Mammografia wykryje nowotwór piersi, zanim da on przerzuty

Od lat zbyt mało Polek bada piersi – zaalarmował dr Rudnicki. W rozmowie z PAP przypomniał, że darmowa mammografia przysługuje kobietom w wieku od 45 do 74 lat i nie potrzeba na nią żadnego skierowania. Sam proces diagnostyczny wygląda następująco: jeśli pierwsze badanie wzbudzi niepokój lekarzy, pacjentka jest kierowana na szczegółowe badania, takie jak dodatkowa mammografia i USG, a w razie konieczności – także na biopsję.

USG nie ma udowodnionej skuteczności jako samodzielny skrining

Jak powiedział dr Rudnicki, istotnym problemem jest powszechne przekonanie, że badanie USG jest wystarczającą formą profilaktyki. – USG piersi nie ma udowodnionej skuteczności jako samodzielny skrining. Upewnianie pacjentek w tym błędnym przekonaniu obniża frekwencję na badaniach mammograficznych – podkreślił. W jego opinii kolejną kluczową barierą jest lęk – nawet w dużych ośrodkach miejskich (powyżej 100 tysięcy mieszkańców) pacjentki rezygnują z mammografii ze strachu, karmiąc się szkodliwym mitem, jakoby to badanie mogło wywołać raka piersi.

– O bólu najczęściej mówią osoby, które nie miały badania. Obliczono, że ucisk na pierś podczas mammografii to ok. 12 kilogramów – tyle waży niewielki piesek, którego często bierze się na ręce – podkreślił dr Rudnicki. Jak wyjaśnił, ucisk podczas badania jest bardzo ważny, bo zmniejsza dawkę promieniowania potrzebną do uzyskania obrazu, pozwala ustabilizować piersi i sprawia, że mniejsze struktury stają się lepiej widoczne.

Dostęp do mammografii dla kobiet z mniejszych miejscowości

W większości polskich miast badanie jest w pełni dostępne stacjonarnie. – Oczywiście są miejsca, gdzie najbliższy stacjonarny mammograf jest, powiedzmy, oddalony o 50, 60 kilometrów, ale w Polsce działa rozbudowana sieć mammobusów – powiedział ekspert. 

Jak poinformowało Ministerstwo Zdrowia, kobiety z mniejszych miejscowości mogą zaprosić taki mammobus do miejsca zamieszkania – warunkiem jest zebranie grupy kobiet chętnych do wykonania badania. Jak zapewnił radiolog, maszyny, które są montowane w mammobusach, spełniają wszystkie wymogi.

Przygotowanie do badania jest bardzo proste – należy pamiętać o jednej rzeczy: tego dnia nie używamy antyperspirantów, które posiadają w składzie sole różnych metali – w niektórych przypadkach mogą one imitować raka piersi. Radiolog podkreślił, że na badanie najlepiej założyć bluzkę i spodnie (pacjentki zdejmują górną część ubrania). 

Rak piersi to nie wyrok, ale ważna jest profilaktyka ►Rak piersi to najczęstszy nowotwór diagnozowany u kobiet. Jego rozpoznanie nie jest obecnie wyrokiem, dysponujemy nowoczesnymi metodami leczenia, które pozwalają pacjentkom na powrót do zdrowia i pełni życia. Kluczowa pozostaje jednak profilaktyka, ponieważ im wcześniej zmiany zostaną wykryte, tym łatwiej je wyleczyć.

Zapytany o to, czy implanty piersi są przeciwwskazaniem, dr Rudnicki uspokoił, że badanie jest jak najbardziej możliwe i bezpieczne – po prostu wykonuje się je w specjalnym protokole (zdjęcia wykonuje się z objęciem całego implantu i większej części piersi, ale z mniejszym uciskiem, żeby nie uszkodzić implantu oraz kolejne ujęcia z uciśnięciem jedynie części tkankowej piersi).

Jak wyjaśnił specjalista, promieniowanie jonizujące ma pewien wpływ na organizm, jednak zysk z wykonania mammografii, czyli istotne zmniejszenie ryzyka zgonu wywołanego rakiem piersi, jest znacznie wyższy niż skutki uboczne badania. – Mammografię profilaktyczną należy wykonywać co dwa lata. Nowotwór piersi najczęściej rośnie niezauważony, jednak badanie co dwa lata wystarczy, by wykryć go, zanim da przerzuty. Pomiędzy badaniami pamiętajmy o wykonywaniu samobadania piersi własnymi rękami – zaapelował dr Rudnicki.

Jak zachęcić społeczeństwo do diagnostyki?

Minister zdrowia 28 maja podkreśliła, że resort planuje intensywnie zachęcać pacjentów do diagnostyki. – Profilaktyka nigdy nie była w obrębie naszych rozważań co do jakichkolwiek ograniczeń. Natomiast cały czas niepokoi brak zainteresowania pacjentów badaniami profilaktycznymi – powiedziała Jolanta Sobierańska-Grenda.

Z przedstawionych przez nią danych wynika, że z mammografii korzysta zaledwie 33 proc. pacjentek. W przypadku raka szyjki macicy (którego wykrywa cytologia) wskaźnik ten wynosi dramatyczne 12 proc., a raka jelita grubego (kolonoskopia) – 15 proc. – To zdecydowanie za mało. Od kilku miesięcy zastanawiamy się, co możemy zrobić, by zachęcić społeczeństwo do korzystania z badań – powiedziała szefowa MZ. 

Przeczytaj także: „Potrójnie ujemny rak piersi – nowe możliwości leczenia”.