Plan UE na walkę z kryzysem kadrowym w ochronie zdrowia

Poprawa warunków pracy, uczciwe wynagrodzenie, wsparcie zdrowia psychicznego, rozszerzenie możliwości kształcenia, szkolenia i podnoszenia kwalifikacji – takie między innymi są pomysły UE na walkę z kryzysem kadrowym w sektorze ochrony zdrowia. Europejskie organizacje zrzeszające pracowników ochrony zdrowia popierają cele Unii, apelując jednocześnie o dalsze działania.

– Stały Komitet Lekarzy Europejskich (CPME – Comité Permanent des Médecins Européens), Rada Europejskich Lekarzy Dentystów (CED – Council of European Dentists), Europejska Federacja Stowarzyszeń Pielęgniarek (EFN – European Federation of Nurses Associations) i Grupa Farmaceutyczna Unii Europejskiej (PGEU – Pharmaceutical Group of the European Union) podjęły stanowisko w sprawie przyjętej 17 września 2026 r. rezolucji Parlamentu Europejskiego dotyczącej unijnego planu reagowania na kryzys kadrowy w ochronie zdrowia (An EU health workforce crisis plan) – czytamy w komunikacie opublikowanym przez Naczelną Izbę Lekarską (NIL), która jest członkiem CPME.

Europejskie organizacje reprezentujące lekarzy, lekarzy dentystów, pielęgniarki i farmaceutów z zadowoleniem przyjmują wyrażone przez Parlament Europejski poparcie dla działań na rzecz rekrutacji i retencji kadr medycznych i budowania ich odporności oraz wzywają do podjęcia dalszych działań w następstwie przyjęcia przez parlament raportu dotyczącego kadr medycznych; apelują o przyjęcie skoordynowanej strategii unijnej mającej na celu wzmocnienie europejskich zasobów kadrowych w ochronie zdrowia.

Europejskie kadry medyczne mają kluczowe znaczenie dla odporności i stabilności systemów opieki zdrowotnej. W marcu 2025 r. CPME, EFN i PGEU zaapelowały o pełne uwzględnienie w raporcie Parlamentu Europejskiego dotyczącym kadr medycznych w UE zaleceń obejmujących trzy obszary: rekrutację, utrzymanie kadr i odporność (tzw. reguła 3R – Recruitment, Retention and Resilience).

Po przyjęciu przez parlament ostatecznej wersji raportu CPME, EFN, PGEU i CED z uznaniem przyjmują fakt, że dokument ten traktuje wspomniane priorytety jako ważny pierwszy krok w kierunku rozwiązania problemu niedoborów kadrowych w ochronie zdrowia.

Ostatnie pielęgniarki – raport „Pielęgniarki w Polsce i Europie. Analiza porównawcza”Dlaczego trzeba zadbać o zwiększenie zainteresowania zawodem pielęgniarki? Jak system poradzi sobie z opieką nad pacjentem za trzynaście lat, kiedy na rynku pracy zabraknie aż 262 tys. przedstawicielek tej profesji? Na te i inne problemy wskazuje raport „Pielęgniarki w Polsce i w Europie. Analiza porównawcza” opracowany na zlecenie „Menedżera Zdrowia”. Z dokumentu wynika jasno, że przyrost kadry jest pozorny, a opieka medyczna w coraz większym stopniu bazuje na osobach w wieku emerytalnym. Publikujemy raport w całości.

Przełożenie zaleceń na działania

Jak informuje NIL, raport Parlamentu Europejskiego odzwierciedla kluczowe zalecenia we wszystkich tych trzech obszarach:

w zakresie rekrutacji podkreśla znaczenie utrzymania wysokich standardów kształcenia i szkolenia, wspierania mentoringu oraz budowania stabilnych krajowych zasobów kadrowych, zamiast polegania na rekrutacji międzynarodowej,
w zakresie utrzymania kadr postuluje poprawę warunków pracy i zwiększenie bezpieczeństwa, godziwe wynagrodzenie, wzmocnienie dialogu społecznego, zapewnienie bezpiecznej obsady kadrowej oraz wdrożenie środków przeciwdziałających przemocy wobec pracowników ochrony zdrowia,
w zakresie odporności kadr wzywa do zapewnienia odpowiedniego i stabilnego finansowania – zarówno na szczeblu krajowym, jak i unijnym – wspierającego procesy rekrutacji i utrzymania pracowników ochrony zdrowia.

Organizacje CPME, EFN, PGEU i CED – reprezentujące łącznie ponad 5,5 miliona lekarzy, pielęgniarek, farmaceutów i lekarzy dentystów w całej Europie – apelują teraz o przełożenie zaleceń zawartych w raporcie na konkretne działania polityczne i legislacyjne. Podkreślają, że raport powinien stanowić punkt wyjścia do wdrożenia na szczeblu unijnym skoordynowanej strategii, która wzmocni procesy rekrutacji i utrzymania kadr medycznych oraz budowania ich odporności, a także wesprze tworzenie stabilnych systemów opieki zdrowotnej z myślą o pacjentach i obywatelach.

Więcej danych, lepsze zarządzanie

Przed przyjęciem rezolucji Unia Europejska realizowała między innymi projekt HEROS (Joint Action HEROES on health workforce planning; realizowany w ramach programu EU4Health). Jego celem było zgromadzenie lepszych danych na temat zasobów kadrowych w ochronie zdrowia.

Na stronie internetowej projektu HEROES (www.healthworkforce.eu) zgromadzone są wszystkie rezultaty projektu, takie jak ostateczny dokument dotyczący planowania kadr służby zdrowia: dane, modele i umiejętności, raporty gromadzące dane z poszczególnych krajów oraz streszczenia polityk, oferujące informacje na temat tego, w jaki sposób można przekształcić opiekę zdrowotną, aby stawić czoła wyzwaniom stojącym przed systemami opieki zdrowotnej, zapewniając jednocześnie powszechną opiekę.

Przeczytaj także: „Niemiecki rynek kusi polskie pielęgniarki”.