To dlatego z wiekiem przybywa tłuszczu na brzuchu
Z wiekiem w organizmie pojawia się szczególny typ komórek macierzystych, który stymuluje tworzenie nowej tkanki tłuszczowej, zwłaszcza w okolicy brzucha.
Wynika to z pracy naukowej zatytułowanej „Distinct adipose progenitor cells emerging with age drive active adipogenesis”1, opublikowanej w prestiżowym czasopiśmie „Science”.
Odkrycie to może pomóc w opracowaniu nowatorskich metod zapobiegania otyłości brzusznej związanej ze starzeniem się organizmu.
Zmiana składu ciała to nie tylko estetyka
Jak przypominają autorzy publikacji – zespół naukowców z City of Hope Medical Center oraz Uniwersytetu Kalifornijskiego w Los Angeles (UCLA), którym kierowali dr Qiong Wang oraz dr Adolfo Garcia-Ocana – wraz z upływem lat skład ciała ulega wyraźnej zmianie: ubywa masy mięśniowej, a przybywa tkanki tłuszczowej. U wielu osób oznacza to stopniowe zwiększanie obwodu talii, nawet jeśli ogólna waga nie ulega większym wahaniom. Nie jest to jedynie problem estetyczny – nadmiar tłuszczu trzewnego (brzusznego) wiąże się m.in. z zaburzeniami metabolicznymi, cukrzycą typu 2 oraz chorobami układu krążenia. Dotychczas nie było jednak jasne, dlaczego proces starzenia tak silnie sprzyja akumulacji tłuszczu właśnie w tym rejonie.
Na tropie nowych komórek tłuszczowych
Badacze postanowili sprawdzić, czy u podłoża tego zjawiska leży nie tylko powiększanie się istniejących już adipocytów (komórek tłuszczowych), lecz także powstawanie zupełnie nowych. Skupili się na białej tkance tłuszczowej, będącej głównym magazynem nadmiaru energii w organizmie. Przeanalizowali w niej tzw. komórki progenitorowe adipocytów, czyli prekursory zdolne do przekształcania się w dojrzałą tkankę.
Eksperyment z komórkami progenitorowymi
W jednym z eksperymentów przeszczepili młodym myszom wspomniane komórki progenitorowe, pobrane zarówno od młodych, jak i starszych zwierząt. Okazało się, że prekursory pochodzące od starszych osobników prowadziły do powstawania znacznie większej liczby nowych komórek tłuszczowych. Gdy natomiast sytuację odwrócono i komórki od młodych dawców trafiły do starszych myszy, proces ten był mało efektywny.
Zdaniem dr Qiong Wang oznacza to, że komórki pobrane od starszych organizmów same w sobie mają zakodowaną większą skłonność do namnażania tłuszczu, niezależnie od środowiska, do jakiego trafią.
Przełomowe odkrycie populacji CP-A
Aby lepiej zrozumieć ten mechanizm, naukowcy wykorzystali sekwencjonowanie RNA pojedynczych komórek – metodę pozwalającą precyzyjnie ocenić aktywność genów. U młodych myszy komórki progenitorowe były stosunkowo uśpione. W średnim wieku ich aktywność gwałtownie rosła, a wraz z nią zdolność do tworzenia nowej tkanki tłuszczowej.
Badacze odkryli, że z wiekiem część tych struktur przekształca się w nowo opisaną populację, którą nazwano CP-A. Pojawiała się ona wyłącznie u starzejących się zwierząt i wyjątkowo łatwo transformowała w dojrzałe adipocyty. Udało się również wskazać mechanizm uruchamiający ten proces – kluczową rolę odgrywa w nim receptor LIFR, uczestniczący w komunikacji międzykomórkowej.
Potwierdzenie procesów u ludzi
Na koniec autorzy sprawdzili, czy podobne procesy zachodzą u ludzi. Analiza próbek ludzkiej tkanki tłuszczowej wykazała, że u osób w średnim wieku występowały komórki niemal bliźniacze do mysich CP-A, a ich liczba była wyraźnie większa niż u młodszych uczestników. Podobnie jak u gryzoni charakteryzowały się one wyjątkową łatwością generowania nowej tkanki.
Zdaniem naukowców to odkrycie otwiera drzwi do stworzenia nowoczesnych terapii otyłości brzusznej. Jeśli uda się dokładniej poznać mechanizmy sterujące komórkami CP-A, w przyszłości możliwe będzie opracowanie leków ograniczających ich aktywność lub całkowicie eliminujących je z organizmu.
Przypis:
Przeczytaj także: „Otyłość z powodu traumy”.
