Tysiące chorujących Ukraińców bez prawa do leczenia
W lutym w publicznym systemie leczyło się przeszło 32 tys. uchodźców z Ukrainy, a w marcu ich liczba spadła do niespełna 7 tys. Był to skutek wygaszenia tzw. specustawy ukraińskiej. Co ciekawe, obywatele tego kraju w 2025 r. wpłacili na ochronę zdrowia więcej, niż kosztowało ich leczenie – podał Narodowy Fundusz Zdrowia.
Po 5 marca, a więc po wygaszeniu niektórych przepisów tzw. specutawy ukraińskiej, z bezpłatnego leczenia mogą korzystać jedynie Ukraińcy, którzy są ofiarami tortur, dzieci i kobiety w ciąży. Pozostali obywatele Ukrainy, którzy uciekli do Polski przed wojną, muszą płacić składkę zdrowotną, by móc korzystać z publicznego systemu.
Polskie Forum Migracyjne (PFM) alarmuje, że bez opieki medycznej zostały niektóre osoby starsze, schorowane czy w trakcie leczenia ratującego życie. By im pomóc, PFM wspólnie z portalem OKO.press zebrało blisko 1,8 mln zł.
W internecie krążą dezinformacje, które sugerują, że obywatele Ukrainy są uprzywilejowani w dostępie do publicznego systemu ochrony zdrowia w naszym kraju. Demagog.pl podał, że w mediach popularność zdobyła historia chorego seniora z Polski, który rzekomo szukał swojego odpowiednika z Ukrainy, by ten pomógł mu pozyskać potrzebny lek za darmo. Nagranie na ten temat przygotował m.in. publicysta Wojciech Cejrowski, a informacje udostępnili także politycy. Pod wpisami pojawiły się opinie, że Polacy są traktowani jak obywatele drugiej kategorii.
Z informacji Narodowego Funduszu Zdrowia wynika, że w lutym 2026 r. z leczenia „na NFZ” na podstawie tzw. specustawy ukraińskiej skorzystało 32 147 osób, co kosztowało 32,7 mln zł. W marcu było to 6853 uchodźców z Ukrainy, a koszt udzielonych im świadczeń wyniósł 5,3 mln zł.
Leczenie jednego uchodźca wyniosło w lutym średnio 1017 zł, a w marcu średnio 776 zł. Wynika z tego, że poza systemem znalazły się osoby, które wymagały droższych, specjalistycznych świadczeń.
Dodatkowa opłata, nawet 18 tys. zł
Prezes Polskiego Forum Migracyjnego Agnieszka Kosowicz stwierdziła, że objęcie osób chorych ubezpieczeniem zdrowotnym nie zawsze jest możliwe, gdyż niektóre placówki NFZ odmawiają zawarcia umowy ubezpieczenia osobom z ukraińską emeryturą. Co więcej, fundusz nie uznaje za okres składkowy czasu, kiedy osoby z Ukrainy miały prawo do świadczeń na podstawie specustawy, i nalicza dodatkową opłatę, która wynosi nawet 18 tys. zł.
Z danych NFZ wynika ponadto, że obywatele Ukrainy płacą więcej na ochronę zdrowia, niż kosztuje ich leczenie. Fundusz przekazał, że w 2025 r. suma składek zdrowotnych wpłaconych przez obywateli Ukrainy wyniosła 4,2 mld zł. Koszt świadczeń udzielonych Ukraińcom w ubiegłym roku to 2,5 mld zł.
Po ataku Rosji na Ukrainę 24 lutego 2022 r. Polska stworzyła przepisy umożliwiające legalny pobyt uchodźców z Ukrainy i korzystanie przez nich z opieki zdrowotnej bez ubezpieczenia zdrowotnego w Polsce, czyli tzw. specustawę ukraińską. Przepisy te są stopniowo wygaszane. Według MSWiA od 24 lutego 2022 r. do 31 grudnia 2024 r. około 1,6 mln osób, głównie kobiet i dzieci, znalazło schronienie w Polsce.
Przeczytaj także: „Lista leków zagrożonych wywozem”.
