS) jest nadal prowadzona.