Ćwiczenia fizyczne skuteczne w walce z depresją

Depresja pozostaje jednym z największych wyzwań zdrowia publicznego na świecie. Choć standardem leczenia są farmakoterapia i psychoterapia, wielu pacjentów poszukuje alternatywnych ścieżek powrotu do zdrowia. Najnowsza aktualizacja przeglądu Cochrane, obejmująca dane do listopada 2023 roku, podsumowuje wiedzę z 73 badań klinicznych (prawie 5 tys. uczestników), próbując odpowiedzieć na pytanie, czy ćwiczenia fizyczne są faktycznie lekarstwem na depresję.

Analiza dostępnych dowodów sugeruje, że aktywność fizyczna może być umiarkowanie skuteczniejsza w redukcji objawów depresji niż brak jakiegokolwiek leczenia lub standardowa opieka. Warto jednak zachować ostrożność – gdy badacze zawęzili analizę wyłącznie do eksperymentów o najwyższym rygorze metodologicznym, obserwowana korzyść z ćwiczeń okazała się mniejsza.

Niezwykle interesująco wypadają porównania bezpośrednie ze standardowymi metodami leczenia. Wyniki sugerują, że ćwiczenia fizyczne mogą być równie skuteczne co psychoterapia czy leki przeciwdepresyjne. W analizowanych badaniach nie wykazano istotnych różnic w redukcji objawów między grupą „sportową” a grupami leczonymi konwencjonalnie. Oznacza to, że dla części pacjentów regularny ruch może stanowić pełnoprawną alternatywę terapeutyczną, choć w przypadku porównania z lekami dowody nie są tak silne.

Autorzy przeglądu studzą jednak entuzjazm, wskazując na istotne braki w jakości badań. Głównym problemem jest brak możliwości „zaślepienia” próby (pacjent wie, że ćwiczy), co w połączeniu z subiektywnymi ankietami oceny nastroju może zafałszowywać wyniki. Co więcej, mimo dodania do analizy aż 35 nowych badań w porównaniu z poprzednią wersją raportu, ogólne wnioski o skuteczności ćwiczeń zmieniły się w niewielkim stopniu. Brakuje również twardych danych na temat długoterminowych efektów takiej terapii.

Podsumowując, ćwiczenia fizyczne jawią się jako obiecująca opcja terapeutyczna – lepsza niż bierność i potencjalnie porównywalna z leczeniem farmakologicznym lub psychologicznym. Nauka wciąż potrzebuje jednak precyzyjniejszych danych, by określić, dla kogo i jaka dawka ruchu będzie najlepsza.