Bezpieczeństwo lekowe oparte na polskim API

– Minęło już siedem lat, od kiedy rozpocząłem pracę w Ministerstwie Zdrowia. Początkowo byłem sceptyczny, zwłaszcza obserwując wyzwania w obszarze refundacji leków, jednak dziś mogę powiedzieć, że pracuję w tak zwanych złotych czasach refundacyjnych. Z roku na rok dostępność terapii rośnie i nie widać obecnie zagrożeń dla tego trendu – rozpoczął refleksyjnie Mateusz Oczkowski podczas debaty na konferencji Priorytety w Ochronie Zdrowia 2026.

– Dziś wyzwaniem jest przede wszystkim lepsze zarządzanie tym, co już mamy. Pacjenci żyją dłużej dzięki innowacyjnym lekom, dlatego musimy zapewnić im stabilny dostęp do terapii  – zaznaczył. 

Polityka lekowa na nowe czasy

Jak wskazał, dokument „Polityka Lekowa Państwa”, nad którym pracuje resort zdrowia, zostanie dostosowany do zmian, jakie nastąpiły w zakresie dostępu i możliwości leczenia.

– Będzie odnosił się do każdego elementu związanego z dostępem do leku, a nie tylko do samej refundacji. Chcemy podejść do tego procesu w sposób holistyczny i opracować dokument na lata – powiedział dyrektor Oczkowski.

Kluczowe znaczenie ma również nowelizacja ustawy refundacyjnej, nad którą trwają intensywne prace.

– Odnieśliśmy się do uwag branży, których było bardzo dużo, i zaproponowaliśmy nowe rozwiązania, które z jednej strony będą przyspieszały wejście na rynek nowych terapii, z drugiej – będą uwzględniały balans skupiony na lekach generycznych i polskich producentach – podkreślił ekspert.

– Nasza propozycja dotyczy racjonalizacji wydatków płatnika publicznego, jako kompromisu, i nie ma w tej chwili lepszego miejsca na taki kierunek niż ta nowelizacja. Bardzo zależy mi na tym, aby tę nowelizację doprowadzić do końca – dodał.

Priorytetem legislacja krajowa

– W ubiegłym roku skupialiśmy się głównie na działaniach międzynarodowych, natomiast obecnie priorytetem jest legislacja krajowa — musimy wrócić do fundamentów i rozwiązań, na które system czeka od lat. To będzie główny kierunek pracy departamentu w nadchodzącym roku – zaznaczył dyrektor Oczkowski.

Jak wskazał, o bezpieczeństwie lekowym mówi się dziś w całej Europie. W Polsce to Ministerstwo Zdrowia wykazuje największą inicjatywę w zakresie wzmacniania bezpieczeństwa lekowego. Pozostałe resorty angażują się w mniejszym stopniu. W Europie sytuacja jest odwrotna – tam ministerstwa zdrowia raczej marginalnie inwestują w rozwiązania legislacyjne.

– Wprowadzając kolejne rozwiązania, mamy nadzieję, że zostaną one potraktowane w inny sposób, bo czasy się zmieniły. Europa patrzy dziś inaczej na bezpieczeństwo lekowe, dlatego stworzyła między innymi listę leków krytycznych – mówił.

– Nam najbardziej zależy na rozwijaniu modelu idealnego, czyli produkcji leku w Polsce z wykorzystaniem polskiego API. To zapewnia nam pełne bezpieczeństwo lekowe – podkreślił.

Lista leków krytycznych do weryfikacji 

– Przed nami jest także zdefiniowanie w dokumencie polityki lekowej, czym jest bezpieczeństwo lekowe. Pojęcie to bywa obecnie bardzo szeroko rozumiane. Przede wszystkim resort zdrowia musi jasno określić, czym jest lek krytyczny, jaka jest perspektywa krótkoterminowa, a jaka długoterminowa, i dopasować do tych perspektyw odpowiednie rozwiązania – tłumaczył Mateusz Oczkowski.

– Teraz jest ten czas, aby zweryfikować listę leków krytycznych albo na nowo ją przygotować, stosując gotowe rozwiązania. Mam nadzieję, że stanie się to we współpracy z innymi resortami, gdyż – nie oszukujmy się – pieniądze na inwestycje muszą się pojawić. Ministerstwo Zdrowia będzie szukało w tym zakresie sposobów i ma obszary, aby to zrobić – zaznaczył dyrektor Oczkowski.

Nowości refundacyjne – zapowiedział Mateusz Oczkowski ►Jakie są priorytety refundacyjne na najbliższe kwartały, jeśli chodzi o innowacyjne terapie? Jaki obszar terapeutyczny jest najbardziej zaniedbany w przypadku leków przełomowych? Co pojawi się na kolejnej liście leków refundacyjnych?

Przeczytaj także: „Transparentne zarządzanie ryzykiem”.