AI w ochronie zdrowia i podążanie ścieżką pacjenta
PAP/Piotr Nowak
W dniach 20-22 października w Seulu odbywał się 49. Światowy Kongres Szpitali. 21 października stolica Korei Południowej gościła także World Bio Summit 2026, organizowany przez Światową Organizację Zdrowia (WHO) oraz ministerstwo zdrowia Korei (Minister of Health and Welfare of the Korea). O tym, jakie tematy poruszany były podczas obu tych wydarzeń opowiedział „Menedżerowi Zdrowia” prof. Jarosław J. Fedorowski, prezes Polskiej Federacji Szpitali oraz przewodniczący Rady Programowej „Menedżera Zdrowia”.
Prof. Fedorowski wyjaśnił, że Światowy Kongres Szpitali to jedyne takie wydarzenie organizowane przez Światową Federację Szpitali (której Polska Federacja Szpitali jest członkiem). Gromadzi ono przedstawicieli organizacji szpitalnych z całego świata. W tym roku do Seulu przyjechało ponad 1700 osób.
Tegoroczne końcowe przesłanie konferencji (take home message) dotyczyło tego, że menedżerowie ochrony zdrowia (ci, którzy w danym kraju pełnią funkcje organizatorów systemu ochrony zdrowia, ale też medycy) powinni umieć podążać ścieżką pacjenta. Starając się przy tym tę ścieżkę optymalizować.
Prof. Fedorowskie przywołał też dyskusje o celach stawianym współcześnie systemom opieki zdrowotnej. – My wszyscy już dążymy na całym świecie w kierunku value based healthcare, czyli opiece zdrowotnej opartej na wartości, jaką ona niesie dla pacjenta – powiedział. Przypomniał, że w polskich rozmowach o modelach opieki nad pacjentem mówi się często o potrzebie odwracania piramidy świadczeń. Tymczasem w systemach, które mają opinię najlepszych na świecie, dyskutuje się dziś raczej o cyklu czy też kontinuum opieki nad pacjentem.
Deklaracja o AI w ochronie zdrowia
Prof. Fedorowski przedstawił także najważniejsze założenia deklaracji dotyczącej wykorzystania AI w ochronie zdrowie, przyjętej podczas World Bio Summit 2026. – Jako Światowa Federacja Szpitali poparliśmy tę deklarację – wyjaśnił.
Tłumaczył, że treść deklaracji wskazuje na odejście od entuzjazmu i pojmowania sztucznej inteligencji jako czegoś, co nas będzie wyręczać. – Dr Tedros Adhanom Ghebreyesus, dyrektor generalny Światowej Organizacji Zdrowia porównał sztuczną inteligencję do noża, czyli narzędzia, które może być bardzo pomocne, na przykład jako skalpel chirurga, ale może być też bardzo niebezpieczne – jako narzędzie w rękach nożownika – powiedział Fedorowski.
– Sztuczna inteligencja w ochronie zdrowia według deklaracji seulskiej powinna być tak traktowana. Jako ludzie powinniśmy być absolutnie rękojeścią, która tym nożem kieruje. Powinniśmy na każdym etapie rozumieć, co stoi za działaniami AI (na jakiej podstawie wyciąga takie czy inne wnioski medyczne i terapeutyczne) – mówił w rozmowie z „Menedżerem Zdrowia” prof. Fedorowski.
W deklaracji „Seoul Declaration on AI in Healthcare for Responsible Innovation and Global Solidarity” czytamy m.in. „Uznajemy, że sztuczna inteligencja może zrewolucjonizować zapobieganie chorobom, diagnostykę i leczenie, opracowywanie nowych leków, szczepionek i wyrobów medycznych, a także rozwój usług opieki zdrowotnej, rehabilitację i opiekę nad pacjentami, funkcjonowanie placówek ochrony zdrowia oraz reagowanie na zagrożenia zdrowia publicznego. Jednocześnie dostrzegamy, że nadal istnieją istotne luki w dowodach dotyczących skuteczności AI w rzeczywistych warunkach, jej wpływu na wyniki zdrowotne całych populacji i zrównoważony rozwój, a gotowość do wdrażania tych rozwiązań różni się w zależności od kraju i środowiska ich stosowania”.
Dokument porusza takie aspekty jak odpowiedzialność za decyzje i działania podejmowane przy wsparciu AI, bezpieczeństwo pacjentów, bezpieczeństwo danych, świadomość ryzyk związanych z wykorzystaniem algorytmów oraz ograniczeń, z jakim podlegają te narzędzia.
Omawiając deklarację prof. Fedorowski wskazał, że jest ona bardzo solidarnościowa i racjonalna. Zostały w niej także poruszone kwestie tego, kto ponosi odpowiedzialność za skutki wdrożenia AI. Spoczywa ona oczywiście na medykach i organizatorach systemu ochrony zdrowia. Jednak w deklaracji jest też mowa o odpowiedzialności kreatorów AI i firm technologicznych będących dostawcami tych rozwiązań.
Cała wypowiedź poniżej. Pod wideo dalsza część tekstu.
Promocja na arenie międzynarodowej
Podsumowując udział polskiej reprezentacji w Światowym Kongresie Szpitali zdradził m.in., że Polska Federacja Szpitali stara się o zorganizowanie tego wydarzenia w Polsce (a dokładnie – w Krakowie). Wstępie planowana data to rok 2030. Zachęcił także przedstawicieli polskiej branży do udziały w wydarzeniach międzynarodowych (np. w kolejnym Światowym Kongresie Szpitali, który jesienią przyszłego roku odbędzie się w Rzymie). Takie doświadczenie poszerza perspektywę, ale też może stać się okazją do promocji na arenie międzynarodowej (Polski jako kraju, szpitala czy marki osobistej).
– Polskim akcentem na kongresie w Seulu było wyróżnienie dla Międzynarodowego Centrum Słuchu i Mowy Medincus (głównie za pracę dotyczącą algorytmów w diagnostyce zaburzeń słuchu). Warto się zgłaszać do światowych dla nagród szpitali – powiedział prof. Fedorowski. Wyjaśnił, że porównując dokonania laureatów pierwszych miejsc z innych krajów z tym, jakie dokonania mają polskie placówki – mogłyby one śmiało ubiegać się o nagrody – powiedział prof. Fedorowski.
Problemy szpitali to nie tylko polska domena. Czy AI pomoże w ich rozwiązywaniu?
Prof. Fedorowski mówił także o problemach, z jakim borykają się placówki szpitalne w różnych krajach. Nie jest to polską domeną. Wyjaśnił, że trudności finansowe mają również placówki funkcjonujące w krajach o największych zasobach, takich jak na przykład Szwajcaria.
W związku z tym „Menedżer Zdrowia zapytał prof. Fedorowskiego, czy temat sztucznej inteligencji na kongresie i World Bio Summit pojawiał się w kontekście potencjalnych oszczędności i zwiększania dostępności do świadczeń dla pacjentów? Prof. Fedorowski podkreślił, że wśród zarządzających szpitalami z całego świata cały czas dominuje przekonanie, że ich nadrzędnym celem jest leczenie. – Czyli wynik finansowy szpitala nie może być na pierwszym miejscu. Co nie znaczy oczywiście, że mamy pogrążać szpitale zarządzając nimi w jakiś bezsensowny sposób, proszę tak tego nie zrozumieć – zastrzegł.
Tłumaczył, że podczas obu wydarzeń rozmawiano o AI w medycynie w kontekście ewentualnych oszczędności i ułatwień dla pacjentów, dzięki którym będą oni mogli sprawniej poruszać się w systemie, a ich ścieżka będzie odpowiadać na ich rzeczywiste potrzeby zdrowotne.
Przeczytaj także: „Czy istnieje polska wizja zdrowia? ►”
