Niekończący się koniec CZP

Pilotaż centrów zdrowia psychicznego trwa od 2018 r. Placówki te wdrażają model psychiatrii środowiskowej, którego celem jest zapewnienie łatwego dostępu do pomocy psychologicznej i psychiatrycznej blisko miejsca zamieszkania oraz odejście od opieki stacjonarnej. Z założenia hospitalizacje mają być ograniczone do niezbędnego minimum i krótkotrwałe.

Podstawy prawne opublikowane

Zasadniczym aktem prawnym, na mocy którego centra zyskują status rozwiązania systemowego, jest rozporządzenie ministra zdrowia z 2 października 2026 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu opieki psychiatrycznej i leczenia uzależnień dotyczące wykazu świadczeń gwarantowanych realizowanych w CZP. Natomiast kryteria wyboru ofert niezbędnych do przeprowadzenia przez NFZ postępowań konkursowych określa nowelizacja rozporządzenia ministra zdrowia z 16 października 2026 r. w sprawie szczegółowych kryteriów wyboru ofert w postępowaniu o zawarcie umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej.

Czas na zarządzenie i konsultacje

Po wydaniu zapowiadanego na listopad zarządzenia prezesa NFZ (w którym ostatecznie zdefiniuje zasady finansowania i warunki kontraktowania świadczeń) resort zorganizuje spotkania z realizatorami świadczeń.

– Będą oni mogli zadać pytania bezpośrednio przedstawicielom funduszu i otrzymać szczegółowe informacje o funkcjonowaniu CZP w nowym modelu – zapowiada Katarzyna Kopeć-Ziemczyk, dyrektor Biura Komunikacji Ministerstwa Zdrowia.

Mimo gotowości będzie bufor czasowy

Przedstawicielka resortu zapewnia, że proces kończenia pilotażu przebiega zgodnie z planem. Choć od strony prawnej i organizacyjnej wszystko jest już niemal gotowe, ministerstwo zaproponuje okres przejściowy.

– Pozostajemy otwarci na głosy pacjentów, ich organizacji oraz samych realizatorów, którzy kierowali do nas prośby dotyczące terminu wprowadzenia zmian. Analizujemy możliwość wdrożenia okresu przejściowego na pierwszy kwartał 2027 r. Nie oznacza to jednak odstąpienia od reformy – zaznacza Katarzyna Kopeć-Ziemczyk.

Podkreśla przy tym, że decyzja o buforze czasowym wynika z troski o chorych. Zbyt gwałtowna zmiana organizacyjna z dnia na dzień mogłaby wywołać u pacjentów lęk lub doprowadzić do pogorszenia ich stanu zdrowia.

Plusy, minusy i CZPGdy trwający od 2018 r. pilotaż centrów zdrowia psychicznego w końcu przejdzie do historii, ustąpi miejsca matematyce. Zgodnie z nowym rozporządzeniem przyszłe kontrakty z funduszem będą zależały od punktów dodawanych za kadry, standardy i cyfryzację oraz odejmowanych za błędy z przeszłości: obciążanie pacjentów kosztami leków, pobieranie nienależnych opłat czy angażowanie personelu o zaniżonych kwalifikacjach.    

Przeczytaj także: „Gra o CZP”.